I KO 15/21

Sąd Najwyższy2021-05-06
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowybezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościpowiązania rodzinneśrodowisko prawniczeart. 37 k.p.k.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Rejonowego w Łodzi do innego sądu równorzędnego ze względu na powiązania rodzinne i towarzyskie oskarżonego z lokalnym środowiskiem prawniczym, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Łodzi wystąpił o przekazanie sprawy karnej dotyczącej art. 212 § 1 k.k. i 234 k.k. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na liczne powiązania oskarżonego z lokalnym środowiskiem prawniczym. Wśród nich wymieniono ojca oskarżonego, który orzekał jako sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi, matkę będącą notariuszem oraz żonę pracującą w Prokuraturze Rejonowej w Łodzi. Sąd Rejonowy powołał się również na znajomość sędziego referenta z rodziną oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał te okoliczności za uzasadniające przekazanie sprawy w celu zapewnienia bezstronności i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzekania.

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wyrażoną przez Sąd Rejonowy w Łodzi. Sprawa dotyczyła oskarżonych z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) i 234 k.k. (fałszywe oskarżenie). Sąd Rejonowy w Łodzi, do którego sprawa została przekazana przez Sąd Rejonowy w Oławie na podstawie art. 43 k.p.k., uznał, że dalsze rozpoznanie w tym sądzie może budzić wątpliwości. Jako powody wskazano silne powiązania oskarżonego z lokalnym środowiskiem prawniczym: ojciec oskarżonego był wieloletnim sędzią Sądu Okręgowego w Łodzi, matka prowadziła kancelarię notarialną na tym obszarze, a żona pracowała w Prokuraturze Rejonowej w Łodzi. Dodatkowo, sędzia referent miał znajomość z rodziną oskarżonego. Sąd Rejonowy uznał, że te okoliczności spełniają przesłanki z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, podkreślając, że przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, zapewnienia bezstronności orzekania i utrzymania zaufania społecznego. Wskazano, że unikanie sytuacji mogących budzić negatywny wydźwięk społeczny lub ingerować w swobodę orzekania jest w interesie sprawiedliwości, co uzasadnia zmianę właściwości miejscowej sądu w drodze wyjątku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, powiązania te uzasadniają przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania oskarżonego z lokalnym środowiskiem prawniczym (ojciec sędzia, matka notariusz, żona prokurator, znajomość sędziego referenta) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności i wpływać na odbiór społeczny orzekania, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżony
A. G.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy w przypadku pozostawienia jej do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości byłoby zagrożone.

Pomocnicze

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący przekazania sprawy innemu sądowi, który został zastosowany przez Sąd Rejonowy w Oławie.

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 234

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania rodzinne i towarzyskie oskarżonego z lokalnym środowiskiem prawniczym. Potencjalne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości i bezstronności orzekania. Potrzeba utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzekania. Unikanie niezręcznych sytuacji i negatywnego odbioru społecznego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości byłoby zagrożone potrzeba zagwarantowania warunków bezstronności orzekania utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonych, pozostają kryteria merytoryczne Tego rodzaju niezręcznych sytuacji, mogących rodzić, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania, w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy unikać

Skład orzekający

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej ze względu na powiązania rodzinne i towarzyskie sędziego z oskarżonym lub jego rodziną, w kontekście zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i okoliczności faktycznych, ale stanowi przykład stosowania art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak głębokie powiązania lokalne mogą wpływać na proces karny, nawet na etapie przekazania sprawy, co jest interesujące z perspektywy praktyki sądowej i zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy powiązania rodzinne sędziego z oskarżonym mogą uniemożliwić sprawiedliwy proces? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I KO 15/21
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
w sprawie
A. G.
i
A. G.
,
oskarżonym z art. 212 § 1 k.k., 234 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 6 maja 2021 r.,
‎
inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Ł.
‎
z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt II K (…),
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O
.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ł. powyższym postanowieniem wystąpił o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu. Podniósł, że sprawa została przekazana w trybie art. 43 k.p.k. Sądowi Rejonowemu w Ł.  przez Sąd Rejonowy w O., jednakże o ile samo przekazanie w tym trybie było zasadne, o tyle nietrafny był wybór Sądu Rejonowego w Ł. z uwagi na to, że ojciec oskarżonego P. G.  przez wiele orzekał jako sędzia Sądu Okręgowego w Ł., matka wykonywała zawód notariusza na obszarze właściwości tego Sądu, zaś żona oskarżonego zatrudniona była w Prokuraturze Rejonowej z Ł.. Sąd występujący podniósł również okoliczności natury osobistej, tj. znajomość sędziego referenta na gruncie nie tylko zawodowym, ale i towarzyskim z nieżyjącym już ojcem oskarżonego, znajomość z matką oraz żoną oskarżonego. Te wszystkie uwarunkowania, w ocenie Sądu występującego uzasadniają uznanie przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. za spełnioną i przekazanie sprawy na podstawie tego przepisu innemu sądowi równorzędnemu.
Powyższy postulat zasługiwał na uwzględnienie.
Okoliczności zaprezentowane przez Sąd Okręgowy w Ł.  uzasadniały zastosowanie art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy do rozpoznania Sądowi właściwemu miejscowo, dobro wymiaru sprawiedliwości byłoby zagrożone. Postrzegać je w tym wypadku należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonych, pozostają kryteria merytoryczne. Inicjatywa Sądu występującego umotywowana została poprzez zaprezentowanie indywidulanych okoliczności, ale również wykazanie, że mają one szerszy zasięg, obejmujący cały Sąd Rejonowy w Ł.. W sprawie, w której oskarżonym jest syn wieloletniego sędziego Sądu Okręgowego w Ł. oraz znanej w lokalnym środowisku prawniczym notariusz, a nadto mąż osoby, która zatrudniona była w Prokuraturze Rejonowej w Ł., realizacja powyższych warunków byłaby niewątpliwie utrudniona. Tego rodzaju niezręcznych sytuacji, mogących rodzić, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania, w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy unikać poprzez dopuszczalną w drodze wyjątku zmianę właściwości miejscowej sądu. Ważąc zatem interes wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia społecznego odbioru ponownego już w tej sprawie przekazywania sprawy przed przystąpieniem do jej merytorycznego rozpoznania oraz wymienione powyżej względy, uznać należało, że owo przekazanie - obecnie na podstawie art. 37 k.p.k. Sądowi wskazanemu na wstępie - jest zasadne.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę