I KK 77/24

Sąd Najwyższy2024-04-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaskład sąduCOVID-19art. 14fa ustawyart. 439 k.p.k.bezwzględna przyczyna odwoławczaSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku skazującego z powodu zarzutu rozpoznania sprawy przez sąd II instancji w nieprawidłowym składzie sędziowskim.

Obrońca skazanego złożył kasację do Sądu Najwyższego, podnosząc zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z powodu rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów, zamiast jednego sędziego, zgodnie z art. 14fa ust. 1 ustawy COVID-owej. Wniósł również o wstrzymanie wykonania wyroku. Sąd Najwyższy, uznając rangę zarzutu i jego widoczną zasadność, przychylił się do wniosku i wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie. Kasacja opierała się na zarzucie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących składu sądu w postępowaniu apelacyjnym. Obrońca argumentował, że sprawa powinna być rozpoznana w składzie jednego sędziego, a nie trzech, zgodnie z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19. Wniosek o wstrzymanie wykonania uzasadniono doniosłością zarzutu i ryzykiem nieodwracalnych skutków wykonania wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone stanowisko judykatury co do kategorycznego charakteru normy z art. 14fa ust. 1 ustawy, uznał, że podniesiony zarzut i jego prawdopodobieństwo uwzględnienia stanowią podstawę do skorzystania z uprawnienia do wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że rozpoznanie sprawy w nieprawidłowym składzie sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut dotyczący nieprawidłowego składu sądu apelacyjnego, wynikający z interpretacji art. 14fa ust. 1 ustawy COVID-owej, jest doniosły i prawdopodobnie zasadny, co uzasadnia wstrzymanie wykonania wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania wyroku

Strona wygrywająca

skazany (J. M.)

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia w razie wniesienia kasacji, jeśli zaistnieją szczególne okoliczności, takie jak ranga zarzutów i ich widoczna zasadność.

ustawa COVID-owa art. 14fa § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten jednoznacznie stanowi, że Sąd II instancji winien rozpoznać sprawę w składzie jednego sędziego, a nie przewidziano możliwości zmiany składu jednoosobowego na kolegialny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako podstawa zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.p.k. art. 29 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako podstawa zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako podstawa zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.k.w art. 9 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Przepis dotyczący bezzwłocznego wykonania prawomocnych orzeczeń, od którego odstąpiono w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów, podczas gdy ustawa COVID-owa nakazywała skład jednoosobowy. Ranga podniesionego zarzutu i jego widoczna zasadność.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. rozpoznanie niemniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów utrwalonego stanowiska judykatury co do kategorycznego charakteru normy wynikającej z art. 14fa ust. 1 wspomnianej ustawy res iudicata pro veritate accipitur zasada natychmiastowej wykonalności prawomocnych orzeczeń

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 14fa ust. 1 ustawy COVID-owej w kontekście składu sądu oraz stosowanie art. 532 k.p.k. w przypadku zarzutów dotyczących wadliwości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą COVID-ową i jej wpływem na skład sądu w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpływem przepisów nadzwyczajnych (ustawa COVID-owa) na prawidłowość postępowania sądowego i wykonanie kar. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy reaguje na potencjalne naruszenia prawa.

Czy skład sądu w czasie pandemii mógł zaważyć na prawomocności wyroku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 77/24
POSTANOWIENIE
Dnia 11 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
J. M.
,
skazanego z art. 160 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,
na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2024 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego
‎
w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie
z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
wstrzymać wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21.
UZASADNIENIE
W kasacji obrońcy skazanego podniesiono zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie: t.j. Dz.U.2024.340) poprzez rozpoznanie niemniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów w sytuacji, gdy z treści art. 14fa ust. 1 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że Sąd II instancji winien rozpoznać niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego, a jednocześnie nie przewidziano możliwości zmiany składu jednoosobowego na skład kolegialny. Autor kasacji sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, uzasadniając go rangą podniesionego zarzutu oraz wskazując na negatywne i nieodwracalne skutki, jakie mogłoby spowodować wykonanie zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczenia zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie wstrzymanie wykonania orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji wchodzi w grę wyjątkowo, w razie zaistnienia szczególnych okolicznościach, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć (
res iudicata pro veritate accipitur
), który podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w
.). Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę zarzutów podniesionych w kasacji i ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2014 r., V KK 145/14, LEX nr 1566739; zob. też np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 14 czerwca 2018 r., II KK 178/18, LEX nr 2506098; 26 lipca 2016 r., II KK 179/16, LEX nr 2075707; 4 października 2012 r., II KK 56/12, LEX nr 1220820, 25 stycznia 2006 r., V KK 476/05, OSNwSK 2006/1/196, 8 września 2004, V KK 214/04, OSNwSK 2004/1/1513
).
Nie przesądzając rzecz jasna ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, należy stwierdzić, że w świetle
utrwalonego stanowiska judykatury co do kategorycznego charakteru normy wynikającej z art. 14fa ust. 1 wspomnianej ustawy z dnia 2 marca 2020 r.,
podniesiony w kasacji zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – jego doniosłość oraz rysujące się prawdopodobieństwo uwzględnienia – daje podstawę do skorzystania przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 532 k.p.k.
Już na tym wstępnym etapie postępowania kasacyjnego zachodzą podstawy
do odstępstwa od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych orzeczeń.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI