I KK 77/24

Sąd Najwyższy2024-05-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
art. 160 k.k.opieka medycznalekarzskład sąduprzepisy epidemicznekasacjabezwzględna przyczyna odwoławczapostępowanie karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego z powodu rozpoznania sprawy w niewłaściwym składzie sędziowskim, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy oskarżonego J. M., skazanego za narażenie dziecka na niebezpieczeństwo utraty życia. Kasacja dotyczyła rozpoznania apelacji przez sąd okręgowy w składzie trzech sędziów, podczas gdy przepisy epidemiczne nakazywały skład jednoosobowy. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą i uchylając zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę oskarżonego J. M., który został skazany za przestępstwo z art. 160 § 2 k.k. (narażenie niemowlęcia na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu) przez Sąd Rejonowy w Świebodzinie, a następnie utrzymany w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze. Głównym zarzutem w kasacji było rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie kolegialnym (trzech sędziów), podczas gdy zgodnie z art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz roku po ich odwołaniu, sprawy o przestępstwa zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, rozpoznawane w pierwszej instancji w składzie jednoosobowym, powinny być rozpoznawane w postępowaniu apelacyjnym również w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy stwierdził, że data rozpoznania apelacji (28 listopada 2023 r.) mieściła się w okresie roku od odwołania stanu epidemii (1 lipca 2023 r.), a sąd pierwszej instancji orzekał w składzie jednoosobowym. W związku z tym rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, zarządzając jednocześnie zwrot opłaty od kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym, gdy przepisy nakazywały skład jednoosobowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, który obligował do orzekania w składzie jednoosobowym w sprawach o przestępstwa zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, jeśli sąd pierwszej instancji orzekał w takim składzie. Ponieważ data rozpoznania apelacji mieściła się w okresie roku od odwołania stanu epidemii, a sąd pierwszej instancji orzekał jednoosobowo, skład kolegialny sądu odwoławczego był nieprawidłowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony J. M.

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (7)

Główne

ustawa COVID-19 art. 14fa § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu, w sprawach rozpoznawanych według Kodeksu postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza – rozpoznanie sprawy w składzie nieuprawnionym.

k.k. art. 160 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie apelacji przez sąd okręgowy w składzie trzech sędziów, podczas gdy przepisy epidemiczne nakazywały skład jednoosobowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie niniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów w sytuacji, gdy z art. 14fa ust. 1 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że Sąd II instancji winien rozpoznać niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego Rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze stanowiło zatem okoliczność, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o składzie sądu w okresie epidemicznym oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów epidemicznych i ich interpretacji w kontekście składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawidłowego składu sądu, co ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwości postępowania. Interpretacja przepisów epidemicznych w kontekście prawa karnego jest nadal aktualna.

Niewłaściwy skład sądu uchyla wyrok – jak przepisy epidemiczne wpłynęły na sprawiedliwość?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 77/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Jarosław Matras
Protokolant Mikołaj Żaboklicki
w sprawie
J. M.
,
oskarżonego z art. 160 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 28 maja 2024 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie
z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21,
1.
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
2. zarządza zwrot oskarżonemu uiszczonej opłaty od kasacji.
Jerzy Grubba      Kazimierz Klugiewicz     Jarosław Matras
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt II K 132/21, J. M. został uznany za winnego tego, że w dniu 04 grudnia 2018 roku w Ś., będąc jako lekarz pełniący dyżur w Nocnej i Świątecznej Opiece Lekarskiej, działającej przy szpitalu Szpital w Ś. sp. z o.o., zobowiązanym do opieki nad niemowlęciem - H. K. , chorującą na ropne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, po przeprowadzeniu badania wymienionej pacjentki, pomimo rozpoznania u niej ciężkiego stanu zdrowia, wskazującego na konieczność leczenia H. K.  na oddziale pediatrycznym szpitala, nie rozpoczął niezwłocznie monitorowania jej czynności życiowych, jak również nie zapewnił przekazania pokrzywdzonej na oddział pediatryczny szpitala transportem medycznym, które to zaniechanie spowodowało zwłokę w przyjęciu dziecka na oddział szpitalny i pozbawiło pokrzywdzoną możliwości ratowania jej życia, narażając ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,
tj. przestępstwa z art. 160 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie – na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. – warunkowo zawieszono na okres roku próby.
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc szereg zarzutów obrazy prawa procesowego, mających mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, skutkujących błędami w ustaleniach faktycznych oraz wskazując na naruszenia prawa materialnego – wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu występku, ewentualnie uchylenie ww. orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi
meriti
do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt VII Ka 523/23, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca J. M. , który podniósł zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 29 § 1 k.p.k. i w związku z art. 458 k.p.k. oraz w związku z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez rozpoznanie niniejszej sprawy w postępowaniu apelacyjnym przez Sąd odwoławczy w nieprawidłowym składzie trzech sędziów w sytuacji, gdy z art. 14fa ust. 1 ww. ustawy wynika jednoznacznie, że Sąd II instancji winien rozpoznać niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego, a jednocześnie w normie prawnej wynikającej z ww. przepisu art. 14fa ust. 1 nie przewidziano możliwości zmiany składu jednoosobowego na skład kolegialny.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze.
Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej uwzględnienie.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 14fa ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (obecnie: t.j. Dz.U.2024.340), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i w okolicznościach zakreślonych hipotezą powyższego unormowania nie pozwala na przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w składzie kolegialnym.
Trafnie zatem zauważa autor kasacji, że w niniejszej sprawie – wobec poziomu zagrożenia ustawowego przestępstwa zarzuconego oskarżonemu oraz faktu procedowania przez Sąd pierwszej instancji w składzie jednoosobowym – rozpoznanie apelacji obrońcy J. M.  na rozprawie odwoławczej, w dniu 28 listopada 2023 r., powinno nastąpić w składzie jednoosobowym, albowiem ww. data mieści się w okresie roku od momentu odwołania stanu epidemii, co nastąpiło w dniu 1 lipca 2023 r. na mocy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U.2023.1118).
Rozpoznanie apelacji w składzie kolegialnym przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze stanowiło zatem okoliczność, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co – niezależnie do wpływu tego uchybienia na treść wydanego wyroku – implikowało konieczność uchylenia orzeczenia Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[ms]
Jerzy Grubba      Kazimierz Klugiewicz     Jarosław Matras

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI