Orzeczenie · 2024-03-20

I KO 16/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-03-20
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
zbrodnia sądowadobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysędziowieodmowa wszczęcia śledztwaSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Poznaniu o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy uzasadniał wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że sprawa dotyczy tzw. zbrodni sądowej, której mieliby się dopuścić sędziowie Sądu Okręgowego i Apelacyjnego w Poznaniu, co mogłoby stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Podkreślił, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinna być stosowana jedynie w sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej ani nie wątpiły we własne kompetencje. Stwierdził, że sama okoliczność, iż osoby, których dotyczy sprawa, są sędziami sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, nie uzasadnia skorzystania z właściwości delegacyjnej. Podkreślono, że sprawa dotyczy kontroli postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, a nie rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej sędziów. Wskazano, że wystarczającymi gwarancjami obiektywizmu są przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, a dopiero w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie nie byłoby możliwe z powodu wyłączenia sędziów, sąd wyższego rzędu byłby zobligowany do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy stronami są sędziowie, podkreślając znaczenie autorytetu wymiaru sprawiedliwości i brak ulegania presji opinii publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście spraw dotyczących sędziów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy okoliczność, że sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie tzw. zbrodni sądowej, której mieliby się dopuścić sędziowie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność, że sprawa dotyczy sędziów, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zwłaszcza gdy dotyczy ona kontroli postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych względów. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej. Kontrola postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa nie jest rozstrzygnięciem o odpowiedzialności karnej sędziów, a wystarczające gwarancje obiektywizmu zapewniają przepisy o wyłączeniu sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Sąd Okręgowy w Poznaniuinstytucjawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa Poznań-Stare Miasto w Poznaniuorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja ma charakter wyjątku i wymaga szczególnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 40-43

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego zapewniają wystarczające gwarancje obiektywizmu.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Sąd wyższego rzędu zobligowany do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie nie byłoby możliwe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sama okoliczność, że sprawa dotyczy sędziów, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. • Kontrola postanowienia prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa nie jest rozstrzygnięciem o odpowiedzialności karnej sędziów. • Wystarczające gwarancje obiektywizmu zapewniają przepisy o wyłączeniu sędziego.

Odrzucone argumenty

Przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny z uwagi na to, że sprawa dotyczy sędziów.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu • racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy stronami są sędziowie, podkreślając znaczenie autorytetu wymiaru sprawiedliwości i brak ulegania presji opinii publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście spraw dotyczących sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnej 'zbrodni sądowej' i dotyczy sędziów, co budzi zainteresowanie, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne i opiera się na utrwalonych zasadach.

Czy sędziowie mogą być ponad prawem? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie 'zbrodni sądowej'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst