I KK 84/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej środka karnego w postaci zakazu zbliżania się, z powodu braku określenia jego okresu obowiązywania, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego B. K. od wyroku Sądu Rejonowego, który orzekł zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego bez określenia jego okresu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.). Brak wskazania okresu trwania środka karnego uniemożliwia jego prawidłowe wykonanie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego B. K. od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O.. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. (groźby karalne przy znacznym ograniczeniu zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem), odstępując od wymierzenia kary. Jednocześnie, na podstawie art. 41a § 1 k.k., orzekł wobec skazanego środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego na odległość mniejszą niż 100 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na orzeczeniu zakazu zbliżania się bez wskazania okresu jego trwania, podczas gdy art. 43 § 1 k.k. przewiduje możliwość orzeczenia takiego zakazu na okres od roku do lat 15. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną. Stwierdził, że zaniechanie określenia okresu trwania środka karnego stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd podkreślił, że nie było możliwe doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym, a jedynym sposobem wyeliminowania nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez określenia jego okresu trwania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 43 § 1 k.k., zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15. Brak określenia okresu trwania zakazu zbliżania się w wyroku sądu pierwszej instancji jest uchybieniem, które nie może być naprawione w postępowaniu wykonawczym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w części dotyczącej środka karnego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| B. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| W. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 31 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 41a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43 § 1
Kodeks karny
Określa okres, na jaki orzeka się zakazy wymienione m.in. w art. 39 pkt 2b k.k., tj. w latach, od roku do lat 15.
Pomocnicze
k.k. art. 39 § 2b
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 13 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący rozstrzygania wątpliwości co do wykonania orzeczenia, nie naprawia uchybień orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez wskazania okresu jego trwania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.). Brak określenia okresu trwania środka karnego uniemożliwia jego prawidłowe wykonanie i nie może być naprawiony w postępowaniu wykonawczym.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. Brak określenia w wyroku czasu trwania środka karnego potwierdza rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., które miało istotny wpływ na treść tego wyroku powodując, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zawiera koniecznego, merytorycznego elementu, bez którego nie wiadomo, jak długo zakaz ten ma obowiązywać i sprawia, iż środek ten obowiązuje bez żadnych ograniczeń czasowych. Nie było możliwe doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym. Przepis art. 13 § 1 k.k.w. daje bowiem możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania niewadliwego pod względem prawnym orzeczenia, a nie naprawienia uchybienia, którym jest dotknięte to orzeczenie.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niewłaściwe orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez określenia jego okresu trwania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku określenia okresu środka karnego. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środka karnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak drobne uchybienia mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Błąd w wyroku: Sąd Najwyższy uchyla zakaz zbliżania z powodu braku daty ważności!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 84/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Stępka Protokolant Anna Kuras w sprawie B. K. skazanego za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w O., po rozpoznaniu sprawy B. K., oskarżonego o to, że w dniu 2 grudnia 2017 r. na VI Oddziale Wojewódzkiego Zespołu Lecznictwa Psychiatrycznego w O., przy ul. W. kierował groźby karalne pozbawienia życia i zdrowia wobec B. W. S., które wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, przy czym w czasie popełnienia tego czynu jego zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., uznał oskarżonego B. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu odstępując od wymierzenia kary; na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec B. K. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów; zwolnił oskarżonego od kosztów procesu i opłaty i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu stosowne wynagrodzenie. Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się z dniem 9 marca 2019 r. Przedmiotowy wyrok zaskarżył, w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, kierując kasację na korzyść skazanego. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec B. K., na podstawie art. 41a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów bez wskazania okresu, na jaki zakaz ten orzeczono, w sytuacji gdy pierwszy z wymienionych przepisów przewiduje możliwość jego orzeczenia na okres od roku do lat 15. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Bezspornie bowiem, orzekając wobec b. K., na podstawie art. 41a § 1 k.k., środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów, Sąd Rejonowy w O. zaniechał wskazania okresu, na jaki zakaz ten orzeczono. Tymczasem stosownie do treści art. 43 § 1 k.k., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, zakazy wymienione m.in. w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15. Brak określenia w wyroku czasu trwania środka karnego potwierdza rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., które miało istotny wpływ na treść tego wyroku powodując, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zawiera koniecznego, merytorycznego elementu, bez którego nie wiadomo, jak długo zakaz ten ma obowiązywać i sprawia, iż środek ten obowiązuje bez żadnych ograniczeń czasowych. Nie było możliwe doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym. Przepis art. 13 § 1 k.k.w. daje bowiem możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania niewadliwego pod względem prawnym orzeczenia, a nie naprawienia uchybienia, którym jest dotknięte to orzeczenie. Jedynym sposobem wyeliminowania zaistniałej nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie i orzeczenie w tym zakresie przez właściwy Sąd (zob. m.in. następujące wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 lutego 2017 r., IV KK 5/17; z dnia 17 września 2015 r. III KK 299/15; z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14; z dnia 14 listopada 2008 r., V KK 256/08). Dlatego należało orzec jak w części dyspozytywnej wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI