I KK 78/25

Sąd Najwyższy2025-04-16
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieprawo karnekodeks wykroczeńkasacjane bis in idemtożsamość czynusąd najwyższywyrok nakazowy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie z powodu ponownego ukarania tej samej osoby za ten sam czyn.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gnieźnie, którym obwinioną M. S. uznano za winną prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na ponownym ukaraniu za czyn, za który obwiniona była już prawomocnie ukarana. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., stwierdzając tożsamość czynów i prawomocne zakończenie wcześniejszego postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionej M. S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 18 października 2024 r. (sygn. akt II W 1058/24). Wyrokiem tym M. S. została uznana za winną popełnienia czynu z art. 87 § 1 k.w., polegającego na prowadzeniu pojazdu pod wpływem alkoholu w dniu 21 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy wymierzył jej karę grzywny oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Podstawą zarzutu było to, że obwiniona została już prawomocnie ukarana za ten sam czyn wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 26 czerwca 2024 r. (sygn. akt II W 615/24). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że tożsamość czynów i prawomocne zakończenie wcześniejszego postępowania stanowi negatywną przesłankę procesową, zakazującą prowadzenia postępowania co do tego samego czynu tej samej osoby. Wobec stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w całości i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne ukaranie za ten sam czyn, za który osoba została już prawomocnie ukarana, stanowi rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził tożsamość czynu przypisanego obwinionej w zaskarżonym wyroku nakazowym z czynem, za który została już prawomocnie ukarana wcześniejszym wyrokiem nakazowym. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte umarza się, co do tego samego czynu tej samej osoby. Naruszenie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i umorzenie

Strona wygrywająca

obwiniona (M. S.)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (9)

Główne

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Zakaz prowadzenia postępowania co do tego samego czynu tej samej osoby, jeśli zostało ono już prawomocnie zakończone.

k.p.w. art. 104 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Wskazuje bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym punkt 7: rażące naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.w. art. 535 § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.w. art. 87 § 1

Kodeks wykroczeń

Definiuje wykroczenie prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu.

k.w. art. 87 § 3

Kodeks wykroczeń

Dotyczy orzekania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów.

k.w. art. 24 § 1a

Kodeks wykroczeń

Dotyczy wymiaru kary grzywny.

k.w. art. 29 § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy orzekania środków karnych.

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z wniesieniem i zakresem kasacji.

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość czynu przypisanego obwinionej w zaskarżonym wyroku z czynem, za który została już prawomocnie ukarana. Prawomocne zakończenie wcześniejszego postępowania w sprawie tego samego czynu. Rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

tożsamość czynów, przy prawomocnym zakończeniu wcześniejszego postępowania, stanowi negatywną przesłankę procesową określoną w art. 5 § 1 pkt 8) k.p.w., zakazującą prowadzenia postępowania co do tego samego czynu tej samej osoby. Prowadzenie postępowania i wydanie w takich okolicznościach wyroku nakazowego jest rażącym naruszeniem tego przepisu. Naruszenie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 104 § 1 pkt 7) k.p.w.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady ne bis in idem w postępowaniu wykroczeniowym, konsekwencje ponownego ukarania za ten sam czyn."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oba postępowania (lub orzeczenia) dotyczą tego samego czynu tej samej osoby i jedno z nich jest prawomocne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawną 'ne bis in idem' w praktyce, pokazując, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy proceduralne sądów niższych instancji, chroniąc obywatela przed podwójnym karaniem.

Nie można być karanym dwa razy za to samo! Sąd Najwyższy uchyla wyrok nakazowy.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 78/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
M. S. ,
obwinionej z art. 87 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2025 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 18 października 2024
r., sygn. akt II W 1058/24
uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. umarza postępowanie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 18 października 2024 r. (sygn. akt II W 1058/24) M. S. została uznana za winną zarzucanego jej czynu, polegającego na tym, że w dniu 21 kwietnia 2024 r. godz. 08:15 w G. na ul. T. prowadziła w ruchu lądowym samochód osobowy m-ki O. o nr rej. […]. będąc w stanie po użyciu alkoholu tj. 0,22 mg/1 i 0,18 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 87 § 1 k.w..
Za ten czyn Sąd wymierzył jej na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1a i 3 k.w. karę grzywny w wysokości 4.000 zł oraz na podstawie art. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, a także zasądził od obwinionej koszty postępowania.
Od powyższego wyroku Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionej M. S. , zaskarżając go w całości. Na zasadzie art. 110 § 1 k.p.w., art. 111 k.p.w., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił orzeczeniu
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8) k.p.w., polegające na ukaraniu obwinionej prawomocnym wyrokiem nakazowym za czyn, za popełnienie którego została już uprzednio prawomocnie ukarana wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II W 615/24, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 104 § 1 pkt 7) k.p.w.”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8) k.p.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja ta jest zasadna i podniesiony w niej zarzut jest w pełni trafny.
Z akt sprawy, a także z treści kasacji, której załącznikiem były akta sprawy o sygn. II W 615/24, wynika jednoznacznie, że czyn przypisany obwinionej M.S. zaskarżonym wyrokiem nakazowym z dnia 18 października 2024 r. (II W 1058/24) jest tożsamy z czynem, za który obwiniona została już prawomocnie ukarana wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 26 czerwca 2024 r. (II W 615/24). Ta tożsamość czynów, przy prawomocnym zakończeniu wcześniejszego postępowania, stanowi negatywną przesłankę procesową określoną w art. 5 § 1 pkt 8) k.p.w., zakazującą prowadzenia postępowania co do tego samego czynu tej samej osoby. Prowadzenie postępowania i wydanie w takich okolicznościach wyroku nakazowego jest rażącym naruszeniem tego przepisu. Naruszenie to ma charakter bezwzględnej przyczyny odwołąwczej, o której mowa w art. 104 § 1 pkt 7) k.p.w. Stwierdzone rażące naruszenie prawa miało oczywiście istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do ponownego ukarania obwinionej za ten sam czyn. Wobec Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i umorzeniu postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8) k.p.w.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę