Orzeczenie · 2019-10-24

I KO 16/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-10-24
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćsąd najwyższysąd wojskowykodeks postępowania karnegoprzekazanie sprawy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego ppłk B.B. od udziału w sprawie Kp (…) Wojskowego Sądu Okręgowego w X. Wniosek ten wynikał z faktu, że sędzia B.B. znał służbowo i prywatnie od kilkunastu lat sędziego ppłk A.C., którego dotyczyło postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Sąd Najwyższy, analizując oświadczenie sędziego B.B., uznał, że zaistniała okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, co stanowiło podstawę do wyłączenia go od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. Ponieważ wyłączenie to spowodowało niemożność rozpoznania sprawy w Wojskowym Sądzie Okręgowym w X. (wobec wcześniejszego wyłączenia pozostałych sędziów), Sąd Najwyższy, na podstawie art. 43 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania sądowi równorzędnemu, którym w tym przypadku okazał się Sąd Okręgowy w Y., właściwy rzeczowo i miejscowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w przypadku znajomości z innymi sędziami oraz zasady przekazywania spraw w przypadku niemożności rozpoznania ich w danym sądzie, w tym w sądownictwie wojskowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji w sądownictwie wojskowym, ale ogólne zasady wyłączenia sędziego i przekazania sprawy mają zastosowanie powszechne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy znajomość służbowa i prywatna sędziego z innym sędzią, którego dotyczy sprawa, stanowi podstawę do wyłączenia tego pierwszego sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli taka znajomość może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kilkunastoletnia znajomość służbowa i prywatna między sędziami może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, co jest przesłanką do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

Jakie są konsekwencje prawne sytuacji, gdy wszyscy sędziowie danego sądu okręgowego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sprawa powinna zostać przekazana do rozpoznania sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

W sytuacji niemożności rozpoznania sprawy w danym sądzie z powodu wyłączenia wszystkich sędziów, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę do rozpoznania sądowi równorzędnemu, stosując odpowiednio art. 43 k.p.k. W przypadku sądów wojskowych, sądem równorzędnym dla wojskowego sądu okręgowego jest sąd okręgowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego i przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
R.P.osoba_fizycznapokrzywdzony
prokurator Prokuratury Rejonowej w B. delegowany do Prokuratury Okręgowej w W.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
sędzia ppłk B.B.osoba_fizycznasędzia do wyłączenia
sędzia ppłk A.C.osoba_fizycznasędzia, którego dotyczy sprawa

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego stanowią podstawę do jego wyłączenia.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów nie można rozpoznać sprawy w danym sądzie, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Nadużycie władzy lub niedopełnienie obowiązków.

k.p.k. art. 646 § in fine

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądami powszechnymi do spraw wojskowych.

k.p.k. art. 654 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Zakres uprawnień i obowiązków wojskowego sądu okręgowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie znajomości służbowej i prywatnej między sędzią a stroną postępowania może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. • Wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu okręgowego skutkuje niemożnością rozpoznania sprawy w tym sądzie. • Sąd okręgowy jest sądem równorzędnym dla wojskowego sądu okręgowego w kontekście przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego • sądem równorzędnym (a więc takim do jakiego się odnosi ów przepis art. 43 k.p.k.) do wojskowego sądu okręgowego, będzie w strukturze sądów powszechnych - sąd okręgowy.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w przypadku znajomości z innymi sędziami oraz zasady przekazywania spraw w przypadku niemożności rozpoznania ich w danym sądzie, w tym w sądownictwie wojskowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w sądownictwie wojskowym, ale ogólne zasady wyłączenia sędziego i przekazania sprawy mają zastosowanie powszechne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii wyłączenia sędziego ze względu na znajomość z innym sędzią, co jest istotne dla zapewnienia bezstronności wymiaru sprawiedliwości. Dodatkowo, pokazuje mechanizm przekazywania spraw w sytuacji niemożności ich rozpoznania.

Czy znajomość z kolegą po fachu może wyłączyć sędziego z orzekania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst