I KO 31/24

Sąd Najwyższy2024-05-22
SNKarneinneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawyart. 37 k.p.k.dobro wymiaru sprawiedliwościniezależność sądówprokuratorwyłączenie sędziego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Opolu do Gliwic ze względu na występowanie w niej pokrzywdzonych prokuratorów z okręgu opolskiego, co mogłoby podważać niezawisłość sędziów.

Sąd Rejonowy w Opolu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej T. B. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty popełnienia czynów z art. 226 § 1 k.k. i innych, gdzie pokrzywdzonymi byli prokuratorzy z okręgu opolskiego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby w takich sytuacjach sprawy rozpoznawał inny sąd, aby uniknąć zarzutów o pozamerytoryczne kryteria.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Opolu o przekazanie sprawy karnej sygn. akt II K 1769/22 dotyczącej T. B. innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że w sprawie o czyny z art. 226 § 1 k.k. i innych, pokrzywdzonymi są prokuratorzy pełniący lub pełniący służbę w okręgu opolskim. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że przepis ten jest wyjątkiem i nie podlega interpretacji rozszerzającej, a jego nadmierne wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów. Sąd Najwyższy przyjął zasadę, że jeśli stroną procesu jest prokurator z danego okręgu, sąd z tego okręgu nie powinien orzekać w sprawie, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i wizerunek niezależnego organu. W związku z tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym zapewnienie wizerunku niezależnego sądu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi, gdy pokrzywdzonymi są prokuratorzy z okręgu sądu właściwego miejscowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
T. B.inneoskarżony
Prokurator Okręgowa w Opolu – L.. K.organ_państwowypokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu, uprzednio Prokurator Okręgowa w Opolu – A. M.organ_państwowypokrzywdzony
Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Krajowej, uprzednio Prokurator Rejonowy w Opolu – A, Ł,organ_państwowypokrzywdzony
zastępca Prokurator Okręgowej w Opolu - Prokurator J. M.organ_państwowypokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Standard konstytucyjny rozpoznania sprawy przez sąd właściwy według procedury.

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi, gdy pokrzywdzonymi są prokuratorzy z okręgu sądu właściwego. Zachowanie standardu konstytucyjnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Uniknięcie zarzutów o pozamerytoryczne kryteria orzekania.

Godne uwagi sformułowania

Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy. Jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu lub prokurator Prokuratury tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (...) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego...

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście zapewnienia niezależności sądów i prokuratury."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonymi są prokuratorzy z okręgu sądu właściwego miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory niezależności sądów, nawet w proceduralnych kwestiach przekazania sprawy, co jest istotne dla zaufania publicznego do wymiaru sprawiedliwości.

Czy prokuratorzy mogą być stronniczy? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę karną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KO 31/24
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 maja 2024 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 1769/22, o przekazanie sprawy T. B. prowadzonej pod sygn. akt II K 1769/22 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę T. B. prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Opoplu pod sygn. akt II K 1769/22 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gliwicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II K 1769/22) na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania sprawy T. B. , prowadzonej pod sygnaturą II K 1769/22, innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu opolskiego. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, iż w sprawie o czyny z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., z art. 226 § 1 k.k. oraz z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w charakterze pokrzywdzonych występują prokuratorzy, którzy pełnią lub pełnili służbę w okręgu opolskim: była Prokurator Okręgowa w Opolu – L.. K., Prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu, uprzednio Prokurator Okręgowa w Opolu – A. M., Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Krajowej, uprzednio Prokurator Rejonowy w Opolu – A, Ł,, zastępca Prokurator Okręgowej w Opolu - Prokurator J. M.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się zasadny.
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu lub prokurator Prokuratury tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w  Gliwicach.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI