I KK 52/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne z powodu przedawnienia karalności czynu, mimo że kasacja została wniesiona na niekorzyść oskarżonego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione na niekorzyść oskarżonego M. G. w sprawie dotyczącej przestępstwa skarbowego. Stwierdzono, że czyn zarzucany oskarżonemu uległ przedawnieniu z końcem 2021 roku, co zgodnie z art. 529 k.p.k. a contrario czyni niedopuszczalnym rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego. W związku z tym postępowanie kasacyjne zostało umorzone, a koszty obciążono Skarb Państwa.
Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario, ponieważ zaistniała okoliczność wyłączająca ściganie, a mianowicie przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu M. G. Przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat przedawnia się w ciągu 10 lat. Bieg przedawnienia rozpoczął się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności publicznoprawnej. W przypadku czynu z art. 54 § 2 k.k.s. popełnionego w czerwcu 2011 r., termin przedawnienia upłynął z końcem 2021 r. Ponieważ kasacje zostały wniesione na niekorzyść oskarżonego, a okoliczność wyłączająca ściganie ujawniła się po ich wniesieniu, rozpoznanie ich było niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że nawet błąd w ustaleniu wartości narażonego podatku przez sąd pierwszej instancji nie pozwala na orzeczenie na niekorzyść oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 455 k.p.k.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 529 k.p.k. a contrario, niedopuszczalne jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, gdy występuje okoliczność wyłączająca ściganie. W tej sprawie przedawnienie karalności czynu nastąpiło przed rozpoznaniem kasacji, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania kasacyjnego
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 529
Kodeks postępowania karnego
a contrario - niedopuszczalność rozpoznania kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie.
k.p.k. art. 434 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po wniesieniu środka zaskarżenia na jego korzyść.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego.
Pomocnicze
k.k.s. art. 44 § 1 pkt 1
Kodeks karny skarbowy
Maksymalny okres przedawnienia dla przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 3 lat wynosi 10 lat.
k.k.s. art. 44 § 3
Kodeks karny skarbowy
Bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności.
k.k.s. art. 54 § 2
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający czyn zabroniony (uszczuplenie należności publicznoprawnej).
k.k.s. art. 53 § 14
Kodeks karny skarbowy
Definicja małej wartości w rozumieniu k.k.s.
k.p.k. art. 449a § 1
Kodeks postępowania karnego
Tryb uzupełnienia uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu. Zastosowanie art. 529 k.p.k. a contrario w związku z ujawnieniem się okoliczności wyłączającej ściganie po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego. Obowiązywanie zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 455 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja procesowa uczyniła niedopuszczalnym rozpoznanie wniesionych kasacji A contrario niedopuszczalnym jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został wyłącznie na korzyść oskarżonego, a to powoduje, że z uwagi na zakaz z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i treść art. 455 k.p.k. nie jest dopuszczalnym orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz poprawienie na jego niekorzyść kwalifikacji prawnej czynu.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Piotr Mirek
sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 529 k.p.k. a contrario w kontekście przedawnienia i kasacji na niekorzyść oskarżonego; zastosowanie zakazu reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wniesieniem kasacji na niekorzyść oskarżonego po ujawnieniu się przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady procesowe dotyczące przedawnienia i zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Przedawnienie kasacji: Sąd Najwyższy umarza postępowanie mimo wniesienia środka zaskarżenia na niekorzyść oskarżonego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KK 52/22 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 9 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Jolanta Włostowska Przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej (...) Sąd Najwyższy postanowił: 1. na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario umorzyć postępowanie kasacyjne. 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja procesowa uczyniła niedopuszczalnym rozpoznanie wniesionych kasacji, co musiało skutkować umorzeniem postępowania kasacyjnego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. A contrario niedopuszczalnym jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. Z uwagi na przedawnienie karalności czynu zarzucanego M. G., sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Przypomnieć trzeba, że w przypadku przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, maksymalny okres przedawnienia wynosi 10 lat – art. 44 § 1 pkt 1 i § 5 k.k.s. Zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s. bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności. Skoro zarzucany oskarżonemu czyn z art. 54 § 2 k.k.s., zagrożony wyłącznie karą grzywny, miał zostać popełniony w czerwcu 2011 r., to termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2011 r. Przyjmując zatem 10-letni termin przedawnienia karalności zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, okres ten upłynął z końcem 2021 r. Z tej racji, że okoliczność włączająca ściganie ujawniła się już po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego, koniecznym stało się umorzenie postępowania kasacyjnego, wywołanego ich wniesieniem. Wobec tego, że kasacje dotyczyły rozstrzygnięcia uniewinniającego oskarżonego, nie jest możliwym rozpoznanie kasacji przy odwróceniu ich kierunku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1992 r., I KZP 40/91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2013 r., III KK 44/13). Niczego w tym względzie nie zmienia fakt przyznania przez Sąd pierwszej instancji w sporządzonym w trybie art. 449a § 1 k.p.k. uzupełnieniu uzasadnienia wyroku błędu w ustaleniu, że kwota podatku narażonego na uszczuplenie czynem oskarżonego była małej wartości w rozumieniu art. 53 § 14 k.k.s., czego skutkiem było niezasadne zastosowanie korzystniejszej kwalifikacji prawnej. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został wyłącznie na korzyść oskarżonego, a to powoduje, że z uwagi na zakaz z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i treść art. 455 k.p.k. nie jest dopuszczalnym orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz poprawienie na jego niekorzyść kwalifikacji prawnej czynu. Z tych zatem względów postanowiono jak na wstępie. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI