III KO 97/20

Sąd Najwyższy2020-12-04
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniawyłączenie sędziegoSąd Najwyższykodeks postępowania karnegobezstronnośćprawomocność

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, ponieważ sędzia ten orzekał już w podobnej sprawie dotyczącej tego samego skazanego i tych samych okoliczności.

Sąd Najwyższy rozpoznał żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie o wznowienie postępowania zainicjowanej przez skazanego K.B. Sędzia M.W-W. wniosła o wyłączenie, wskazując, że wcześniej orzekała w sprawie o sygn. III KO 96/19, gdzie badała kwestię wznowienia postępowania z urzędu w podobnej sprawie dotyczącej tego samego skazanego i tych samych zarzutów. Sąd Najwyższy uznał, że ponowne orzekanie w sprawie o tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego, dlatego uwzględnił żądanie wyłączenia.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym z sędzią Antonim Bojańczykiem jako przewodniczącym rozpoznał w dniu 4 grudnia 2020 r. żądanie sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie III KO 93/20. Sprawa dotyczyła wniosku skazanego K.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 1 marca 2019 r. Sędzia M.W-W., do której przydzielono sprawę, złożyła oświadczenie o wyłączenie od orzekania, powołując się na fakt, że wcześniej orzekała w sprawie o sygn. III KO 96/19. W tamtej sprawie Sąd Najwyższy rozważał kwestię wznowienia postępowania z urzędu w związku z pismem tego samego skazanego, dotyczącym tych samych zarzutów i okoliczności, które były już analizowane. Sąd Najwyższy uznał, że ponowne orzekanie przez tego samego sędziego w sprawie o tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych, nawet jeśli dotyczy kolejnego wniosku, mogłoby w odbiorze zewnętrznym budzić wątpliwości co do zachowania bezstronności. W związku z tym, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN M.W-W. od udziału w sprawie III KO 93/20.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Ponowne orzekanie przez tego samego sędziego w sprawie o tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych, nawet jeśli dotyczy kolejnego wniosku o wznowienie postępowania, może w odbiorze zewnętrznym budzić wątpliwości co do zachowania bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

SSN M.W-W.

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaskazany
M.W-W.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności zaszłości procesowych uzasadniają uwzględnienie żądania wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten był przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis wskazany przez skazanego jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.k. art. 541 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis wskazany przez skazanego jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.k. art. 542 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis wskazany przez skazanego jako podstawa wniosku o wznowienie postępowania.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Przepis wskazany w opisie czynu skazanego.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Przepis wskazany w opisie czynu skazanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzekała już w sprawie o sygn. III KO 96/19, która dotyczyła wznowienia postępowania z urzędu w związku z pismem tego samego skazanego i tych samych okoliczności. Ponowne orzekanie w sprawie o tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych może budzić wątpliwości co do zachowania bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.

Godne uwagi sformułowania

mogłoby w zewnętrznym odbiorze wywołać wątpliwość co do możliwości zachowania bezstronności przez sędziego w oczach tzw. przeciętnego i racjonalnego obserwatora mogłoby to prowadzić do powstania uzasadnionego przekonania o braku istnienia warunków stwarzających możliwość zachowania obiektywizmu przez sędziego

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

M.W-W.

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku powtarzających się wniosków o wznowienie postępowania dotyczących tych samych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w Sądzie Najwyższym, związanej z procedurą wznowienia postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przepisów o wyłączeniu sędziego i wznowieniu postępowania, choć nie dotyczy skomplikowanych zagadnień merytorycznych.

Czy sędzia może dwukrotnie rozstrzygać tę samą sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wyłączenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 97/20
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
K. B.,
‎
skazanego z art. 53 ust. 1 i 2 w zw. z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 grudnia 2011 r. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 4 grudnia 2020 r.,
‎
żądania sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie III KO 93/20,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć SSN M.W-W. od udziału w sprawie (sygn. III KO 93/20) z wniosku skazanego K. B.  z dnia 16 września 2020 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 marca 2019 r., sygn. II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G.  z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. IV K (…).
UZASADNIENIE
W dniu 25 września 2020 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego K. B.  (datowane na dzień 16 września 2020 r.) i zatytułowane „Wniosek-zażalenie”. W piśmie tym skazany domaga się wznowienia postępowania, wskazując m. in. na treść przepisów m. in. „art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. w powiązaniu z art. 541 § 1 w związku z art. 17 § 1 pkt 6 oraz art. 542 § 1 i 3 w powiązaniu z art. 439 § 1 pkt 8-9-10 [k.p.k.]”, nawiązując w dalszej treści pisma m. in. do orzeczenia Sądu Okręgowego w G. , sygn. IV KK (…). Pismo skazanego — po jego zarejestrowaniu pod sygn. III KO 93/20 — zostało potraktowane przez Przewodniczącego właściwego wydziału Sądu Najwyższego jako wniosek o wznowienie postępowania i przydzielone do referatu SSN M.W-W..
W dniu 6 października 2020 r. Sędzia złożyła oświadczenie, w którym (powołując się na okoliczność orzekania w składzie najwyższej instancji sądowej, który w sprawie o sygn. III KO 96/19 rozważał kwestię wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 marca 2019 r., sygn. II AKa (…)) wniosła o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. III KO 93/20.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Żądanie wyłączenia od udziału w sprawie sygn. III KO 93/20 złożone przez SSN M.W-W. zasługiwało na uwzględnienie.
Wniosek o wyłączenie od orzekania sformułowany został na tle następującego układu procesowego:
Autorka wniosku orzekała już uprzednio w przedmiocie pisma skazanego K. B.  dotyczącego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 marca 2019 r., sygn. II AKa (…). Sąd Najwyższy potraktował wówczas to pismo jako sygnalizację ewentualnego wystąpienia bezwzględnych podstaw odwoławczych i przedsięwziął z urzędu czynności zmierzające do ustalenia, czy w sprawie doszło do zmaterializowania się uchybień, o których mowa w treści przepisu art. 439 § 1 k.p.k.
W efekcie postanowieniem z dnia 18 marca 2020 r. (sygn. III KO 96/19) Sąd Najwyższy, po rozważaniu kwestii wznowienia postępowania z urzędu stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego prawomocnie zakończonego wobec K. B.  wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 marca 2019 r., sygn. II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w G.  z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. IV K (…). Lektura partii motywacyjnej tego rozstrzygnięcia dowodzi, że uznając brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu Sąd Najwyższy odniósł się nie tylko do kwestii ewentualnego zmaterializowania się w sprawie której dotyczyło pismo skazanego bezwzględnych podstaw odwoławczych (stwierdzając, że nie zaistniała którakolwiek z podstaw odwoławczych skatalogowanych w przepisie  art. 439 § 1 k.p.k.), ale też bardzo szeroko ustosunkował się do zagadnienia zagwarantowania oskarżonemu w tym postępowaniu prawa do korzystania z pomocy obrońcy (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.), konstatując finalnie, że analiza sposobu realizowania prawa do korzystania pomocy obrońcy nie daje
in concreto
asumptu do uznania, iżby w postępowaniu o sygn. IV K 151/14 ograniczone zostało prawo oskarżonego do korzystania z pomocy obrońcy w sposób naruszający dyspozycję przepisu art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.
Porównanie treści pisma złożonego obecnie przez skazanego K. B.  (tj. w sprawie sygn. III KO 93/20 i potraktowanego przez Przewodniczącego właściwego wydziału Sądu Najwyższego jako wniosek o wznowienie postępowania) z uzasadnieniem postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2020 r. (sygn. III KO 96/19) wskazuje na to, skazany usiłuje aktualnie ponownie poddać ocenie Sądu Najwyższego z punktu widzenia ewentualnego wznowienia postępowania m. in. te same okoliczności, które były już dokładnie analizowane i stały się przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd Najwyższy orzekający w składzie z udziałem SSN M.W-W. w charakterze sprawozdawcy w  chronologicznie wcześniejszym postępowaniu, w którym Sąd Najwyższy badał kwestię zmaterializowania się w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 marca 2019 r. okoliczności opisanych w treści przepisu art. 439 § 1 k.p.k. Procesowe ustosunkowanie się do tego „nowego” pisma K. B.  zawierającego żądanie wznowienia postępowania (i to niezależnie od tego, jakiego rodzaju rozstrzygnięcie miałoby zapaść w niniejszej sprawie po rozpoznaniu wniosku skazanego, tj. niezależnie od tego, czy Sąd Najwyższy z udziałem SSN M.W-W. miałby w sprawie wydać orzeczenie o charakterze merytorycznym, czy formalnym, w jaki sposób potraktowany zostałby ten wniosek itd.) mogłoby w zewnętrznym odbiorze wywołać wątpliwość co do możliwości zachowania bezstronności przez sędziego rozpoznającego sprawę. Wszak Sędzia przydzielona do sprawy III KO 93/20 (i do rozpoznania kolejnego wniosku o wznowienie postępowania nawiązującego częściowo do tych samych okoliczności) uprzednio (postanowienie Sąd Najwyższy sygn. III KO 96/19) w sposób procesowy wypowiedziała się już kategorycznie na temat braku istnienia jakichkolwiek podstaw do artykułowania twierdzeń o naruszeniu przepisów powołanych w poprzednim piśmie złożonym w sprawie przez skazanego K. B. . Obecnie zaś — z uwagi na treść kolejnego pisma skazanego formułującego żądanie wznowienia postępowania — Sędzia składająca oświadczenie dotyczące wyłączenia od orzekania miałaby ponownie — na tle tożsamego układu procesowego i faktycznego — odnieść się do tych samych zagadnień. W oczach tzw. przeciętnego i racjonalnego obserwatora mogłoby to prowadzić do powstania uzasadnionego przekonania o braku istnienia warunków stwarzających możliwość zachowania obiektywizmu przez sędziego, który w niniejszym układzie procesowym niejako „powraca” do rozpoznania tej samej sprawy.
Sumując zatem należało uznać, że w związku opisanymi wyżej zaszłościami procesowymi przydzielenie Sędziego SN M.W-W. do rozpoznania sprawy kolejnego pisma skazanego K. B.  zawierającego postulat wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z 1 marca 2019 r. skutkuje  zmaterializowaniem się okoliczność, o której mowa w przepisie art. 41 § 1 k.p.k. — to zaś uzasadniało uwzględnienie żądania SSN M.W-W. o wyłączenie od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. III KO 93/20.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI