I KO 36/25

Sąd Najwyższy2025-07-23
SNKarneprawo karne wykonawczeŚrednianajwyższy
ułaskawieniezatarcie skazaniakara ograniczenia wolnościSąd Najwyższyprawo karne wykonawczepostawa skazanegowarunki rodzinne

Sąd Najwyższy pozytywnie zaopiniował prośbę o ułaskawienie ppłk. rez. R.J., uznając, że jego nienaganna postawa po wykonaniu kary i trudna sytuacja rodzinna uzasadniają zatarcie skazania.

Ppłk. rez. R.J. został skazany za przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. i odbył karę ograniczenia wolności. Po wykonaniu wszystkich obowiązków i zwolnieniu z reszty kary, złożył prośbę o ułaskawienie poprzez zatarcie skazania. Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu zaopiniował prośbę negatywnie, jednak Sąd Najwyższy uznał, że sumienna postawa skazanego, jego trudna sytuacja rodzinna i brak dalszych względów resocjalizacyjnych przemawiają za pozytywnym rozpatrzeniem prośby.

Ppłk. rez. R.J. został prawomocnie skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu (sygn. akt So 17/21), zmienionym przez Sąd Najwyższy (sygn. akt I KA 16/22), za przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k. Wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności, podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz przepadek korzyści majątkowej. Skazany wykonał w całości nałożone obowiązki, w tym naprawienie szkody i uiszczenie kosztów. Karę ograniczenia wolności odbywał sumiennie, co doprowadziło do zwolnienia go przez Wojskowy Sąd Okręgowy z reszty kary. Następnie skazany złożył prośbę o ułaskawienie poprzez zatarcie skazania. Wojskowy Sąd Okręgowy zaopiniował prośbę negatywnie, wskazując na brak nowych okoliczności uzasadniających przywilej łaski. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, wziął pod uwagę zachowanie skazanego po wyroku, wykonanie kary, stan zdrowia i warunki rodzinne. Stwierdził, że skazany wykonał obowiązki rzetelnie, a jego obecna sytuacja rodzinna (utrzymanie studiującej córki, kredyt hipoteczny) oraz trudności w znalezieniu pracy z powodu karalności, uzasadniają pozytywne zaopiniowanie prośby. Sąd Najwyższy uznał, że cele kary zostały osiągnięte, a dalsze utrzymywanie skutków skazania byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do pozytywnego zaopiniowania prośby o ułaskawienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sumienna postawa skazanego po wydaniu wyroku, wykonanie kary i obowiązków, trudna sytuacja rodzinna oraz brak dalszych względów resocjalizacyjnych przemawiają za zastosowaniem prawa łaski poprzez zatarcie skazania, mimo negatywnej opinii sądu niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Pozytywna opinia o prośbie o ułaskawienie

Strona wygrywająca

ppłk. rez. R.J.

Strony

NazwaTypRola
ppłk. rez. R.J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 563

Kodeks postępowania karnego

Sąd w postępowaniu ułaskawieniowym ma na względzie zachowanie skazanego po wydaniu wyroku, rozmiar wykonanej kary, stan zdrowia, warunki rodzinne, naprawienie szkody oraz szczególne wydarzenia po wydaniu wyroku.

k.p.k. art. 564 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 230 § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 83

Kodeks karny

k.k. art. 53

Kodeks karny

Cele kary (dyrektywa społecznego oddziaływania i zapobiegawczo-wychowawcza) zostały w pełni osiągnięte.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sumienna i nienaganna postawa skazanego w trakcie wykonywania kary. Wykonanie w całości nałożonych obowiązków, w tym naprawienie szkody. Trudna sytuacja rodzinna skazanego (utrzymanie studiującej córki, kredyt hipoteczny). Utrudnienia w podjęciu pracy z powodu karalności. Osiągnięcie celów kary (resocjalizacyjnych i zapobiegawczych). Sprzeczność dalszego utrzymywania skutków skazania z zasadami sprawiedliwości społecznej i względami humanitarnymi.

Odrzucone argumenty

Negatywna opinia Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu o braku nowych okoliczności uzasadniających przywilej łaski.

Godne uwagi sformułowania

nie zaszły żadne nieznane wcześniej okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie w stosunku do skazanego przywileju łaski zachowanie się skazanego po wydaniu wyroku, rozmiar wykonanej już kary, stan zdrowia skazanego i jego warunki rodzinne, naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, a przede wszystkim szczególne wydarzenia, jakie nastąpiły po wydaniu wyroku cele kary z art. 53 k.k. zostały w pełni osiągnięte dalsze utrzymywanie wobec niego prawnych skutków wyroku skazującego byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej, co ze względów humanitarnych trudno byłoby zaakceptować uciążliwość pozbawioną względów resocjalizacyjnych, można zniwelować zastosowaniem prawa łaski poprzez zatarcie skazania

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania prawa łaski w przypadkach, gdy skazany wykonał karę i obowiązki, a jego dalsza karalność utrudnia życie i nie służy celom resocjalizacyjnym, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji rodzinnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazanego i jego prośby o ułaskawienie; opinia Sądu Najwyższego, a nie ostateczna decyzja o ułaskawieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet po negatywnej opinii sądu niższej instancji, Sąd Najwyższy może pozytywnie zaopiniować prośbę o ułaskawienie, biorąc pod uwagę całokształt sytuacji skazanego, w tym jego postawę i warunki rodzinne.

Czy nienaganna postawa i trudna sytuacja rodzinna mogą przeważyć szalę w prośbie o ułaskawienie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 36/25
OPINIA
Dnia 23 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Tomczyk
po rozpoznaniu na posiedzeniu prośby
ppłk
.
rez. R.J. skazanego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt So17/21, zmienionym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2023 r., w sprawie I KA 16/22 - o
ułaskawienie,
na podstawie art. 563 k.p.k. i art. 564 § 2 k.p.k.
prośbę o ułaskawienie skazanego zaopiniował pozytywnie.
UZASADNIENIE
Ppłk. rez. R.J. został skazany prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2022 r., w sprawie o sygn. akt So 17/21, zmienionym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt I KA 16/22 - za przestępstwa: z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; oraz dwa z art. 231 § 2 k.k. – wszystkie popełnione w ramach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności polegającą na pozostawaniu w określonym miejscu w dyspozycji przełożonego w czasie od zakończenia zajęć służbowych przez 4 godziny 2 dni w tygodniu; nadto orzeczono podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz przepadek korzyści majątkowej za popełnienie przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w kwocie 1365,30 zł.
Kara została wykonana przez skazanego w całości: obowiązek naprawienia szkody w dniu 9 czerwca 2023 r.; podanie wyroku do publicznej wiadomości w dniu 12 maja 2023 r.; także koszty i opłaty zostały uiszczone przez skazanego w całości.
Ppłk. rez. R.J. rozpoczął odbywanie kary roku ograniczenia wolności od dnia 30 maja 2023 r. Jak wynika z analizy zarówno akt niniejszej sprawy, jak i z uzasadnienia postanowienia
Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 31 marca 2025 r. w przedmiocie ułaskawienia, skazany karę tę wykonywał sumiennie i nienagannie. Postanowieniem tego Sądu z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. Ko 11/24, uwzględniono wniosek Dowódcy Generalnego Rodzaju Sił Zbrojnych w Warszawie i na mocy art. 230 § 1 k.k.w. w zw. z art. 83 k.k. - zwolniono ppłk. rez. R.J. od reszty kary roku ograniczenia wolności, uznając ją za wykonaną. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem 27 lutego 2024 r.
W dniu 6 listopada 2024 r. skazany ppłk. rez. R.J. wystąpił
z prośbą do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej
o ułaskawienie
poprzez zatarcie skazania
wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2022 roku, w sprawie o sygn. akt So 17/21. Prośba do tego Sądu wpłynęła 8 listopada 2024 r.
Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 31 marca 2025 r. prośbę zaopiniował negatywnie, gdyż zdaniem tego Sądu – skrótowo rzecz ujmując – „nie zaszły żadne nieznane wcześniej okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie w stosunku do skazanego przywileju łaski”.
Sąd Najwyższy uznał jednak, że w realiach faktycznych niniejszej sprawy, zachodzą podstawy do pozytywnego zaopiniowania prośby o ułaskawienie złożonej przez
ppłk. rez. R.J.
Zgodnie z art. 563 k.p.k., rozpoznając prośbę o ułaskawienie sąd w szczególności ma na względzie zachowanie się skazanego po wydaniu wyroku, rozmiar wykonanej już kary, stan zdrowia skazanego i jego warunki rodzinne, naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem, a przede wszystkim szczególne wydarzenia, jakie nastąpiły po wydaniu wyroku.
Patrząc z tej perspektywy na sytuację skazanego, stwierdzić trzeba, iż występując z prośbą o ułaskawienie wykazał, że jego sytuacja osobista i rodzinna przemawia za wcześniejszym zatarciem skazania, o co wystąpił.
Wprawdzie kwestie związane z przedmiotem ustaleń i rozstrzygnięć orzekających w sprawie skazanego sądów nie mogą być kwestionowane w postępowaniu ułaskawieniowym, jednak stanowią istotne tło dalszych rozważań. Fakt, że skazany wykonał bardzo rzetelnie wszystkie nałożone na niego obowiązki i przestrzegał porządek prawny, świadczy o nim pozytywnie. Ocena ta znalazła odzwierciedlenie w korzystnym dla niego postanowieniu Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r., którym zwolniono go z reszty kary ograniczenia wolności.
Karalność skazanego z pewnością utrudnia mu podjęcie odpowiedniej dla jego wiedzy i doświadczenia pracy. Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza stanowisko skazanego, iż rodzina jego znalazła się w trudnej sytuacji. Skazany jest emerytem, nie posiada majątku o większej wartości, a mieszkanie, w którym zamieszkuje z rodziną obciążone jest kredytem hipotecznym, ma na utrzymaniu studiującą córkę, a wydatki na jej kształcenie są poważnym obciążeniem dla rodziny. Postawa ppłk. rez. R.J. wyraźnie wskazuje, że cele kary z art. 53 k.k. zostały w pełni osiągnięte, zarówno jeśli chodzi o dyrektywę społecznego oddziaływania, jak i dyrektywę zapobiegawczo – wychowawczą. W sytuacji, gdy w postępowaniu wykonawczym wręcz podkreślano sumienną i wzorową postawę skazanego, dalsze utrzymywanie wobec niego prawnych skutków wyroku skazującego byłoby sprzeczne z zasadami sprawiedliwości społecznej, co ze względów humanitarnych trudno byłoby zaakceptować.
W tym stanie rzeczy należało przychylić się do prośby skazanego
ppłk. rez. R.J. uznając, że wobec wykonania kary i pozostałych obowiązków oraz nienagannej postawy skazanego już po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, wskazaną uciążliwość pozbawioną względów resocjalizacyjnych, można zniwelować zastosowaniem prawa łaski poprzez zatarcie skazania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy zaopiniował prośbę pozytywnie.
[WB]
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI