Orzeczenie · 2025-02-28

I KO 129/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-02-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższysądownictwo wojskoweprzekazanie sprawywłaściwość sądukpksędziaprokuratorpostępowanie karne

Sprawa karna, w której oskarżeni są sędzia X.Y. oraz prokuratorzy A.G., M.G. i J.C. o przestępstwa z art. 189 § 2 k.k., art. 231 § 1 k.k. i inne, została skierowana do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie innemu sądowi. Wcześniejsze postępowania doprowadziły do wyłączenia wszystkich sędziów z Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, a następnie z Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu. W związku z brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez sądy wojskowe, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 43 k.p.k., postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. Sąd Najwyższy podkreślił, że sądy wojskowe okręgowe są sądami równorzędnymi do sądów okręgowych w rozumieniu art. 43 k.p.k. i że w sytuacji braku możliwości orzekania przez właściwy sąd wojskowy, konieczne jest przekazanie sprawy do sądu powszechnego, aby uniknąć bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy karnej do sądu powszechnego w sytuacji braku możliwości orzekania przez sądy wojskowe z powodu wyłączenia sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z sądownictwem wojskowym i wyłączeniem sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie właściwych rzeczowo sądów wojskowych zostali wyłączeni od udziału w sprawie, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu równorzędnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi powszechnemu równorzędnemu, jeśli nie ma możliwości jej rozpoznania przez właściwy sąd wojskowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 43 k.p.k. oraz na zasadę, że sądy powszechne są sądami regułą w stosunku do sądów szczególnych. W sytuacji braku możliwości orzekania przez sądy wojskowe, przekazanie sprawy sądowi powszechnemu jest konieczne dla zapewnienia prawidłowości rozpoznania sprawy i uniknięcia bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Jaka jest relacja między właściwością sądów wojskowych a sądów powszechnych w polskim systemie prawnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sądy powszechne są sądami regułą, a sądy wojskowe są sądami szczególnymi, właściwymi tylko w sprawach ustawowo zastrzeżonych dla ich kompetencji.

Uzasadnienie

Konstytucja RP stanowi, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla innych sądów. Sądy wojskowe rozpoznają sprawy karne dotyczące osób wojskowych lub określonych przestępstw. W razie wątpliwości należy kierować się zasadą uniwersalności kompetencji sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznaoskarżony
A. G.osoba_fizycznaoskarżony
M. G.osoba_fizycznaoskarżony
J. C.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Instytutu Pamięci Narodowejorgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sąd właściwy nie może rozpoznać sprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 654 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa właściwość rzeczową wojskowych sądów okręgowych.

k.p.k. art. 654 § 5

Kodeks postępowania karnego

Analogia uprawnień i obowiązków wojskowego sądu okręgowego do sądu okręgowego.

k.p.k. art. 34 § 1-2

Kodeks postępowania karnego

Łączne rozpoznawanie spraw.

k.p.k. art. 42 § 4 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziów.

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 3 lub pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada uniwersalności kompetencji sądów powszechnych.

Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 3 § 3

Podstawa wydania rozporządzenia o siedzibach i właściwości sądów wojskowych.

Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych art. 26 § 2

Delegowanie sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości orzekania przez sędziów sądów wojskowych w Warszawie i Poznaniu. • Konieczność zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy i uniknięcia bezwzględnych przyczyn odwoławczych. • Sądy powszechne są sądami regułą, a sądy wojskowe są sądami szczególnymi.

Godne uwagi sformułowania

sądy powszechne są podstawowymi sądami karnymi • sąd powszechny jest – jak to się ujmuje w doktrynie – „sądem regułą” w stosunku do sądu szczególnego • rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy jest założeniem natury praworządnościowej • złamanie tego zakazu wiązałoby się z zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej

Skład orzekający

Adam Roch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej do sądu powszechnego w sytuacji braku możliwości orzekania przez sądy wojskowe z powodu wyłączenia sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z sądownictwem wojskowym i wyłączeniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji, w której całe składy orzekające w sądach wojskowych zostały wyłączone, co wymagało interwencji Sądu Najwyższego i przekazania sprawy do sądu powszechnego. Pokazuje to złożoność systemu prawnego i mechanizmy jego funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych.

Sąd Najwyższy ratuje sprawę karną: gdy sądy wojskowe milkną, odzywa się sąd powszechny.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst