I KO 26/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy J.K. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. Jako podstawę wznowienia wskazano nowy dowód w postaci wyroku sądu cywilnego dotyczącego rozwodu, który według obrońcy miał wykazać brak przemocy ze strony skazanej oraz wskazywać na winę drugiego z małżonków za rozpad pożycia i problemy z kontaktem z dzieckiem. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, podkreślając, że sądy karne rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych sądów, chyba że kształtują one prawa i obowiązki stron. Sąd zaznaczył, że odmienne ustalenia faktyczne sądu cywilnego nie są same w sobie podstawą wznowienia postępowania karnego, a jedynie mogą wskazywać na istnienie nowych dowodów. W tej konkretnej sprawie, ustalenia sądu cywilnego dotyczące sytuacji wychowawczej i kompetencji rodzicielskich na dzień wydania wyroku rozwodowego nie podważały wiarygodnie ustaleń faktycznych sądów karnych dotyczących odpowiedzialności karnej skazanej. Sąd Najwyższy przypomniał również, że postępowanie wznowieniowe nie służy poszukiwaniu dowodów, a jedynie ocenie, czy przedstawione dowody dają podstawę do wznowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie granic kognicji sądu karnego wobec orzeczeń sądów cywilnych w postępowaniu o wznowienie postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie dowód z innego postępowania nie spełnia wymogów 'novum' w rozumieniu k.p.k.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok sądu cywilnego dotyczący rozwodu, ustalający inną winę za rozpad pożycia i sytuację rodzinną, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. jako nowy dowód przemawiający za niewinnością skazanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu cywilnego nie stanowi wystarczającej podstawy do wznowienia postępowania karnego, ponieważ sądy karne rozstrzygają samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych sądów, a odmienne ustalenia faktyczne sądu cywilnego nie podważają wiarygodnie ustaleń faktycznych sądów karnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sądy karne nie są związane rozstrzygnięciami innych sądów, a odmienne ustalenia faktyczne sądu cywilnego nie są same w sobie podstawą wznowienia postępowania karnego. Nowe dowody muszą w sposób wiarygodny podważać ustalenia faktyczne sądu karnego, wskazując na wysokie prawdopodobieństwo odmiennego rozstrzygnięcia po wznowieniu. W tej sprawie ustalenia sądu cywilnego dotyczyły aktualnej sytuacji wychowawczej i nie podważały ustaleń sądów karnych dotyczących odpowiedzialności karnej.
Jakie są wymogi dotyczące 'nowych faktów lub dowodów' w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniających wznowienie postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nowe fakty i dowody muszą być nieznane sądowi i stronie w poprzednim postępowaniu, nie mogły być przedstawione wcześniej, a także z wysokim prawdopodobieństwem wskazują na błąd sądowy, czyli przemawiają za tym, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nowe fakty i dowody muszą z wysokim prawdopodobieństwem wskazywać na błąd sądowy, a nie tylko zgłaszać wątpliwości co do trafności rozstrzygnięcia. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy z uwagi na domniemanie prawidłowości prawomocnego orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | osoba_fizyczna | skazana |
| P.K. | osoba_fizyczna | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2 lit. b
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub dowodów przemawiających za tym, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 544 § 3
Kodeks postępowania karnego
Brak potrzeby udziału stron w posiedzeniu w przedmiocie wznowienia postępowania, gdy wniosek opiera się na dowodach dokumentarnych znanych wnioskodawcy.
k.p.k. art. 427 § 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość powołania nowych faktów lub dowodów w postępowaniu odwoławczym, gdy nie można było tego uczynić w pierwszej instancji.
k.k. art. 207 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za przestępstwo znęcania.
k.k. art. 207 § 1a
Kodeks karny
Podstawa skazania za przestępstwo znęcania (w zb. z § 1).
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za przestępstwo fałszerstwa.
k.p.k. art. 8 § 1
Kodeks postępowania karnego
Samodzielność sądów karnych w rozstrzyganiu zagadnień faktycznych i prawnych.
k.p.k. art. 639
Kodeks postępowania karnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wznowieniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu cywilnego nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu k.p.k. uzasadniającego wznowienie postępowania karnego. • Ustalenia sądu cywilnego dotyczące sytuacji rodzicielskiej nie podważają wiarygodnie ustaleń faktycznych sądów karnych. • Postępowanie wznowieniowe nie służy poszukiwaniu dowodów, a jedynie ocenie, czy przedstawione dowody dają podstawę do wznowienia.
Odrzucone argumenty
Wyrok sądu cywilnego, wskazujący na brak przemocy ze strony skazanej i obarczający drugiego małżonka winą za rozpad pożycia, stanowi nowy dowód przemawiający za niewinnością skazanej.
Godne uwagi sformułowania
prawomocny wyrok skazujący definitywnie zamknął obowiązywanie zasady domniemania niewinności skazanej • Orzeczenie to cechuje walor trwałości, niezmienności i ostateczności • nowe fakty i dowody w rozumieniu powyższego przepisu mogą stanowić podstawę wznowienia, jeśli nie były uprzednio znane ani sądowi, ani stronie • z wysokim prawdopodobieństwem wskazują na błąd sądowy w zakończonym postępowaniu • nie jest wystarczające zgłoszenie samego faktu ujawnienia 'nowych faktów lub dowodów' • sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne i nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu • nie obejmuje jednak odmiennej oceny materiału dowodowego, dokonanej przez sąd w czasie rozpoznawania innej niż karna sprawy, która nie może być poczytana za 'nowe fakty lub dowody' • nie podważają wiarygodnie ustaleń faktycznych sądów karnych
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Adam Roch
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie granic kognicji sądu karnego wobec orzeczeń sądów cywilnych w postępowaniu o wznowienie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie dowód z innego postępowania nie spełnia wymogów 'novum' w rozumieniu k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące wznowienia postępowania karnego i relacji między różnymi rodzajami postępowań sądowych, co jest interesujące dla prawników.
“Czy wyrok rozwodowy może uniewinnić od zarzutów karnych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.