V KO 40/22

Sąd Najwyższy2022-07-14
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościpandemiazarządzenia prezesa sąduzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi rejonowemu, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie rzekomego przekroczenia uprawnień przez prezesów sądów w B. poprzez wydanie zarządzeń ograniczających funkcjonowanie sądów w czasie pandemii. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą o brak bezstronności i wątpliwościami opinii publicznej, gdyż sędziowie tego sądu musieli respektować kwestionowane zarządzenia. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w T., podkreślając troskę o dobro wymiaru sprawiedliwości i wykluczenie błędnych przekonań opinii publicznej.

Sąd Najwyższy, w składzie sędziego Dariusza Świeckiego, rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez Ł. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa. Przedmiotem śledztwa miało być rzekome przekroczenie uprawnień przez Prezesa i Dyrektora Sądu Rejonowego oraz Prezesa i Dyrektora Sądu Okręgowego w B. poprzez wydanie i utrzymywanie w mocy zarządzeń ograniczających funkcjonowanie tych sądów w czasie pandemii COVID-19. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek o przekazanie sprawy tym, że rozpoznanie jej przez Sąd Rejonowy w B., gdzie zarzuty dotyczą prezesów tegoż sądu, może budzić wątpliwości co do braku bezstronności w opinii publicznej. Dodatkowo, sędziowie Sądu Rejonowego w B. byli zobowiązani do stosowania kwestionowanych zarządzeń, co mogło wpłynąć na ich obiektywizm. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na ugruntowany pogląd orzeczniczy, że okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekazanie sprawy nie oznacza wątpliwości co do obiektywizmu sądu, lecz jest wyrazem troski o wykluczenie potencjalnych błędnych przekonań opinii publicznej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wystąpienie okoliczności mogących wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli jest ono mylne, przemawia za jej przekazaniem innemu sądowi. W tej konkretnej sprawie, fakt że sędziowie Sądu Rejonowego w B. byli zobowiązani do stosowania zarządzeń prezesa sądu, których wydanie było przedmiotem postępowania, mógł zrodzić w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności sądu. Dlatego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w T.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieją okoliczności mogące wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd karny samodzielnie rozstrzyga wszelkie zagadnienia prawne i faktyczne sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak bezstronności sądu z uwagi na przedmiot sprawy (zarzuty wobec prezesów sądów w B.). Obowiązek stosowania przez sędziów Sądu Rejonowego w B. kwestionowanych zarządzeń prezesa sądu. Możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Troska o dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet i mylne, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny może po stronie opinii publicznej zrodzić wątpliwości co do braku bezstronności wyraz troski, aby wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności i dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście sytuacji, gdy sędziowie są związani kwestionowanymi zarządzeniami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zarządzeniami prezesów sądów w okresie pandemii i potencjalnymi wątpliwościami co do bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, a nie tylko jej faktyczne istnienie, mogą prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla zaufania publicznego do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą być stronniczy, bo musieli przestrzegać zarządzeń szefa sądu?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KO 40/22
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
Ł. B.
w związku z jego zażaleniem na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa
z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt […]- 5.Ds. […],
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 14 lipca 2022 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w B., zawartego w postanowieniu tego Sądu
z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę dotyczącą zażalenia Sądowi Rejonowemu w T..
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy podniósł, że zawisła przed nim sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie rzekomego przekroczenia uprawnień przez Prezesa i Dyrektora Sądu Rejonowego oraz Prezesa i Dyrektora Sądu Okręgowego poprzez wydanie i utrzymywanie w mocy zarządzeń dotyczących ograniczenia w zakresie funkcjonowania odpowiednio Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w B. w czasie pandemii COVID-19. W uzasadnieniu niniejszego wystąpienia podkreślono, że rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sąd Rejonowy, w której zarzuca się popełnienie przestępstwa Prezesom Sądu właściwego i Sądu Okręgowego w B., może po stronie opinii publicznej zrodzić wątpliwości co do braku bezstronności. Nadto, sędziowie orzekający w Sądzie Rejonowym w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w związku z orzekaniem na rozprawach i posiedzeniach, mieli obowiązek respektowania przedmiotowych zarządzeń Prezesa Sądu Rejonowego.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i dlatego został uwzględniony.
Ugruntowany jest już w orzecznictwie pogląd, że wystąpienie okoliczności, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet i mylne, o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przemawia za jej przekazaniem innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Tak właśnie było w przedmiotowej sprawie. Wprawdzie sama okoliczność, że rozpatrywana sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie rzekomych przestępstw, jakich mieli dopuszczać się m.in. Prezesi Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w B., sama w sobie za przekazaniem przemawiać nie musiała. Wszak w toku procesu, to sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne i faktyczne sprawy (art. 8 § 1 k.p.k.), a prezes sądu nie dysponuje nad tym organem żadnym nadzorem w zakresie orzeczniczym, to jednak za uwzględnieniem tej inicjatywy przemawiają szczególne okoliczności sprawy. Otóż, słusznie akcentuje Sąd Rejonowy tę okoliczność, że sędziowie tego Sądu sami zobligowani byli do stosowania zarządzeń Prezesa Sądu dotyczących ograniczeń w zakresie funkcjonowania Sądu w czasie pandemii COVID-19, których wydania dotyczy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa i kwestionujące tę decyzję zażalenie, przed rozpoznaniem którego stanął teraz tenże Sąd Rejonowy. W tych okolicznościach pozostawienie sprawy w tym Sądzie może zatem zrodzić w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania. Powyższe przemawia więc za odstąpieniem od właściwości miejscowej z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż w tych realiach Sąd Rejonowy jako taki jest „nieodpowiedni” do merytorycznego rozpoznania skierowanej do niego sprawy.
Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił niniejszą inicjatywę i przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Podkreślić trzeba, że to rozstrzygnięcie nie oznacza powzięcia przez Sąd Najwyższy wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy, lecz stanowi jedynie wyraz troski, aby wykluczyć mogące się zrodzić w opinii publicznej błędne przekonanie w tej materii, gdyby sprawa przekazana jednak nie została.
Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
[as]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę