I KO 103/22

Sąd Najwyższy2022-11-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawySąd Najwyższykancelaria tajnaorganizacja pracy sąduart. 37 k.p.k.dobro wymiaru sprawiedliwościutrudnienia proceduralne

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku sądu rejonowego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając problemy organizacyjne za niewystarczającą podstawę.

Sąd Rejonowy w Kłodzku wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko W.S. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na znaczne utrudnienia organizacyjne związane z dostępem do niejawnej części akt sprawy, znajdującej się w kancelarii tajnej w odległym Sądzie Okręgowym w Świdnicy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że problemy natury organizacyjnej i komunikacyjnej nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., który wymaga wykazania, że pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Kłodzku zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie przekazania sprawy karnej o sygn. akt II K 1068/22, dotyczącej oskarżonego W.S. o czyn z art. 231 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Jako przyczynę wniosku wskazano znaczne utrudnienia organizacyjne wynikające z faktu, że większość materiału dowodowego znajduje się w niejawnej części akt, przechowywanej w kancelarii tajnej zlokalizowanej w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy. Zgodnie z porozumieniem między sądami, akta te są udostępniane w tej kancelarii lub na specjalnie przystosowanej sali rozpraw, również znajdującej się w Świdnicy, oddalonej o 60 km od Kłodzka. Sąd Rejonowy argumentował, że konieczność wielokrotnych, czasochłonnych podróży sędziego referenta i protokolanta do Świdnicy stanowi znaczące utrudnienie w pracy i wymaga poświęcenia czasu, który mógłby być przeznaczony na inne obowiązki. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie uwzględnił go. Stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 k.p.k., a przedstawione argumenty nie dają podstaw do przyjęcia, że przekazanie sprawy do sądu równorzędnego (w praktyce Sądu Rejonowego w Świdnicy) byłoby celowe z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że skorzystanie z tej instytucji jest dopuszczalne tylko wyjątkowo, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się temu dobru. W orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnieniem mogą być sytuacje związane ze stanem zdrowia oskarżonego, a nie problemy natury organizacyjnej sądu. Problemy techniczne i komunikacyjne, takie jak konieczność odbycia podróży służbowej, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy, gdyż nie mają większego znaczenia niż gwarancja procesowa rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, utrudnienia natury organizacyjnej i komunikacyjnej, takie jak konieczność odbywania podróży służbowych do innej lokalizacji w celu dostępu do akt, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 37 k.p.k. może być stosowany tylko wyjątkowo, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Problemy organizacyjne, w tym logistyczne związane z dostępem do akt, nie spełniają tego kryterium i nie mogą być traktowane jako remedium na niedoskonałości organizacyjne sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Kłodzku (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego może być stosowana tylko wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Problemy natury organizacyjnej i komunikacyjnej sądu nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania tego przepisu.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Problemy organizacyjne i komunikacyjne sądu nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, chyba że istnieją wyjątkowe okoliczności. Utrudnienia związane z podróżami służbowymi sędziego nie mogą mieć większego znaczenia niż gwarancja procesowa.

Odrzucone argumenty

Znaczne utrudnienia organizacyjne związane z dostępem do niejawnej części akt sprawy w odległej lokalizacji. Konieczność wielokrotnych, czasochłonnych podróży sędziego i protokolanta do Sądu Okręgowego w Świdnicy. Poświęcanie czasu na podróże, który mógłby być przeznaczony na inne obowiązki służbowe.

Godne uwagi sformułowania

Problemy natury organizacyjnej leżące po stronie właściwego do rozpoznania sprawy sądu nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. Instytucja ta nie może być wykorzystywana jako swoiste remedium na problemy, i to dość nieskomplikowane, organizacyjne sądów rejonowych. Swoisty dyskomfort sędziego referenta związany z koniecznością odbycia podróży służbowej (...) nie może mieć – z oczywistych powodów - większego znaczenia niż gwarancja procesowa rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi z powodu problemów organizacyjnych sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utrudnień w dostępie do akt niejawnych i organizacji pracy sądów w danym okręgu. Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście problemów organizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy organizacyjne sądów i sposób, w jaki Sąd Najwyższy interpretuje przepisy proceduralne w kontekście tych problemów. Jest to ciekawe dla prawników procesowych.

Problemy z dostępem do akt nie wystarczą do zmiany sądu. Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KO 103/22
POSTANOWIENIE
Dnia 8 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie W. S.
oskarżonego o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2022 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Kłodzku
z dnia 30 września 2022 r.
o przekazanie sprawy II K 1068/22 innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kłodzku postanowieniem z dnia 30 września 2022 r.  wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt II K 1068/22, w której akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in., skierowano przeciwko W. S. emerytowanemu funkcjonariuszowi policji. W uzasadnieniu postanowienia sąd właściwy do rozpoznania sprawy wskazał, że w tej sprawie większość materiału dowodowego znajduje się w części akt niejawnej znajdującej się w kancelarii tajnej, ta zaś zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 5 maja 2016 r. między prezesem Sądu Okręgowego w Świdnicy, a prezesami sądów rejonowych okręgu świdnickiego, w tym Prezesem Sądu Rejonowego w Kłodzku, została zorganizowana w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy i jako jedyna obsługuje wszystkie jednostki, będące stronami porozumienia. W dalszym ciągu uzasadnienia sąd zwrócił uwagę, że w myśl zawartego porozumienia akta sądowe udostępniane są w pomieszczeniach kancelarii tajnej, a w razie koniczności przenoszone na specjalnie przystosowaną dla tych celów „bezpieczną salę rozpraw”, która również znajduje się w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy oddalonego od  Sądu Rejonowego w Kłodzku o 60 km.  Powyższe powoduje, że dla rozpoznania tej sprawy niezbędnym będzie kilkukrotna, ok. 3 godzinna, podróż sędziego referenta jak i protokolanta do siedziby Sądu Okręgowego w Świdnicy. W podsumowaniu wniosku wskazano, że konieczność przejazdów sędziego do kancelarii tajnej stanowi znaczne utrudnienie w pracy sędziego i wymaga poświęcenia czasu, który sędzia referent może przeznaczyć na wypełnienie innych obowiązków służbowych
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W tej sprawie nie spełniony jest warunek z art. 37 k.p.k. Argumenty przedstawione w postanowieniu nie dają jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, że przekazanie sprawy do sądu równorzędnego, tj. do Sądu Rejonowego w Świdnicy (tylko o ten w istocie sąd chodzi w postanowieniu) jest celowe z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.  Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego we wskazanym wyżej unormowaniu może nastąpić tylko wyjątkowo, a odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjmuje się w orzecznictwie, że okolicznością uzasadniającą przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest również potrzeba doprowadzenia do rozpoczęcia i zakończenia procesu w rozsądnym terminie. Przesłankę tę wiąże się najczęściej z sytuacjami związanymi ze stanem zdrowia oskarżonego, nie zaś z problemami natury organizacyjnej leżącymi po stronie właściwego do rozpoznania sprawy sądu. Te ostatnie, o czym wielokrotnie w swoich orzeczenia traktował Sąd Najwyższy, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.  (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 sierpnia 2022 r., IV KO 93/22; z dnia 28 lipca 2022 r., IV KO 73/22; z dnia 7 października 2021 r., IV KO 123/21). Tymczasem w przedmiotowej sprawie wyłącznie do takich okoliczności odwołuje się uzasadnienie wniosku
.
Opisywane we wniosku problemy natury technicznej (a ściślej rzecz ujmując komunikacyjne w odniesieniu do sędziego) nie klasyfikują się jako warunkujące sięgnięcie do przepisu art. 37 k.p.k. Instytucja ta nie może być wykorzystywana jako swoiste remedium na problemy, i to dość nieskomplikowane,  organizacyjne sądów rejonowych z okręgu świdnickiego, a wynikające z zawartego przez nie porozumienia dotyczącego utworzenia jednej, wspólnej dla wszystkich tych jednostek, kancelarii tajnej znajdującej się w siedzibie Sądu Okręgowego w  Świdnicy. Odbycie określonych czynności procesowych w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy wymagałoby rozpoznania sprawy także wówczas, gdyby właściwy był Sąd Rejonowy w Świdnicy, a swoisty dyskomfort sędziego referenta związany z koniecznością odbycia podróży służbowej do Sądu Okręgowego w Świdnicy (w ramach służby sędziowskiej) nie może mieć – z oczywistych powodów - większego znaczenia niż gwarancja procesowa rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI