I KO 24/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, mimo wskazania na wadliwy skład sądu, ponieważ nie wykazano konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Obrońca skazanego K. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, sygnalizując konieczność wznowienia z urzędu z powodu bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotyczącej wadliwego składu sądów obu instancji z udziałem sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych Izb z 2020 r., stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu, ponieważ wniosek nie wykazał konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów, a kwestia ta była już badana przy oddalaniu kasacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo obrońcy skazanego K. C., które zostało oznaczone jako wniosek o wznowienie postępowania karnego i sygnalizowało konieczność wznowienia z urzędu. Sprawa dotyczyła prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II AKa 471/21), który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 października 2021 r. (sygn. akt III K 81/21). Obrońca wskazał na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., argumentując, że w składzie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu orzekał sędzia X.Y., a w składzie Sądu Okręgowego we Wrocławiu sędzia X.Y.1, którzy uzyskali stanowiska sędziowskie w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Sąd Najwyższy, analizując sprawę w kontekście uchwały 3 połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), stwierdził, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy udział sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W niniejszej sprawie autor sygnalizacji nie wykazał istnienia takich konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na bliski związek sędziów z władzą wykonawczą lub naruszenie standardów bezstronności. Sąd Najwyższy zauważył również, że postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. (I KK 435/23) oddalono kasację obrońcy w tej samej sprawie, a wówczas badano również podstawy z art. 439 § 1 k.p.k. Wobec braku wykazania przesłanki z art. 542 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy zarządził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że samo wskazanie na udział sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczające do wznowienia postępowania z urzędu. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności, które w ocenie bezstronnego obserwatora prowadzą do naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności sędziego. W tej sprawie takie okoliczności nie zostały wykazane, a kwestia ta była już badana przy oddalaniu kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wznowienia postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca K. C. | inne | wnioskodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania z urzędu z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądu, bez wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego oraz Sądu I instancji Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego (...) na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. (...), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy nie wykazano konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, mimo istnienia uchwały Sądu Najwyższego w tej materii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów, a nie samego faktu wadliwego powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie interpretacji przesłanek do wznowienia postępowania karnego w kontekście wadliwie powołanych sędziów. Pokazuje praktyczne zastosowanie uchwał Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących praworządności.
“Sąd Najwyższy: Wadliwy sędzia to za mało, by wznowić proces. Kluczowe są konkretne okoliczności naruszające niezawisłość.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KO 24/25 ZARZĄDZENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem obrońcy skazanego K. C. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 471/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III K 81/21, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Obrońca skazanego K. C. w piśmie z 18 lutego 2025 r. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 471/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III K 81/21, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego oraz Sądu I instancji, polegającym na udziale w składzie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sędziego X.Y., zaś w składzie Sądu Okręgowego we Wrocławiu sędziego X.Y.1, którzy stanowisko sędziego odpowiednio sądu apelacyjnego i okręgowego uzyskali w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji, poza wskazaniem na sam fakt powołania sędziów sądów obu instancji z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS nie wskazał na istnienie żadnych takich okoliczności. Nie są one także znane Sądowi Najwyższemu z urzędu. Dodać należy, że postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r., I KK 435/23, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy skazanego w tej samej sprawie, a zakresem badania z urzędu były wówczas również objęte podstawy z art. 439 § 1 k.p.k. Nie można wprawdzie wykluczyć ujawnienia się tych przesłanek w przyszłości, jednak nie są one na tym etapie znane. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [PŁ] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI