I KK 55/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym zakazu kontaktowania się z małoletnią i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich (art. 41 § 1a k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy art. 41 § 1a k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia tego środka karnego wobec skazanego za czyn przeciwko wolności seksualnej małoletniej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego B. G., który został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 200 § 1 k.k. wobec małoletniej O. P. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze wymierzył skazanemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę roku ograniczenia wolności, a także orzekł zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną i zakaz zbliżania się do niej na okres 3 lat. Kasacja dotyczyła braku orzeczenia obligatoryjnego środka karnego przewidzianego w art. 41 § 1a k.k., który nakazuje orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie orzeczenia tego środka karnego stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawierał on rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1a k.k., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej małoletniego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 41 § 1a k.k. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania określonych stanowisk lub wykonywania określonych zawodów związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Zaniechanie orzeczenia tego środka karnego, który ma charakter obligatoryjny, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| O. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1a
Kodeks karny
Nakazuje orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi w przypadku skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. Ma charakter obligatoryjny.
Pomocnicze
k.k. art. 37b
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 2 i 4
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1a k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisu prawa karnego materialnego obligatoryjny środek karny czyn przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i obligatoryjność stosowania środka karnego z art. 41 § 1a k.k. w sprawach dotyczących przestępstw przeciwko wolności seksualnej małoletnich."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji skazania za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, gdzie sąd zaniechał orzeczenia obligatoryjnego środka karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego środka karnego mającego na celu ochronę małoletnich przed sprawcami przestępstw seksualnych, a jej rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy podkreśla wagę obligatoryjnego charakteru tego środka.
“Sąd Najwyższy przypomina: Ochrona dzieci przed sprawcami przestępstw seksualnych to obowiązek, nie wybór sądu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 55/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie B. G. skazanego za czyn z art. 200 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 marca 2024r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27 lutego 2023r., sygn. akt II K 1268/22 uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej nie zawiera on rozstrzygnięcia o środku karnym przewidzianym w art. 41 § 1a k.k. i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27 lutego 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 1268/22, B. G. został uznany za winnego tego, że w dniu […] 2022 r. w J. dopuścił się wobec małoletniej O. P. czynności seksualnej w postaci dotykania jej piersi oraz pośladków, tj. za czyn kwalifikowany z art. 200 § 1 k.k., za co, na podstawie wskazanego przepisu oraz art. 37b k.k., wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności i karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Ponadto, na podstawie art. 41a § 2 i 4 k.k. Sąd orzekł wobec skazanego zakaz kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną i zakaz zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 3 lat, a także rozstrzygnął o kosztach postępowania. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron i uprawomocniło się z dniem 5 kwietnia 2023r. (k. 66). Obecnie kasację od powyższego wyroku, w części niezawierającej obligatoryjnego rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41 § 1a k.k., na niekorzyść B. G., wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 41 § 1a k.k. , polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec skazanego, jako sprawcy, któremu przypisano odpowiedzialność karną za występek z art. 200 § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów lub działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi, w sytuacji gdy z treści art. 41 § 1a zd. drugie k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023r., a po tej dacie - z treści art. 41 § 1a pkt 2 k.k.) wynika, że w razie skazania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego orzeczenie tego środka karnego na czas określony albo dożywotnio jest obligatoryjne. Stawiając tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k., bowiem z askarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą art. 41 § 1a k.k. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2017r. do dnia 30 września 2023r. (a zatem zarówno w dacie czynu jak i w momencie orzekania przez Sąd I instancji), w zdaniu drugim nakazywał Sądowi orzeczenie wobec sprawcy czynu przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego przynajmniej jednego z wymienionych tam zakazów podejmowania aktywności umożliwiającej kontakt z małoletnimi. Aktualnie, od dnia 1 października 2023r., na skutek wejścia w życia ustawy nowelizującej z dnia 7 lipca 2022r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022r., poz. 2600), tożsamy obowiązek przewiduje art. 41 § 1a k.k. w pkt 2 (orzeczenie tego środka karnego ma zatem nadal charakter obligatoryjny). W przedmiotowej sprawie B. G. przypisano czyn polegający na dopuszczeniu się wobec małoletniej czynności seksualnej, wypełniający znamiona art. 200 § 1 k.k., który spełnia kryteria określone w art. 41 § 1a k.k. Pomimo to Sąd Rejonowy nie zastosował się do dyspozycji tego przepisu i nie orzekł wobec skazanego stosownego środka karnego. Wobec naruszenia przepisu mającego charakter obligatoryjny, należy przyjąć, że uchybienie Sądu miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie wyroku. Tym samym zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego należało uchylić w części, w jakiej nie zawiera rozstrzygnięcia o środku karnym przewidzianym w art. 41 § 1a k.k., jako nieodpowiadający obowiązującym przepisom prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien rozstrzygnąć ją w przekazanym mu zakresie, dostrzegając treść art. 41 § 1a k.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI