I KK 55/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść ukaranego Y. S., który został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Zielonej Górze za wykroczenie z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń (k.w.), polegające na kierowaniu pojazdem bez uprawnień. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Kasacja opierała się na zarzutach rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 93 § 2 k.p.w.) poprzez nieuzasadnione zastosowanie postępowania nakazowego, gdyż okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, a także naruszenia prawa materialnego (art. 94 § 3 k.w.) przez zaniechanie obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu. Stwierdzono, że postępowanie nakazowe może być stosowane tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina nie budzą wątpliwości, co w tej sprawie nie miało miejsca. Nie zweryfikowano bowiem w sposób wystarczający, czy obwiniony, jako obywatel obcego państwa, nie posiadał zagranicznego prawa jazdy lub międzynarodowego prawa jazdy, które uprawniałoby go do kierowania pojazdem w Polsce przez określony czas. Opieranie się jedynie na danych z Policyjnych Systemów Informatycznych i ewidencji kierowców było niewystarczające. Brak takiego ustalenia mógł prowadzić do błędnego zastosowania art. 94 § 1 k.w. zamiast art. 95 § 1 k.w. (nieposiadanie przy sobie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdem), który przewiduje łagodniejsze sankcje i nie obliguje do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Ponadto, uznając winę z art. 94 § 1 k.w., sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 94 § 3 k.w., który nakazuje obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów w takich przypadkach. Sąd Najwyższy nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, weryfikacja uprawnień do kierowania pojazdami przez obcokrajowców, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów.
Dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i postępowania nakazowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można wydać wyrok nakazowy w sprawie o wykroczenie, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a w szczególności, czy brak jest wystarczających dowodów na ustalenie braku uprawnień do kierowania pojazdem przez obcokrajowca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można wydać wyroku nakazowego, jeśli okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a w szczególności, gdy nie zweryfikowano w sposób wystarczający posiadania przez obcokrajowca zagranicznych uprawnień do kierowania pojazdami.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko w przypadkach oczywistych, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny. W przypadku obcokrajowca, sprawdzenie w krajowych systemach informatycznych jest niewystarczające do stwierdzenia braku uprawnień, co może prowadzić do błędnego zastosowania przepisów i naruszenia prawa procesowego.
Czy w przypadku uznania winy za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień) obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 94 § 3 k.w., orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjne w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Przepis art. 94 § 3 k.w. ma charakter kategoryczny i wprowadza obowiązek orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, co zostało naruszone przez sąd pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Y. S. | osoba_fizyczna | ukarany |
Przepisy (9)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 94 § § 3
Kodeks wykroczeń
obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
warunek stosowania postępowania nakazowego - brak wątpliwości co do okoliczności czynu i winy
Pomocnicze
k.p.w. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
rozpoznanie kasacji na posiedzeniu
u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 4 § ust. 2 pkt a i b
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 5 § ust. 4
Ustawa o kierujących pojazdami
p.r.d. art. 38 § ust. 1 pkt 1
Prawo o ruchu drogowym
k.w. art. 95 § § 1
Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie można było zastosować postępowania nakazowego, gdyż okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, a w szczególności nie zweryfikowano wystarczająco posiadania przez obcokrajowca zagranicznych uprawnień do kierowania pojazdami. • Sąd pierwszej instancji zaniechał obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, mimo że było to wymagane przez art. 94 § 3 k.w.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nakazowe jest zatem instytucją, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków • brak stosownego wpisu w systemach informatycznych polskiej policji oraz ewidencji kierowców nie jest jednak okolicznością wystarczającą do stwierdzenia braku uprawnień do prowadzenia pojazdów w odniesieniu do obywateli państw obcych • Przepis ten ma charakter kategoryczny i wprowadza obowiązek orzeczenia wskazanego środka karnego.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia, weryfikacja uprawnień do kierowania pojazdami przez obcokrajowców, obligatoryjność orzekania zakazu prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obcokrajowca i postępowania nakazowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje pułapki proceduralne w postępowaniu nakazowym i potrzebę dokładnej weryfikacji uprawnień, zwłaszcza w kontekście międzynarodowym. Pokazuje też, jak ważne jest stosowanie przepisów materialnych, jak obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów.
“Wyrok nakazowy uchylony: dlaczego sąd najwyższy zwrócił uwagę na obcokrajowca i jego prawo jazdy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.