I KK 73/25

Sąd Najwyższy2025-03-25
SNKarnewykroczenia drogoweŚrednianajwyższy
wykroczenieprawo drogoweznaki drogowezakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższyśrodek karny

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że został orzeczony z rażącym naruszeniem prawa.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, kwestionując orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 8 miesięcy wobec A.S. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sąd niższej instancji rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., orzekając zakaz prowadzenia pojazdów, który nie był przewidziany dla przypisanych wykroczeń. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego A.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu. A.S. został obwiniony o dwa wykroczenia drogowe: niezatrzymanie się przed znakiem podwójnej ciągłej (art. 92 § 1 k.w.) oraz niestosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania (art. 92 b k.w.). Sąd Rejonowy uznał go winnym obu czynów i wymierzył karę grzywny w wysokości 6.000 zł. Dodatkowo, na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w., orzeczono wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy. Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyłącznie orzeczonego środka karnego. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 92 § 3 k.w. pozwala na orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jedynie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., a nie za czyny przypisane A.S. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, przychylił się do argumentacji kasacji. Stwierdzono, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w., środki karne można orzec tylko wtedy, gdy przewiduje je przepis szczególny. Żaden przepis szczególny nie przewidywał możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd rejonowy art. 92 § 3 k.w. również nie obejmował swoim zakresem czynów przypisanych obwinionemu. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie środka karnego było bezpodstawne i stanowiło rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym orzeczenia środka karnego, a wydatkami postępowania kasacyjnego obciążył Skarb Państwa.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. i art. 92 b k.w. na podstawie art. 92 § 3 k.w. jest rażącym naruszeniem prawa, gdyż przepis ten przewiduje taką możliwość jedynie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w., środki karne można orzec tylko wtedy, gdy przewiduje je przepis szczególny. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd rejonowy art. 92 § 3 k.w. również nie obejmuje swoim zakresem czynów przypisanych obwinionemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść ukaranego)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (8)

Główne

k.w. art. 92 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 92 § b

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

k.w. art. 92 § 3

Kodeks wykroczeń

Przepis ten przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w.

k.w. art. 28 § 2

Kodeks wykroczeń

Środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 121

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów było niezgodne z przepisami szczególnymi (art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w.), ponieważ nie było przewidziane dla przypisanych wykroczeń.

Godne uwagi sformułowania

zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden natomiast z przepisów szczególnych nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego to czynu ukaranemu nie przypisano. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzekając wobec A. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Skład orzekający

Małgorzata Bednarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania środków karnych w sprawach o wykroczenia, w szczególności zakazu prowadzenia pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Kodeksu wykroczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w przypadku wykroczeń drogowych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia orzeczenia.

Błąd w przepisach: Sąd Najwyższy uchyla zakaz prowadzenia pojazdów za wykroczenie drogowe.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 73/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
w sprawie
A. S.
ukaranego za czyn z art. 92 § 1 k.w. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
w dniu 25 marca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na korzyść ukaranego
‎
w części dot. orzeczonego środka karnego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu
‎
z 3 kwietnia 2024 r., sygn. VIII W 248/24
1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
A.S.
został obwiniony o to, że:
1.
w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego P-4, tj. „linia podwójna ciągła”;
2.
w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego B-25, tj. „zakaz wyprzedzania”;
tj. o wykroczenia:
1.
z art. 92 § 1 k.w. w zw. z § 86 ust. 5 ZSD,
2.
z art. 92 b k.w. w zw. z § 23 ust. 1-3 ZSD -
rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 roku w sprawie znaków i sygnałów drogowych -Dz. U. 2019.2310 (k. 19).
Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII W 248/24:
1.
obwinionego A. S. uznał winnym obu zarzuconych mu czynów, popełnionych w sposób opisany wyżej, z tą zmianą, że przyjął, że znak P-4 ma charakter znaku poziomego, tj. dwóch wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 a § 1 k.w. wymierzył mu karę 6.000 zł;
2.
na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. orzekł wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy;
3.
na podstawie art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił obwinionego z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków i opłaty
.
Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu i orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 5 czerwca 2024 r.
Kasację od powyższego wyroku, na korzyść ukaranego w części dot. orzeczonego środka karnego, wywiódł Prokurator Generalny, który zarzucił mu:
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 92 § 3 k.w. poprzez orzeczenie na podstawie powyższego przepisu – wobec obwinionego o popełnienie wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i z art. 92 b k.w. - środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy, w sytuacji, gdy nie istniały faktyczne i prawne przesłanki umożliwiające orzeczenie wobec obwinionego tego środka.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja okazała się oczywiście zasadna co umożliwiało rozpoznanie jej Sądowi Najwyższemu na posiedzeniu w trybie art
. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
Słusznie podniósł Prokurator Generalny, że
zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden natomiast z przepisów szczególnych nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego to czynu ukaranemu nie przypisano.  W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzekając wobec A. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Doprowadziło bowiem do bezpodstawnego zastosowania wobec A. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Kasację zatem należało uznać za oczywiście zasadną i w konsekwencji uchylić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego wyroku, bez potrzeby wydawania orzeczenia następczego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt
V KK 100/12
a także wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II KK 151/21).
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł w oparciu
‎
o przepis  art. 638 k.p.k. w zw. z art. 121 k.p.w.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę