Orzeczenie · 2025-04-16

I KK 55/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-16
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenieprawo karnekierowanie pojazdembrak uprawnieńwyrok nakazowypostępowanie nakazowekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść ukaranego Y. S., który został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Zielonej Górze za wykroczenie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń (k.w.), polegające na kierowaniu pojazdem bez uprawnień. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Kasacja opierała się na zarzutach rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 93 § 2 k.p.w.) poprzez nieuzasadnione zastosowanie postępowania nakazowego, gdyż okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, a także naruszenia prawa materialnego (art. 94 § 3 k.w.) przez zaniechanie obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu. Stwierdzono, że postępowanie nakazowe może być stosowane tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości, co w tej sprawie nie miało miejsca. Nie zweryfikowano bowiem w sposób wystarczający, czy obwiniony, jako obywatel obcego państwa, nie posiadał zagranicznego prawa jazdy lub międzynarodowego prawa jazdy, które uprawniałoby go do kierowania pojazdem w Polsce przez określony czas. Opieranie się jedynie na danych z Policyjnych Systemów Informatycznych i ewidencji kierowców było niewystarczające. Brak takiego ustalenia mógł prowadzić do błędnego zastosowania art. 94 § 1 k.w. zamiast art. 95 § 1 k.w. (nieposiadanie przy sobie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem), który przewiduje łagodniejsze sankcje i nie obliguje do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Ponadto, uznając winę z art. 94 § 1 k.w., sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 94 § 3 k.w., który nakazuje obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w takich przypadkach. Sąd Najwyższy nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, weryfikacja uprawnień do kierowania pojazdami przez obcokrajowców, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i postępowania nakazowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy można wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a w szczególności, czy brak jest wystarczających dowodów na ustalenie braku uprawnień do kierowania pojazdem przez obcokrajowca?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wydać wyroku nakazowego, jeśli okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a w szczególności, gdy nie zweryfikowano w sposób wystarczający posiadania przez obcokrajowca zagranicznych uprawnień do kierowania pojazdami.

Uzasadnienie

Postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko w przypadkach oczywistych, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny. W przypadku obcokrajowca, sprawdzenie w krajowych systemach informatycznych jest niewystarczające do stwierdzenia braku uprawnień, co może prowadzić do błędnego zastosowania przepisów i naruszenia prawa procesowego.

Czy w przypadku uznania winy za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień) obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 94 § 3 k.w., orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.

Uzasadnienie

Przepis art. 94 § 3 k.w. ma charakter kategoryczny i wprowadza obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, co zostało naruszone przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku nakazowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
Y. S.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (9)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § § 3

Kodeks wykroczeń

obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów

k.p.w. art. 93 § § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

warunek stosowania postępowania nakazowego - brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy

Pomocnicze

k.p.w. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

rozpoznanie kasacji na posiedzeniu

u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 4 § ust. 2 pkt a i b

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 5 § ust. 4

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 38 § ust. 1 pkt 1

Prawo o ruchu drogowym

k.w. art. 95 § § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nie można było zastosować postępowania nakazowego, gdyż okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, a w szczególności nie zweryfikowano wystarczająco posiadania przez obcokrajowca zagranicznych uprawnień do kierowania pojazdami. • Sąd pierwszej instancji zaniechał obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, mimo że było to wymagane przez art. 94 § 3 k.w.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nakazowe jest zatem instytucją, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków • brak stosownego wpisu w systemach informatycznych polskiej policji oraz ewidencji kierowców nie jest jednak okolicznością wystarczającą do stwierdzenia braku uprawnień do prowadzenia pojazdów w odniesieniu do obywateli państw obcych • Przepis ten ma charakter kategoryczny i wprowadza obowiązek orzeczenia wskazanego środka karnego.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, weryfikacja uprawnień do kierowania pojazdami przez obcokrajowców, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i postępowania nakazowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w postępowaniu nakazowym i potrzebę dokładnej weryfikacji uprawnień, zwłaszcza w kontekście międzynarodowym. Pokazuje też, jak ważne jest stosowanie przepisów materialnych, jak obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów.

Wyrok nakazowy uchylony: dlaczego sąd najwyższy zwrócił uwagę na obcokrajowca i jego prawo jazdy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst