I KK 93/20

Sąd Najwyższy2020-07-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
kasacjadopuszczalnośćkara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszeniekoszty postępowaniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił kasację skazanego bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od skazanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego E. M. od wyroku Sądu Okręgowego w B. Kasacja została wniesiona od wyroku, który utrzymał w mocy karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Zgodnie z przepisami, kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w przypadku skazania na karę bez warunkowego zawieszenia, chyba że występują bezwzględne przyczyny odwoławcze. Ponieważ te przesłanki nie zostały spełnione, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną i pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając skazanego kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę dotyczącą dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego E. M. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 grudnia 2019 r., który modyfikował wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 25 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał E. M. za przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. i inne, wymierzając karę łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, a także nakładając obowiązki związane z powstrzymaniem się od kontaktów i zbliżania się do pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok w zakresie kary łącznej, obniżając ją do 9 miesięcy pozbawienia wolności, ale utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 434 § 1 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. oraz Konstytucji RP i EKPC. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona tylko w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze, czego w tej sprawie nie stwierdzono. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 k.p.k., pozostawił kasację bez rozpoznania. Dodatkowo, Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego oraz zasądził od niego na rzecz oskarżycielek posiłkowych kwoty po 300 zł. Wniosek obrońcy o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie kasacji został oddalony, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, która nie przyznaje wynagrodzenia za czynności związane z wnoszeniem niedopuszczalnych środków zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja na korzyść skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że wniesiono ją z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który jednoznacznie określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść, wskazując na konieczność orzeczenia kary bez warunkowego zawieszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa / Oskarżycielki posiłkowe

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznaskazany
M. K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
I. C.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 k.p.k. - zobligowany był do pozostawienia jej bez rozpoznania.

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo uporczywego nękania (stalking).

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie z § 2 nie dotyczy jedynie wypadku, gdy kasacja strony została wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo groźby karalnej.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 637 § 1 i art. 636 § 1 k.p.k. - obciążono skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona od wyroku orzekającego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k. Obrońca z urzędu nie jest uprawniony do żądania wynagrodzenia za czynności związane z wniesieniem niedopuszczalnego środka zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

kasacja ta okazała się niedopuszczalna z mocy ustawy Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłych wymogów formalnych dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych oraz zasad przyznawania wynagrodzenia obrońcom z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności kasacji z powodu warunkowego zawieszenia kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 93/20
POSTANOWIENIE
Dnia 9 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
E. M.
skazanego z art. 190a § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 9 lipca 2020 r.,
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
z dnia 20 grudnia 2019 r., sygn. akt VIII Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.
z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt III K (…)
na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 k.p.k.
postanowił:
1.
pozostawić kasację bez rozpoznania;
2.
zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycielek posiłkowych M. K.  i I. C.  kwoty po 300 zł;
3.
nie uwzględnić wniosku obrońcy o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie kasacji;
4.
obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2019 r. Sąd Rejonowy w B.  uznał E.  M. za winnego przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., z wymierzeniem mu za to kary 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz przestępstwa z art. 190a § 1 k.k., za co skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto, wyrokiem tym wymierzono oskarżonemu karę łączną roku pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby wynoszący 3 lata, a także zobowiązano oskarżonego do powstrzymania się od przebywania na terenie nieruchomości należących do I. C.  i M. K. , powstrzymania się od zbliżania się do nich na odległość mniejszą niż 10 metrów oraz powstrzymania się od kontaktowania się z nimi w formie bezpośredniej. Wreszcie, orzeczono o kosztach sądowych.
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego i jego obrońcy, Sąd Okręgowy w B. , wyrokiem z dnia 20 grudnia 2019 r., zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do E. M.  w ten sposób, że: uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej roku pozbawienia wolności; wyeliminował w opisie drugiego z przypisanych mu wyrokiem Sądu Rejonowego czynów określone stwierdzenia, z obniżeniem kary za ten czyn do 3 miesięcy pozbawienia wolności; wymierzył oskarżonemu karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności; orzeczony obowiązek powstrzymania się od zbliżania się przez oskarżonego do I. C.  i M. K.  określił na odległość nie mniejszą niż 50 metrów (pkt II); utrzymując w pozostałym zakresie wyrok w stosunku do E. M.  w mocy (pkt III) oraz orzekł o kosztach sądowych.
Z kasacją od tego wyroku wystąpił obrońca skazanego. Zarzucił w niej obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, a to: a) art. 434 § 1 k.p.k., b) art. 457 § 3 w zw. z art. 437 § 1 k.p.k., c) art. 433 § 2 w zw. z art. 447 § 1 i art. 457 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 EKPCz i art. 45 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, a także d) art. 45 Konstytucji RP i art. 6 EKPCz. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i „przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie”, a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.
W odpowiedzi na tę kasację, pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych wniósł m.in. o pozostawienie jej bez rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja ta okazała się niedopuszczalna z mocy ustawy.
Zgodnie bowiem z art. 523 § 2 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie wypadku, gdy kasacja strony została wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.).
W sprawie niniejszej obrońca wniósł kasację od wyroku, którym orzeczono wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Jak wskazano już na wstępie, rozstrzygnięcie Sądu odwoławczego zawarte w pkt III jego wyroku sprowadzało się bowiem do utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku w stosunku do E. M.  „w pozostałym zakresie”, a więc poza zmianami dokonanymi w pkt II. Oznacza to m.in., że utrzymano w mocy rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej zawarte w wyroku Sądu Rejonowego.
Wobec tego, że skarżący nie powołał się przy tym na uchybienie z kręgu bezwzględnych przyczyn odwoławczych, kasacja ta w ogóle nie powinna zostać przyjęta. Skoro jednak skargę tę wadliwie przyjęto, Sąd Najwyższy – stosownie do art. 531 § 1 zd. I w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1
in fine
k.p.k. - zobligowany był do pozostawienia jej bez rozpoznania. Natomiast na podstawie art. 637a w zw. z art. 637 § 1 w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. obciążono skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Na uwzględnienie nie zasługiwał ponadto wniosek obrońcy z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już w swych orzeczeniach, że sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez obrońcę z urzędu nie daje podstawy do przyznania wynagrodzenia za taką czynność, albowiem Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych (por. np. postanowienia SN: z dnia 17 lutego 2005 r., IV KK 418/04, z dnia 24 kwietnia 2007 r., IV KK 98/07, czy z dnia 28 listopada 2012 r., III KK 313/12). Zasądzono natomiast od skazanego na rzecz oskarżycielek posiłkowych M. K.  i I. C.  stosowne kwoty z uwagi na zasadny wniosek ich pełnomocnika w tym zakresie.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI