I KK 52/22

Sąd Najwyższy2022-06-09
SNKarneprzestępstwa skarboweŚrednianajwyższy
kasacjaprzedawnienieprzestępstwo skarbowekodeks karny skarbowypostępowanie karneSąd Najwyższyumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu przedawnienia karalności czynu, mimo że kasacja została wniesiona na niekorzyść oskarżonego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione na niekorzyść oskarżonego M. G. w sprawie dotyczącej przestępstwa skarbowego. Stwierdzono, że czyn zarzucany oskarżonemu uległ przedawnieniu z końcem 2021 roku, co zgodnie z art. 529 k.p.k. a contrario czyni niedopuszczalnym rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego. W związku z tym postępowanie kasacyjne zostało umorzone, a koszty obciążono Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario, ponieważ zaistniała okoliczność wyłączająca ściganie, a mianowicie przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu M. G. Przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat przedawnia się w ciągu 10 lat. Bieg przedawnienia rozpoczął się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności publicznoprawnej. W przypadku czynu z art. 54 § 2 k.k.s. popełnionego w czerwcu 2011 r., termin przedawnienia upłynął z końcem 2021 r. Ponieważ kasacje zostały wniesione na niekorzyść oskarżonego, a okoliczność wyłączająca ściganie ujawniła się po ich wniesieniu, rozpoznanie ich było niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że nawet błąd w ustaleniu wartości narażonego podatku przez sąd pierwszej instancji nie pozwala na orzeczenie na niekorzyść oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 455 k.p.k.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 529 k.p.k. a contrario, niedopuszczalne jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, gdy występuje okoliczność wyłączająca ściganie. W tej sprawie przedawnienie karalności czynu nastąpiło przed rozpoznaniem kasacji, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania kasacyjnego

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

a contrario - niedopuszczalność rozpoznania kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie.

k.p.k. art. 434 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po wniesieniu środka zaskarżenia na jego korzyść.

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego.

Pomocnicze

k.k.s. art. 44 § 1 pkt 1

Kodeks karny skarbowy

Maksymalny okres przedawnienia dla przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat wynosi 10 lat.

k.k.s. art. 44 § 3

Kodeks karny skarbowy

Bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.

k.k.s. art. 54 § 2

Kodeks karny skarbowy

Przepis określający czyn zabroniony (uszczuplenie należności publicznoprawnej).

k.k.s. art. 53 § 14

Kodeks karny skarbowy

Definicja małej wartości w rozumieniu k.k.s.

k.p.k. art. 449a § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb uzupełnienia uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu. Zastosowanie art. 529 k.p.k. a contrario w związku z ujawnieniem się okoliczności wyłączającej ściganie po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego. Obowiązywanie zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 455 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja procesowa uczyniła niedopuszczalnym rozpoznanie wniesionych kasacji A contrario niedopuszczalnym jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został wyłącznie na korzyść oskarżonego, a to powoduje, że z uwagi na zakaz z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i treść art. 455 k.p.k. nie jest dopuszczalnym orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz poprawienie na jego niekorzyść kwalifikacji prawnej czynu.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Piotr Mirek

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 529 k.p.k. a contrario w kontekście przedawnienia i kasacji na niekorzyść oskarżonego; zastosowanie zakazu reformationis in peius."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wniesieniem kasacji na niekorzyść oskarżonego po ujawnieniu się przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady procesowe dotyczące przedawnienia i zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Przedawnienie kasacji: Sąd Najwyższy umarza postępowanie mimo wniesienia środka zaskarżenia na niekorzyść oskarżonego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 52/22
WYCIĄG Z PROTOKOŁU
Dnia 9 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Jolanta Włostowska
Przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej
‎
(...)
Sąd Najwyższy postanowił:
1. na podstawie art. 529 k.p.k.
a contrario
umorzyć postępowanie kasacyjne.
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja procesowa uczyniła niedopuszczalnym rozpoznanie wniesionych kasacji, co musiało skutkować umorzeniem postępowania kasacyjnego.
Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania.
A contrario
niedopuszczalnym jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. Z uwagi na przedawnienie karalności czynu zarzucanego M. G., sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Przypomnieć trzeba, że w przypadku przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, maksymalny okres przedawnienia wynosi 10 lat – art. 44 § 1 pkt 1 i § 5 k.k.s. Zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s. bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności. Skoro zarzucany oskarżonemu czyn z art. 54 § 2 k.k.s., zagrożony wyłącznie karą grzywny, miał zostać popełniony w czerwcu 2011 r., to termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2011 r. Przyjmując zatem 10-letni termin przedawnienia karalności zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, okres ten upłynął z końcem 2021 r. Z tej racji, że okoliczność włączająca ściganie ujawniła się już po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego, koniecznym stało się umorzenie postępowania kasacyjnego, wywołanego ich wniesieniem. Wobec tego, że kasacje dotyczyły rozstrzygnięcia uniewinniającego oskarżonego, nie jest możliwym rozpoznanie kasacji przy odwróceniu ich kierunku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1992 r., I KZP 40/91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2013 r., III KK 44/13).
Niczego w tym względzie nie zmienia fakt przyznania przez Sąd pierwszej instancji w sporządzonym w trybie art. 449a § 1 k.p.k. uzupełnieniu uzasadnienia wyroku błędu w ustaleniu, że kwota podatku narażonego na uszczuplenie czynem oskarżonego była małej wartości w rozumieniu art. 53 § 14 k.k.s., czego skutkiem było niezasadne zastosowanie korzystniejszej kwalifikacji prawnej. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został wyłącznie na korzyść oskarżonego, a to powoduje, że z uwagi na zakaz z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i treść art. 455 k.p.k. nie jest dopuszczalnym orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz poprawienie na jego niekorzyść kwalifikacji prawnej czynu.
Z tych zatem względów postanowiono jak na wstępie. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI