I KK 67/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść obwinionego A. K., który został skazany za wykroczenie z art. 120 § 1 Kodeksu wykroczeń (przywłaszczenie wyrąbanego drzewa z lasu). Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wymierzył karę grzywny oraz nawiązkę, a Sąd Okręgowy w Świdnicy utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. i art. 109 § 2 k.p.w., poprzez niewłaściwą kontrolę instancyjną i uznanie, że czyn obwinionego wypełnia znamiona wykroczenia, podczas gdy przywłaszczone drewno (porąbane na klocki) nie było już 'drzewem' w rozumieniu przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, wskazując na błędną kwalifikację prawną czynu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, 'drzewo' w rozumieniu art. 120 § 1 k.w. to drzewo w stanie surowym, a przerobione na materiał użytkowy (drewno) może stanowić przedmiot innego wykroczenia lub przestępstwa. Ponieważ czyn obwinionego dotyczył porąbanego drewna, a nie 'drzewa', Sąd Najwyższy stwierdził rażącą obrazę prawa materialnego. Dodatkowo, wobec upływu terminu przedawnienia wykroczenia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'drzewa' w kontekście wykroczenia z art. 120 § 1 k.w. oraz obowiązek sądu odwoławczego do wyjścia poza granice zaskarżenia w przypadku rażącej niesprawiedliwości.
Dotyczy specyficznego wykroczenia leśnego i interpretacji pojęcia 'drzewa'.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przywłaszczenie porąbanego na klocki drewna, pochodzącego z wyciętego drzewa, stanowi wykroczenie z art. 120 § 1 k.w. (przywłaszczenie wyrąbanego drzewa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przywłaszczenie porąbanego drewna nie stanowi wykroczenia z art. 120 § 1 k.w., gdyż przepis ten dotyczy drzewa w stanie surowym, a nie przetworzonego materiału.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone poglądy doktryny i orzecznictwa wyjaśnił, że pojęcie 'drzewa' w art. 120 § 1 k.w. odnosi się do drzewa w stanie surowym. Przerobione na materiał użytkowy drewno traci postać drzewa i może stanowić przedmiot innego wykroczenia (np. z art. 119 § 1 k.w.) lub przestępstwa. W analizowanej sprawie obwiniony przywłaszczył drewno porąbane na klocki, a nie wyrąbane drzewo.
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację na korzyść obwinionego, może wyjść poza granice zaskarżenia na podstawie art. 440 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. w sytuacji rażącej niesprawiedliwości wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy powinien wyjść poza granice zaskarżenia, jeśli stwierdzi rażącą niesprawiedliwość wyroku sądu pierwszej instancji, w tym rażącą obrazę prawa materialnego.
Uzasadnienie
Kasacja zarzuciła sądowi okręgowemu naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. i art. 109 § 2 k.p.w. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli instancyjnej i niepodjęcie działań w sytuacji rażącej niesprawiedliwości wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za trafny, wskazując na zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia mimo stwierdzonej rażącej obrazy prawa materialnego.
Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 120 § 1 k.w. uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wobec uchylenia wyroków sądów niższych instancji i konieczności umorzenia postępowania, należy również uwzględnić upływ terminu przedawnienia wykroczenia, które miało miejsce 1 lutego 2020 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Nadleśnictwo W. | instytucja | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (17)
Główne
k.w. art. 120 § 1
Kodeks wykroczeń
Pojęcie 'drzewa' dotyczy drzewa w stanie surowym, a nie przetworzonego materiału (drewna).
k.p.w. art. 5 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia.
Pomocnicze
k.w. art. 120 § 3
Kodeks wykroczeń
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie poprzez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Naruszenie poprzez zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia mimo rażącej niesprawiedliwości.
k.p.w. art. 109 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Naruszenie poprzez zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia.
k.p.w. art. 119 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Potencjalny przepis dotyczący przywłaszczenia drewna.
k.p.w. art. 119 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.k. art. 290 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 278 § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przywłaszczone drewno nie stanowiło 'drzewa' w rozumieniu art. 120 § 1 k.w. • Sąd odwoławczy naruszył art. 440 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. poprzez zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia mimo rażącej niesprawiedliwości. • Nastąpiło przedawnienie karalności wykroczenia.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie «drzewa», o którym mowa w art. 290 § 2 k.k. oraz w art. 120 k.w. dotyczy drzewa w stanie surowym, tj. takim, w jakim pozostało w lesie po wyrąbaniu lub powaleniu. • W razie przerobienia takiego wyrąbanego lub powalonego drzewa na materiał budowlany lub inny materiał użytkowy, drzewo otrzymało już inną postać (np. drewna) i inną wartość, traci postać drzewa, o którym mowa w wymienionych przepisach. • zaniechanie wyjścia poza granice zaskarżenia na podstawie art. 440 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., pomimo rażącej niesprawiedliwości kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, dotkniętego rażącą obrazą prawa materialnego.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'drzewa' w kontekście wykroczenia z art. 120 § 1 k.w. oraz obowiązek sądu odwoławczego do wyjścia poza granice zaskarżenia w przypadku rażącej niesprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia leśnego i interpretacji pojęcia 'drzewa'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak precyzyjna interpretacja przepisów i definicji (tutaj 'drzewa') może prowadzić do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania, nawet po prawomocnym orzeczeniu. Podkreśla znaczenie kontroli kasacyjnej i przedawnienia.
“Czy przywłaszczenie drewna z lasu to zawsze wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.