Orzeczenie · 2020-10-23

I KO 34/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowydobro wymiaru sprawiedliwościkonflikt interesówobiektywizm sędziegoart. 37 k.p.k.art. 41 k.p.k.zażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w B. o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp [...] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, motywowany dobrem wymiaru sprawiedliwości. Powodem wniosku był fakt, że strona postępowania, A. S., jest małżonkiem sędzi Sądu Apelacyjnego w stanie spoczynku. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że argumenty przedstawione przez Sąd Okręgowy nie dowodzą braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że postępowanie zażaleniowe dotyczy weryfikacji decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie uporczywego nękania i usiłowania oszustwa, a nie postępowania wobec konkretnych osób. Sąd Najwyższy zaznaczył, że w takich sytuacjach sędziowie powinni wykazać się niezależnością od wpływów pozaprocesowych, a w przypadku bliskiej znajomości z A. S. zastosowanie powinien znaleźć art. 41 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy i wyłączenie sędziego w sytuacjach potencjalnego konfliktu interesów lub braku obiektywizmu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, ale zasady obiektywizmu i niezależności sędziowskiej są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strona postępowania jest małżonkiem sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzą przesłanki z art. 37 k.p.k. uzasadniające przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż strona postępowania jest małżonkiem sędziego, nie oznacza automatycznie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy postępowanie zażaleniowe dotyczy jedynie weryfikacji prawidłowości procedowania organów ścigania. Sędziowie powinni wykazać się niezależnością.

Jakie są konsekwencje bliskiej znajomości sędziego ze stroną postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W takiej sytuacji zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 41 k.p.k. (wyłączenie sędziego).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku istnienia bliskiej znajomości sędziego ze stroną postępowania, właściwą procedurą jest złożenie wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., a nie przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (oddalił wniosek)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Sąd Okręgowy w B.instytucjawnioskujący o przekazanie sprawy
N. S.osoba_fizycznamałżonek strony
Koło Łowieckie […]. w Z.innepokrzywdzony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odmowy wszczęcia śledztwa.

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo uporczywego nękania.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Usilitowanie popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Oszustwo.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek z art. 37 k.p.k. do przekazania sprawy. • Postępowanie zażaleniowe dotyczy oceny prawidłowości procedowania organów, a nie konkretnych osób. • Sędziowie powinni wykazać się obiektywizmem i niezależnością. • W przypadku bliskiej znajomości zastosowanie ma art. 41 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Okręgowego o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy ze względu na pokrewieństwo strony z sędzią.

Godne uwagi sformułowania

sędziowie swoją postawą winni dowodzić, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów • poprzez sprawne i wnikliwe rozpoznanie zażalenia budować autorytet wymiaru sprawiedliwości • w pierwszej kolejności zastosowanie winien znaleźć przepis art. 41 k.p.k.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy i wyłączenie sędziego w sytuacjach potencjalnego konfliktu interesów lub braku obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, ale zasady obiektywizmu i niezależności sędziowskiej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądownictwie i podkreśla znaczenie obiektywizmu sędziów, co jest ważnym tematem dla prawników i społeczeństwa.

Czy małżeństwo sędziego dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst