I KK 89/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał sprawę dotyczącą kasacji wniesionej przez pełnomocnika K. W., który domagał się zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności w związku z postępowaniem o wykroczenie. Kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze. Pełnomocnik zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa procesowego i Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (k.p.w.) oraz Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.), stwierdził, że postępowanie o zadośćuczynienie za szkodę wyrządzoną niesłusznym pozbawieniem wolności w sprawie o wykroczenie jest traktowane jako „sprawa o wykroczenie” w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.w. Zgodnie z tym przepisem, kasację w takich sprawach mogą wnosić wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a nie strony postępowania. W konsekwencji, kasacja wniesiona przez pełnomocnika wnioskodawcy została pozostawiona bez rozpoznania jako pochodząca od podmiotu nieuprawnionego. Sąd Najwyższy zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa, ze względu na względy słuszności i fakt, że nie miał on wpływu na wniesienie niedopuszczalnej kasacji. Zasądzono również wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu, mimo że kasacja była wadliwa, uznając, że organ sądowy błędnie wyznaczył pełnomocnika i przyjął kasację, a pełnomocnikowi przysługuje wynagrodzenie za podjęte czynności, nawet jeśli nie doprowadziły do skutecznego wniesienia kasacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenie, w tym w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku wniesienia niedopuszczalnej kasacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kasacją w sprawach wykroczeniowych i kosztami pomocy prawnej z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kasację w sprawie o zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności w postępowaniu wykroczeniowym może wnieść strona procesowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasację w sprawie o wykroczenie, w tym w sprawie o zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności, może wnieść wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie o zadośćuczynienie za szkodę wyrządzoną niesłusznym pozbawieniem wolności w postępowaniu wykroczeniowym jest „sprawą o wykroczenie” w rozumieniu art. 110 § 1 k.p.w. Zgodnie z tym przepisem, krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji jest ograniczony do Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich, a strony procesowe nie są do tego uprawnione.
Czy w przypadku pozostawienia kasacji wniesionej przez nieuprawniony podmiot bez rozpoznania, wnioskodawca powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i czy należy mu się zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawca powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych, a pełnomocnikowi z urzędu należy się wynagrodzenie za podjęte czynności, nawet jeśli kasacja okazała się niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy argumentował, że względy słuszności przemawiają za zwolnieniem wnioskodawcy od kosztów, gdyż nie miał on wpływu na wniesienie niedopuszczalnej kasacji. Ponadto, mimo że kasacja była wadliwa, pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za podjęte czynności, zwłaszcza gdy organ sądowy błędnie wyznaczył pełnomocnika i przyjął kasację, a za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji również przysługuje wynagrodzenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
| adw. P. D. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (15)
Główne
k.p.w. art. 114 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa prawna roszczenia o zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności w sprawie o wykroczenie.
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub gdy przyjęcie kasacji nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Odmowa przyjęcia środka odwoławczego następuje m.in. jeżeli został wniesiony przez osobę nieuprawnioną.
k.p.w. art. 110 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Kasację w sprawie o wykroczenie mogą wnieść wyłącznie: Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich, a w określonych rodzajach spraw także Zastępca Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych i Rzecznik Praw Dziecka.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 41 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzucana rażąca obraza przepisu.
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
Odniesienie do przepisów dotyczących dopuszczalności kasacji.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Stosowanie przepisów k.p.k. do spraw wykroczeniowych.
k.p.k. art. 553
Kodeks postępowania karnego
Odesłanie w kwestiach proceduralnych w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 556 § 4
Kodeks postępowania karnego
Odesłanie w kwestiach proceduralnych w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 557
Kodeks postępowania karnego
Odesłanie w kwestiach proceduralnych w sprawach o wykroczenia.
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
Odesłanie w kwestiach proceduralnych w sprawach o wykroczenia.
k.p.w. art. 115
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Regulacja kwestii proceduralnych w sprawach o wykroczenia.
Dz. U. z 2024 r., poz. 763 art. 17 § 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji.
Dz. U. z 2024 r., poz. 763 art. 18 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Zasądzenie wynagrodzenia za podjęcie czynności w toku postępowania związanego z wniesieniem kasacji.
Dz. U. z 2024 r., poz. 763 art. 17 § 3 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Wynagrodzenie za reprezentowanie wnioskodawcy przed Sądem Najwyższym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona przez pełnomocnika strony procesowej w sprawie o wykroczenie jest niedopuszczalna, ponieważ zgodnie z art. 110 § 1 k.p.w. kasację w takich sprawach mogą wnosić jedynie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Godne uwagi sformułowania
Kasację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawcy należało pozostawić bez rozpoznania jako pochodzącą od podmiotu nieuprawnionego do jej wniesienia. • Sąd Najwyższy nie jest zwolniony od obowiązku zbadania czy kasacja jest dopuszczalna w świetle obowiązującego prawa. • Pojęcie „sprawy o wykroczenie”, którym posługuje się art. 110 § 1 k.p.w., obejmuje również postępowanie mające za przedmiot kwestię odszkodowania za szkodę i zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną niesłusznym ukaraniem czy zastosowaniem środków przymusu w toku postępowania wykroczeniowego. • Względy słuszności przemawiają za tym, aby podmioty wnoszące kasację nie ponosiły negatywnych skutków błędnych decyzji organów sądowych o przyjęciu kasacji. • Skarb Państwa nie może bowiem ponosić kosztów czynności procesowo wadliwych, a dokonanych przed podmiot fachowy, powołany specjalnie po to, aby do wadliwości takich nie dopuścić.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenie, w tym w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku wniesienia niedopuszczalnej kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kasacją w sprawach wykroczeniowych i kosztami pomocy prawnej z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego dopuszczalności kasacji w sprawach wykroczeniowych, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej z urzędu w kontekście wadliwej kasacji ma praktyczne znaczenie.
“Kasacja wniesiona przez niewłaściwą osobę – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto może skarżyć wyroki w sprawach wykroczeniowych.”
Dane finansowe
koszty pomocy prawnej: 369 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.