I KK 6/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za znieważenie lekarza, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia karalności czynu.
Sąd Rejonowy skazał K.B. za znieważenie lekarza na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację Prokuratora Generalnego, uchylił ten wyrok, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności za czyn, który zagrożony jest jedynie grzywną lub karą ograniczenia wolności. Dodatkowo, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności czynu.
Sąd Rejonowy w D. wydał wyrok zaoczny skazujący K.B. za znieważenie lekarza na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Wyrok uprawomocnił się, a następnie zarządzono wykonanie kary. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności, która nie jest przewidziana w sankcji tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że zgodnie z art. 216 § 1 k.k., za znieważenie grozi grzywna albo kara ograniczenia wolności, a nie kara pozbawienia wolności. Wymierzenie takiej kary przez Sąd pierwszej instancji stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok. Ponadto, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie z powodu przedawnienia karalności czynu. Czyn popełniono 14 lipca 2014 r., a sześćletni termin przedawnienia, określony w art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k., upłynął 14 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy wprowadzające zawieszenie biegu przedawnienia w związku z COVID-19 nie miały zastosowania, ponieważ karalność czynu ustała przed wejściem w życie tych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, za czyn z art. 216 § 1 k.k. można wymierzyć jedynie grzywnę albo karę ograniczenia wolności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sankcja art. 216 § 1 k.k. nie przewiduje kary pozbawienia wolności, a jej wymierzenie stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony (K.B.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| S. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Sankcja przewiduje grzywnę albo karę ograniczenia wolności, nie pozbawienia wolności.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia karalności.
Pomocnicze
k.k. art. 101 § § 2
Kodeks karny
Określenie terminu przedawnienia karalności.
k.k. art. 102
Kodeks karny
Przedawnienie karalności.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
ustawa COVID-19 art. 15zzr
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący zawieszenia biegu przedawnienia w okresie zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k. jest niezgodne z prawem. Nastąpiło przedawnienie karalności czynu.
Godne uwagi sformułowania
Ustawodawca nie przewidział w tym wypadku możliwości wymierzenia kary pozbawienia wolności. Wymierzając oskarżonemu taką karę Sąd pierwszej instancji z oczywistych względów dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia prawa materialnego. do przedawnienia karalności tego przestępstwa doszło jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Piotr Mirek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 216 § 1 k.k. w zakresie dopuszczalnych kar oraz kwestia przedawnienia karalności w kontekście przepisów COVID-19."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje błąd proceduralny sądu niższej instancji i istotną kwestię przedawnienia karalności, co jest interesujące z perspektywy praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok za znieważenie lekarza: kluczowe przedawnienie i błąd sądu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 6/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) Protokolant Anna Kuras w sprawie K. B. skazanego z art. 216 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 8 marca 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umarza postępowanie; 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w D. , wyrokiem zaocznym z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. II KK (…), uznał K. B. za winnego tego, że w dniu 14 lipca 2014 r., w D., znieważył słowami wulgarnymi lekarza Izby Przyjęć Szpitala Powiatowego w D. S. M. i za to na podstawie art. 216 § 1 k.k. skazał go na karę trzech miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Wyrok zaoczny uprawomocnił się w dniu 27 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy w D. zarządził skazanemu wykonanie orzeczonej kary 3 miesięcy pozbawienia wolności. Kasację od wskazanego wyżej wyroku wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 216 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności, która to kara nie jest przewidziana w jego sankcji. W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasację uznać należało za oczywiście zasadną, a to umożliwiało uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Oskarżony został uznany za winnego popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 216 § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Jak trafnie wskazuje skarżący, zgodnie z dyspozycją wymienionego przepisu, stanowiącego podstawę prawną skazania i wymiaru kary, sprawca znieważenia może podlegać grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Ustawodawca nie przewidział w tym wypadku możliwości wymierzenia kary pozbawienia wolności. Wymierzając oskarżonemu taką karę Sąd pierwszej instancji z oczywistych względów dopuścił się rażącego i mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia prawa materialnego. W realiach niniejszej sprawy stwierdzenie powyższego uchybienia musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania, a to ze względu na przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu. Czyn ten został popełniony w 14 lipca 2014 r. i od tego dnia – jak trafnie wskazuje Prokurator Generalny – liczyć należy sześcioletni termin przedawnienia, określony w art. 101 § 2 k.k. w zw. z art. 102 k.k. Ma rację skarżący, że niczego w tym zakresie nie zmienia fakt objęcia ściganiem zarzucanego oskarżonemu przestępstwa przez prokuratora. Bez wpływu na zaktualizowanie się w sprawie oskarżonego negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. pozostają szczególne rozwiązania prawne wprowadzone w związku z wystąpieniem zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii COVID-19. Wobec tego, że określony zgodnie z treścią przepisów art. 101 § 2 i art. 102 k.k. okres karalności czynu zarzucanego oskarżonemu upływał z dniem 14 lipca 2020 r., do przedawnienia karalności tego przestępstwa doszło jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1023) nowelizującej przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842). Przewidziane w przepisie art. 15zzr 1 znowelizowanej ustawy zawieszenie biegu przedawnienia w okresie zagrożenia epidemicznego – liczonego od dnia 14 marca 2020 r. i w okresie stanu epidemii – liczonego od dnia 20 marca 2020 r. nie dotyczyło tych przestępstw, których karalność ustała przed wejściem wprowadzonych zmian życie – tj. przed dniem 22 maja 2021 r. Sytuacja taka zachodziła w sprawie oskarżonego – i to nawet przy przyjęciu za skarżącym, że na podstawie przepisu art. 15zzr wymienionej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r., uchylonego na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) przedawnienie nie biegło w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. wydłużając jego termin o 46 dni, a więc do dnia 29 sierpnia 2020 r. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. O kosztach procesu rozstrzygnięto po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI