I KO 116/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów Z.K. i A.B. od udziału w sprawie o wznowienie postępowania zainicjowanej przez skazanego M.R. Wniosek o wyłączenie został zainicjowany przez sędziego sprawozdawcę W.W., który w swoich zarządzeniach wskazał na okoliczności związane z procedurą powołania sędziów Z.K. i A.B. do Sądu Najwyższego, które mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności i naruszać prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP oraz Europejską Konwencję Praw Człowieka. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznał, że udział tych sędziów w składzie orzekającym mógłby prowadzić do naruszenia standardu prawa do sądu i uznania sądu za nienależycie obsadzony. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziów Z.K. i A.B. od udziału w sprawie, podkreślając, że niezależnie od ich subiektywnego nastawienia, zewnętrzne postrzeganie mogłoby podważać gwarancje bezstronnego rozpoznania wniosku. Sąd odniósł się również do uchwały Sądu Najwyższego III CZP 44/23, wskazując, że nie ma ona zastosowania w tej sytuacji ze względu na sposób jej wydania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziów ze względu na wadliwą procedurę powołania, interpretacja prawa do sądu w kontekście zmian w sądownictwie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów w Polsce po 2017 roku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, jeśli jego powołanie nastąpiło w procedurze budzącej wątpliwości co do bezstronności i mogłoby naruszyć prawo do sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sposób powołania sędziów Z.K. i A.B. do Sądu Najwyższego, w następstwie udziału w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., mógłby prowadzić do naruszenia standardu prawa do sądu (art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP) i uznania sądu za nienależycie obsadzony. W związku z tym, aby zagwarantować prawo do sądu, sędziowie ci zostali wyłączeni.
Czy uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. (III CZP 44/23), dotycząca braku skutków prawnych żądania wyłączenia sędziego opartego wyłącznie na okolicznościach powołania, ma zastosowanie w niniejszej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała III CZP 44/23 została wydana przez sędziów powołanych w wadliwej procedurze i stanowi odpowiedź na pytanie prawne składu sędziów również powołanych w wadliwej procedurze, co podważa jej autorytet w tej materii. Ponadto, uchwała ta nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z.K. | inne | sędzia |
| A.B. | inne | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Zmiana ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura powołania sędziów Z.K. i A.B. budzi wątpliwości co do ich bezstronności. • Udział sędziów powołanych w wadliwej procedurze narusza prawo do sądu gwarantowane przez EKPC i Konstytucję RP. • Istnieje ryzyko uznania sądu za nienależycie obsadzony, co prowadzi do nieważności postępowania. • Uchwała III CZP 44/23 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • sąd nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • sędziowie powołani w tej samej wadliwej procedurze • nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sędzia
Z.K.
sędzia
A.B.
sędzia
W.W.
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziów ze względu na wadliwą procedurę powołania, interpretacja prawa do sądu w kontekście zmian w sądownictwie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów w Polsce po 2017 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do sądu, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów. Czy to koniec sporu o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.