I KO 36/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania z urzędu, uznając, że nawet potencjalne nieprawidłowości w wyznaczeniu składu orzekającego nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo K. A. jako wniosek sygnalizujący podstawę do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Podstawą wniosku była rzekoma niewłaściwa obsada sądu. Sąd Najwyższy stwierdził jednak brak przesłanek do wznowienia, wskazując, że nawet uchybienia w wyznaczeniu składu orzekającego, zgodnie z orzecznictwem, nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a tym samym nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Pawła Wilińskiego wydał zarządzenie w sprawie sygn. akt I KO 36/21, dotyczące wniosku K. A. z dnia 27 lipca 2021 r. o wznowienie postępowania z urzędu. Wniosek ten dotyczył sprawy zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 27 marca 2014 r. (sygn. akt II AKa (...)), który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2014 r. (sygn. akt II K (...)). Jako podstawę wznowienia K. A. wskazał „niewłaściwe wyznaczenie składu orzekającego”, co mogło stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził brak przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu. Zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k., wznowienie z urzędu jest możliwe tylko w razie ujawnienia się bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Sąd wskazał, że zarówno skład Sądu I instancji, jak i II instancji, został wyznaczony zgodnie z obowiązującym wówczas art. 351 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym nawet wyznaczenie składu sądu z naruszeniem reguł określonych w art. 350 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k. nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, a jedynie uchybieniem z art. 438 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie nie mogłoby skutkować wznowieniem postępowania z urzędu. Zarządzenie o odmowie podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia postępowania jest niezaskarżalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli doszło do uchybień w wyznaczeniu składu orzekającego, nie stanowi to bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a tym samym nie jest podstawą do wznowienia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym naruszenie zasad wyznaczania składu sądu (art. 350 § 1 i art. 351 § 1 k.p.k.) nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, a jedynie uchybieniem z art. 438 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, nie spełnia ono przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa wznowienia postępowania z urzędu.
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy poprzedniego orzeczenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu (pkt 2).
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Potraktowanie pisma jako wniosku sygnalizującego wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.
k.p.k. art. 351 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wyznaczania sędziego lub sędziów do orzekania w sprawie (obowiązywał do 12 sierpnia 2017 r.).
k.p.k. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący składu sądu (wspomniany w kontekście orzecznictwa SN).
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kradzieży (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący usiłowania przestępstwa (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 254a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący paserstwa (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbiegu przepisów (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 12
Kodeks karny
Przepis dotyczący czynu ciągłego (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kradzieży lub przywłaszczenia w szczególnie znikomej wartości (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy (wspomniany w kontekście wyroku I instancji).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasad wyznaczania składu sądu nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe tylko w przypadkach określonych w art. 542 § 3 k.p.k., czyli w razie ujawnienia się bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Odrzucone argumenty
Argument wnioskodawcy o niewłaściwym wyznaczeniu składu orzekającego jako podstawie do wznowienia postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
potratować je – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania niewłaściwe wyznaczenie składu orzekającego może stanowić podstawę do rozważenia kwestii zaistnienia przesłanki bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. nawet wyznaczenie składu sądu z naruszeniem reguł określonych w art. 350 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k. nie może być uznane za bezwzględną przyczynę odwoławczą
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z urzędu w sprawach karnych, w szczególności w kontekście wadliwego wyznaczenia składu orzekającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie z urzędu i interpretacji art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście art. 351 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – możliwości wznowienia postępowania z powodu wadliwie obsadzonego składu sądu. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, stanowi przypomnienie o rygorach proceduralnych.
“Czy błąd w składzie sądu może unieważnić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KO 36/21 ZARZĄDZENIE Dnia 16 listopada 2021 r. 1. Z uwagi na treść pisma K. A. z dnia 27 lipca 2021 r., zatytułowanego „wniosek”, potratować je – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K (…), gdyż podnoszona w nim okoliczność – „niewłaściwe wyznaczenie składu orzekającego” może stanowić podstawę do rozważenia kwestii zaistnienia przesłanki bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu, stanowiącej podstawę wznowienia postępowania tylko z urzędu. 2. Stwierdzić brak przesłanek do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K (…). Zgodnie bowiem z art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględnych przyczyn odwoławczych), przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. W piśmie z dnia 27 lipca 2021 r. K. A. zasygnalizował zaistnienie na gruncie przedmiotowej sprawy bezwzględnej podstawy odwoławczej, tj. niewłaściwego wyznaczenia składu orzekającego. Nie wskazał jednak czy, w jego ocenie, uchybienie to dotyczyło składu Sądu I instancji, czy Sądu II instancji. Odnosząc się do ww. kwestii wskazać należy, że zarówno skład Sądu I instancji, jak i II instancji wyznaczony został do rozpoznania sprawy w oparciu o przepis art. 351 k.p.k. Zgodnie z dyspozycją art. 351 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym do 12 sierpnia 2017 r. sędziego albo sędziów powołanych do orzekania w sprawie wyznaczało się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu lub wydziału. Odstępstwo od tej kolejności było dopuszczalne tylko z powodu choroby sędziego lub z innej ważnej przyczyny, co należało zaznaczyć w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy. Przepis ten został uchylony z dniem 12 sierpnia 2017 r. W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego O. z dnia 11 marca 2013 r. zarejestrowano sprawę w repertorium „K” pod sygn. II K (…) oraz zarządzono rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym, wyznaczając sędziego sprawozdawcę - w kolejności ustalonej listą sędziów - w osobie SSO A. K. (k. 739, t. IV). Sąd Okręgowy w O. w składzie SSO A. K. wydał w dniu 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K […], wyrok skazujący K. A. za czyn z art. 278 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 254a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zb. z art. 12 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Z kolei skład Sądu II instancji w osobach SSA J. D. (sprawozdawcy), SSA A. U. oraz SSA A. C. został wyznaczony w oparciu o zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) w dnia 27 lutego 2014 r. (k. 1342, t.VII) oraz z dnia 28 lutego 2014 r. (k. 1342-1343, t.VII). Sąd Apelacyjny w (…) w powyższym składzie osobowym wydał w dniu 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…) wyrok utrzymujący w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji. Jednocześnie wskazać należy, że jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – nawet wyznaczenie składu sądu z naruszeniem reguł określonych w art. 350 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k. nie może być uznane za bezwzględną przyczynę odwoławczą, lecz jedynie za uchybienie określone w art. 438 pkt 2 k.p.k. (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r., IV KK 164/1, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r. I KZP 43/05). Z tego względu czynienie wnikliwych ustaleń odnośnie do tego, czy wyznaczenie składu Sądu I instancji i II instancji nastąpiło zgodnie z treścią art. 351 k.p.k. jest bezprzedmiotowe, gdyż nawet stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie nie powodowałoby zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie mogłoby skutkować wznowieniem postępowania z urzędu - na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. 3. O treści zarządzenia i jego niezaskarżalności poinformować K. A., doręczając odpis niniejszego zarządzenia. Sędzia SN Paweł Wiliński UZASADNIENIE
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI