I KO 44/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania o ułaskawienie, uznając, że procedura ta nie podlega przepisom o wznowieniu postępowania karnego.
Skazany P.P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie z urzędu postępowania o ułaskawienie, wskazując na rzekomą wadę proceduralną składu orzekającego. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania w przedmiocie ułaskawienia na podstawie przepisów k.p.k. Dodatkowo, sąd odniósł się do kwestii domniemanej nienależytej obsady sądu, wskazując, że sama procedura nominacji sędziego nie przesądza o jego bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek skazanego P.P. o wznowienie z urzędu postępowania o ułaskawienie, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu pozostawiającym bez dalszego biegu prośbę o ułaskawienie. Skazany argumentował, że postępowanie było wadliwie obsadzone, ponieważ jeden z sędziów został powołany w wyniku procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, stwierdził, że postępowanie w przedmiocie ułaskawienia nie podlega procedurze wznowieniowej przewidzianej w kodeksie postępowania karnego. W związku z tym, wniosek o wznowienie został uznany za niedopuszczalny. Sąd dodał, że samo powołanie sędziego w nowej procedurze KRS nie oznacza automatycznie nienależytej obsady sądu; konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności lub niezawisłości sędziego, czego skazany nie uczynił. Sąd odwołał się również do wcześniejszych orzeczeń, w których oddalano kasacje od orzeczeń wydanych z udziałem sędziów powołanych w podobnych okolicznościach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w przedmiocie ułaskawienia nie jest postępowaniem, które może być objęte procedurą wznowieniową opisaną w rozdziale 56 kodeksu postępowania karnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalony pogląd judykatury, zgodnie z którym postępowanie o ułaskawienie ma odrębny charakter i nie podlega ogólnym przepisom o wznowieniu postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wniosek oddalony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wydania zarządzenia stwierdzającego niedopuszczalność wznowienia postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez skazanego jako podstawa wznowienia postępowania (bezwzględna przyczyna odwoławcza).
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez skazanego jako podstawa wznowienia postępowania (bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o ułaskawienie nie podlega procedurze wznowieniowej z k.p.k. Brak wykazania konkretnych naruszeń standardów sędziowskich przez sędziego powołanego w nowej procedurze KRS.
Odrzucone argumenty
Wznowienie postępowania o ułaskawienie z powodu rzekomej nienależytej obsady sądu.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie w przedmiocie ułaskawienia nie jest postępowaniem, które może być objęte procedurą wznowieniową nie wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów [...] Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.
Skład orzekający
Dariusz Kala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania o ułaskawienie oraz interpretacja kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście nowych procedur nominacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury ułaskawieniowej; kwestia nienależytej obsady sądu jest szerzej rozstrzygana w innych orzeczeniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu o ułaskawienie oraz odnosi się do aktualnego tematu wadliwości postępowań nominacyjnych sędziów.
“Czy można wznowić postępowanie o ułaskawienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KO 44/25 ZARZĄDZENIE Dnia 26 września 2025 r. Sędzia Sądu Najwyższego Dariusz Kala w związku z pismem skazanego P. P. z dnia 10 kwietnia 2025 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania o ułaskawienie zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt II AKo 47/25 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządza: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wyżej opisanego postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 kwietnia 2025 r. (data sporządzenia pisma) skazany P. P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt II AKo 47/25, na mocy którego pozostawiono bez dalszego biegu prośbę o ułaskawienie wniesioną przez skazanego. Jako podstawę wznowienia postępowania skazany wskazał wystąpienie w postępowaniu o ułaskawienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. spowodowanej faktem, że jeden z sędziów, zasiadających w składzie orzekającym, który wydał ww. postanowienie, „został powołany w błędnej procedurze przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa”. Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu. Należy bowiem podzielić trafny pogląd, od lat prezentowany w judykaturze, że postępowanie w przedmiocie ułaskawienia nie jest postępowaniem, które może być objęte procedurą wznowieniową opisaną w rozdziale 56 kodeksu postępowania karnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2015 r., V KZ 55/14, zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2015 r., II KO 31/15 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt V KO 128/25). W tej sytuacji jedynie na marginesie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dla wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto , że sędzia nie gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. Tego skarżący nie uczynił. Dodatkowo wskazać trzeba, że analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazuje, że sąd ten oddalał jako oczywiście bezzasadne kasacje od orzeczeń wydanych przez sąd, w którego składzie zasiadał SSA X.Y. (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2024 r., sygn. akt I KK 131/24 oraz z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt I KK 316/23). Kierując się powyższą argumentacją, zarządzono jak wyżej. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI