I KK 69/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego R. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu. Sprawa dotyczyła obowiązku naprawienia szkody orzeczonego wobec skazanego w związku z zawarciem umowy leasingu. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., który zakazuje orzekania obowiązku naprawienia szkody, jeżeli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie rozstrzygnięte. Wskazano, że roszczenie pokrzywdzonej spółki było już prawomocnie rozstrzygnięte wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie w postępowaniu cywilnym. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, podzielając argumentację Rzecznika. Podkreślono, że ratio legis przepisu art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. jest ochrona oskarżonego przed wielokrotnym dochodzeniem tego samego roszczenia. Stwierdzono, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia tej klauzuli antykumulacyjnej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zakazu kumulacji tytułów egzekucyjnych w postępowaniu karnym (art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.) oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń pod kątem rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem było już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy możliwe jest orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeśli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie rozstrzygnięte w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie takiego obowiązku jest niedopuszczalne z uwagi na zakaz kumulacji tytułów egzekucyjnych zawarty w art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Przepis art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. chroni oskarżonego przed posiadaniem wielu tytułów egzekucyjnych dotyczących tej samej szkody, co prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania wierzyciela i rażącej niesprawiedliwości wobec dłużnika. W przypadku tożsamości przedmiotowej i podmiotowej roszczenia, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym jest wykluczone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| M. sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| B. sp. z o.o. | spółka | inna |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 415 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania obowiązku naprawienia szkody, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozpoznania apelacji poza granicami zarzutów w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego uchylenia lub zmiany wyroku, gdy zachodzi rażąca niesprawiedliwość.
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
Podstawa odpowiedzialności za pomocnictwo.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Podstawa odpowiedzialności za oszustwo.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Podstawa odpowiedzialności za oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Podstawa orzekania obowiązku naprawienia szkody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie klauzuli antykumulacyjnej z art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie było już prawomocnie rozstrzygnięte w postępowaniu cywilnym. • Brak rozpoznania apelacji obrońcy poza granicami zarzutów przez Sąd Apelacyjny, co doprowadziło do utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
ochrona oskarżonego przed funkcjonowaniem w obrocie prawnym kilku tytułów egzekucyjnych dotyczących tego samego roszczenia • nieuzasadnione uprzywilejowanie wierzyciela i rażąca niesprawiedliwość wobec dłużnika • klauzula antykumulacyjna
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Barbara Skoczkowska
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu kumulacji tytułów egzekucyjnych w postępowaniu karnym (art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.) oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń pod kątem rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem było już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, takich jak zakaz kumulacji tytułów egzekucyjnych, nawet w sprawach karnych. Podkreśla również rolę Rzecznika Praw Obywatelskich w ochronie praw jednostki.
“Sąd Najwyższy: Nie można zasądzić naprawienia szkody dwa razy!”
Dane finansowe
WPS: 485 850 PLN
naprawienie_szkody: 285 681,72 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.