I KK 61/22

Sąd Najwyższy2022-05-11
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
pandemiacovid-19obowiązek noszenia maseczekkodeks wykroczeńkara ograniczenia wolnościkara grzywnykara naganykasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który błędnie wymierzył karę ograniczenia wolności za wykroczenie zagrożone jedynie grzywną lub naganą.

Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wydał wyrok nakazowy, uznając A.R. winnym nieprzestrzegania obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym, wymierzając karę miesiąca ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż przepis art. 116 § 1a k.w. przewiduje za to wykroczenie jedynie karę grzywny albo nagany. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego A.R. od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze. Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym z dnia 28 maja 2021 r. uznał A.R. winnym wykroczenia polegającego na niestosowaniu się do obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym, wymierzając mu karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 116 § 1a Kodeksu wykroczeń przewiduje za to wykroczenie jedynie karę grzywny albo nagany, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy, wymierzając karę miesiąca ograniczenia wolności, dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 116 § 1a k.w., gdyż kara ta nie jest przewidziana w ustawowym zagrożeniu. Ponieważ kara grzywny lub nagany jest łagodniejsza od kary ograniczenia wolności, naruszenie to miało istotny wpływ na treść wyroku na niekorzyść obwinionego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności nie może być orzeczona za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w., ponieważ przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny albo nagany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 116 § 1a k.w. jasno określa katalog kar dopuszczalnych za popełnienie wskazanego wykroczenia, a kara ograniczenia wolności do nich nie należy. Orzeczenie kary nieprzewidzianej w ustawowym zagrożeniu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

A. R. (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (3)

Główne

k.w. art. 116 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Przepis ten określa, że kto nie przestrzega zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, podlega karze grzywny albo karze nagany.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii art. § 27 § ust. 1 pkt 2d

Określał obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych w związku ze stanem epidemii.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście zasadna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara orzeczona przez Sąd Rejonowy (ograniczenie wolności) nie mieści się w katalogu kar przewidzianych przez art. 116 § 1a k.w. (grzywna albo nagana).

Godne uwagi sformułowania

kara nieprzewidziana w ustawowym zagrożeniu rażące naruszenie prawa materialnego istotny wpływ na treść wyroku kary łagodniejszymi i mniej dolegliwymi

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 116 § 1a k.w. w zakresie dopuszczalnych kar za naruszenie przepisów epidemicznych; zasada orzekania kar zgodnych z zagrożeniem ustawowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów epidemicznych i konkretnego przepisu Kodeksu wykroczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanych obostrzeń pandemicznych i pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie prawa, nawet w sprawach o wykroczenia.

Czy za brak maseczki można było dostać karę ograniczenia wolności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
PAGE   \* MERGEFORMAT 2
Sygn. akt I KK 61/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Dariusz Kala
w sprawie
A. R.
ukaranego z art. 116 § 1a k.w. zw. z § 27 ust.1 pkt 2 Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.2316)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 11 maja 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść ukaranego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze
z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt II W 233/21,
uchyla wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze wyrokiem nakazowym z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt II W 233/21, uznał A. R. za winnego tego, że w dniu 25 lutego 2021 r. około godz. 15:20 w K., woj. […], na ul. [...] w sklepie spożywczym R., nie stosował się do przepisów porządkowych nakazujących obowiązek zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego w miejscu ogólnodostępnym w związku z ogłoszeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, tj. o wykroczenie z art. 116 § 1a k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2d Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U.2020.2316) i za to wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania w tym czasie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 (trzydziestu) godzin.
Powyższy wyrok nakazowy nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się z dniem 30 czerwca 2021 r.
Kasację od tego wyroku wywiódł Prokurator Generalny zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść A. R. i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1a k.w. polegające na orzeczeniu na jego podstawie wobec obwinionego A. R., za popełnienie wykroczenia z art. 116 § 1a k.w. w zw. z § 27 ust. 1 pkt 2d Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U.2020.2316), kary 1 miesiąca ograniczenia wolności, to jest kary nieprzewidzianej za popełnienie wskazanego czynu zabronionego, który zagrożony jest jedynie karą grzywny albo nagany”.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
Stosownie do treści art. 116 § 1a k.w. kto nie przestrzega zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,
podlega karze grzywny albo karze nagany
.
Sąd Rejonowy wymierzając w zaskarżonym wyroku nakazowym, za przypisane obwinionemu wykroczenie z powyższego przepisu, karę miesiąca ograniczenia wolności, tj. karę nieprzewidzianą w ustawowym zagrożeniu, dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego, co w sposób oczywisty miało istotny wpływ na treść tego wyroku w kierunku na niekorzyść obwinionego. Bez wątpienia bowiem kara grzywny, jak również kara nagany – przewiedziane w art. 116 § 1a k.w. - są karami łagodniejszymi i mniej dolegliwymi dla ukaranego od kary ograniczenia wolności
wymierzonej w zaskarżonym wyroku.
Ponieważ wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu art. 116 § 1a k.w., należało go uchylić w zaskarżonej części i przekazać sprawy w tym zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI