I KK 82/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosków obrońców o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając je za przedwczesne.
Obrońcy skazanych T. L., D. M. i G. D. złożyli wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu do czasu rozpoznania ich kasacji. Argumentowali, że zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym dotyczące kwalifikacji czynu, nadzwyczajnego złagodzenia kary i prawa do obrony, uzasadniają wstrzymanie wykonania, aby uniknąć nieodwracalnych skutków. Sąd Najwyższy uznał te wnioski za przedwczesne, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania i konieczność wykazania wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia wyroku.
Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanych T. L., D. M. i G. D. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Opolu. Obrońcy podnosili zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym dotyczące kwalifikacji czynu przypisanego T. L. (rozbój zamiast innego przestępstwa), braku zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec D. M. oraz naruszenia prawa do obrony G. D. Argumentowali, że wykonanie wyroku w obecnej sytuacji mogłoby być krzywdzące i nieodwracalne, zwłaszcza że T. L. rozpoczął już odbywanie kary. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samym wniesieniem kasacji. Potrzeba wstrzymania aktualizuje się jedynie w przypadkach, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku lub gdy wykonanie orzeczenia pociąga za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sąd uznał, że przedstawione przez obrońców argumenty, choć nie można wykluczyć ich zasadności, na obecnym etapie postępowania nie dają wystarczających podstaw do wstrzymania wykonania orzeczenia, gdyż ocena trafności zarzutów kasacyjnych wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama czynność wniesienia kasacji nie uzasadnia wstrzymania wykonania wyroku. Potrzeba taka aktualizuje się, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej, można stwierdzić istotne powody do uznania jej słuszności, bądź gdy strona wykaże istnienie szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku (art. 532 § 1 k.p.k.). Wskazał, że wstrzymanie może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku lub gdy wykonanie orzeczenia pociąga za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Samo powołanie się na treść zarzutów kasacyjnych nie jest wystarczające, a ocena trafności tych zarzutów wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosków nie uwzględnić
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. | osoba_fizyczna | skazany |
| D. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| G. D. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia wyroku lub wystąpienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków wykonania.
Pomocnicze
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa rozboju, którego kwalifikacja była kwestionowana w kasacji.
u.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy przestępstw związanych z narkomanią, z uwagi na które zapadł wyrok.
k.k. art. 60 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary, co było jednym z zarzutów w kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy. Wstrzymanie wykonania wymaga wykazania wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia wyroku lub wystąpienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków. Sama czynność wniesienia kasacji nie uzasadnia wstrzymania wykonania. Ocena zarzutów kasacyjnych wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty podniesione w kasacjach (dotyczące kwalifikacji czynu, nadzwyczajnego złagodzenia kary, prawa do obrony) uzasadniają wstrzymanie wykonania wyroku. Wykonanie wyroku może być krzywdzące i nieodwracalne.
Godne uwagi sformułowania
potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy (...) już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku na pierwszy rzut oka skazani nie powinni ponieść w ogóle kary, bądź z dużą dozą prawdopodobieństwa zaskarżony wyrok zostanie uchylony osąd byłby zdecydowanie przedwczesny
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wnioski o wstrzymanie zostały złożone wraz z kasacjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 82/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie T. L. skazanego z art. 280 § 1 k.k. oraz D. M. i G. D. skazanych z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i innych, wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt II AKa 476/22, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 146/19, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosków nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacjach obrońców skazanych podniesiono zarzuty przede wszystkim rażącego naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na treść wyroku. W konkluzji złożono wnioski o wstrzymanie wykonania w/w wyroku do czasu rozpoznania kasacji. Dodatkowo w kasacji obrońcy skazanego T.L. zarzucono rażące naruszenie art. 279 § 1 k.k. [ewentualnie art. 278 § 1 k.k.] poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne przypisanie skazanemu przestępstwa rozboju z art. 280 § 1 k.k. Obrońca podniósł, że T. L. rozpoczął już odbywanie kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym, gdy tymczasem ewentualne uwzględnienie kasacji umożliwiłoby wymierzenie kary w niższym aniżeli obecnie wymiarze, a nawet warunkowe zawieszenie jej wykonania. Obrońca D. M. zarzucił nadto obrazę art. 60 § 2 k.k. podnosząc, że w stosunku do tego skazanego zachodzą wszystkie przesłanki dla zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W tej sytuacji istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia przedmiotowego wyroku, a jego wykonanie byłoby „niesłuszne, krzywdzące i zbędnie przedłużałoby dolegliwości skazanego i jego rodziny”. W kasacji dotyczącej G.D. zarzucono naruszenie jego prawa do obrony, co uprawnia do stwierdzenia, że zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku także wobec tego skazanego. Sąd Najwyższy stwierdza, że wnioski nie zasługują na uwzględnienie. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Innymi słowy, ze względu na wagę podniesionych zarzutów, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może mieć miejsce, jeżeli zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890; z dnia 30 stycznia 2014 r., II KK 361/13, LEX nr 1427396). Trzeba stwierdzić, że samo powołanie się na treść zarzutów przez autorów kasacji nie może być uznane za wystarczające w tym przypadku – nie mogą one bowiem automatycznie przesądzać o tym, że na pierwszy rzut oka skazani nie powinni ponieść w ogóle kary, bądź z dużą dozą prawdopodobieństwa zaskarżony wyrok zostanie uchylony. Jakkolwiek nie można tego wykluczyć, to jednak brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że zarzuty podniesione w kasacjach wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego. Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacjach zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W przypadku skazanego T.L. kwestia prawidłowej kwalifikacji czynu, jaki ewentualnie należało mu przypisać w miejsce rozboju z art. 280 § 1 k.k., jest możliwa do zbadania – co oczywiste – dopiero w trakcie merytorycznej oceny wniesionej kasacji. Zarzucane uchybienie na obecnym etapie postępowania nie jawi się tak oczywiście, by z tego powodu należało wstrzymać wykonanie orzeczenia prognozując, że nastąpi zmiana tej kwalifikacji, a w konsekwencji w ponownym postępowaniu zasadnym będzie wymierzenie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Powyższe uwagi dotyczą również w znacznym stopniu wniosku z art. 532 § 1 k.p.k. w stosunku do skazanego D. M., a to wobec podniesienia zarzutu naruszenia art. 60 § 2 k.k. i możliwości zastosowania (bądź braku do tego podstaw) nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec niego. Także i w tym przypadku kwestia ta wymaga szczegółowej analizy zarówno samej kasacji, jak i sytuacji faktyczno – prawnej skazanego w kontekście tegoż zarzutu. Podobnie w sytuacji dotyczącej G. D. bez szczegółowej analizy kasacji oraz akt postępowania w części związanej z postępowaniem odwoławczym, nie jest możliwe już na wstępie stwierdzenie, że doszło do naruszenia prawa do obrony tego skazanego w stopniu podnoszonym przez skarżącego. W podsumowaniu powyższych uwag należy stwierdzić, że jakkolwiek nie można wykluczyć zasadności zarzutów podniesionych we wszystkich trzech skargach, mających uzasadniać wstrzymanie wykonania orzeczenia, to jednak na obecnym etapie postępowania taki osąd byłby zdecydowanie przedwczesny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [PGW] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI