IV KK 239/19

Sąd Najwyższy2020-08-12
SNKarneprawo karne wykonawczeŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniakara pozbawienia wolnościsytuacja osobistasąd najwyższyprawo karne wykonawczeart. 532 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku, uznając, że jego sytuacja osobista i rodzinna nie stanowi samoistnej podstawy do wstrzymania wykonania kary przed rozpoznaniem kasacji.

Skazany J.P. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego, na który wniósł kasację. Argumentował swoją prośbę trudną sytuacją rodzinną (opieka nad starszymi rodzicami, stan zdrowia matki), własnym stanem zdrowia, długotrwałym procesem karnym i jego negatywnymi skutkami (niemożność prowadzenia działalności, rozpad rodziny) oraz dolegliwością pobytu w areszcie. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania kary, podkreślając, że ocena wniosku musi być powiązana z prognozą trafności zarzutów kasacyjnych, a kwestie związane z wykonaniem kary należą do kompetencji sądu penitencjarnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2018 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 kwietnia 2018 r. Skazany, skazany z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., wniósł o wstrzymanie wykonania orzeczenia, powołując się na swoją trudną sytuację osobistą, rodzinną i zdrowotną. Wskazał na konieczność opieki nad starszymi i schorowanymi rodzicami, własny stan zdrowia po wypadku, długotrwałość postępowania karnego (ponad 7 lat), które uniemożliwiło mu prowadzenie działalności gospodarczej i doprowadziło do rozpadu rodziny, a także na dolegliwość kilkumiesięcznego pobytu w areszcie śledczym. Podkreślił, że obecne osadzenie go w zakładzie karnym miałoby dla niego nieodwracalne skutki. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k., nie uwzględnił wniosku. Uzasadnił, że argumenty dotyczące sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego, choć mogą uzasadniać wstrzymanie wykonania orzeczenia, muszą być oceniane w powiązaniu z prognozą trafności zarzutów kasacyjnych. Sąd podkreślił, że sama konieczność odbycia kary i związane z tym komplikacje nie są samoistną podstawą do wstrzymania jej wykonania. Wskazał, że jedynie wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji mogłoby uzasadniać ochronę skazanego przed negatywnymi skutkami wadliwego orzeczenia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wstępna ocena zarzutów kasacyjnych, dokonana już wcześniej, nie przekonywała o tak oczywistej zasadności nadzwyczajnego środka zaskarżenia, która skutkowałaby kolizją z zasadą sprawiedliwości. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że nie orzeka jako sąd penitencjarny, który jest właściwy do badania sytuacji życiowych skazanych w kontekście postępowania wykonawczego i podejmowania decyzji o modyfikacji wykonania kary.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawiona argumentacja nie stanowi samoistnej podstawy do wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie art. 532 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wstrzymanie wykonania orzeczenia może być uzasadnione perspektywą negatywnych skutków wykonania kary, ale podlega ocenie w powiązaniu z prognozą trafności zarzutów kasacyjnych. Obowiązek odbycia kary i komplikacje życiowe nie są samoistną podstawą. Kwestie związane z wykonaniem kary należą do kompetencji sądu penitencjarnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją, który wymaga oceny wniosku w powiązaniu z prognozą trafności zarzutów kasacyjnych.

Pomocnicze

k.k. art. 228 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sytuacja osobista i rodzinna skazanego (opieka nad rodzicami, stan zdrowia matki, własny stan zdrowia) jako samoistna podstawa do wstrzymania wykonania kary. Długotrwałość postępowania karnego i jego negatywne skutki (niemożność prowadzenia działalności, rozpad rodziny) jako podstawa do wstrzymania wykonania kary. Dolegliwość pobytu w areszcie śledczym jako wystarczająca kara. Konieczność osadzenia w jednostce penitencjarnej pociągnęłaby nieodwracalne skutki.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi okoliczności istotnych do orzekania w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Decyzję o wstrzymaniu wykonania orzeczenia może co prawda uzasadniać, a nawet niejednokrotnie powinna, perspektywa poniesienia określonych dolegliwości wynikających z konieczności osadzenia w zakładzie karnym. Konieczność zapobieżenia owym negatywnym skutkom wykonania orzeczenia podlega jednak ocenie w powiązaniu z podniesionymi w kasacji zarzutami oraz prognozą ich trafności. Obowiązek odbycia kary i związane z tym komplikacje w życiu skazanego nie stanowią samoistnej podstawy orzekania o wstrzymaniu wykonania orzeczenia. Sąd Najwyższy procedując w trybie art. 532 k.p.k. nie orzeka jako sąd penitencjarny, który jest jedynym sądem kompetentnym do badania sytuacji życiowych osób skazanych w aspekcie instytucji prawna karnego wykonawczego oraz podejmowania ewentualnych rozstrzygnięć w kwestii modyfikacji wykonania kary pozbawienia wolności.

Skład orzekający

Igor Zgoliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym (art. 532 k.p.k.) oraz rozgraniczenie kompetencji Sądu Najwyższego i sądu penitencjarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania kary w kontekście postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, pokazując, że trudna sytuacja osobista skazanego nie jest wystarczającą przesłanką bez oceny zasadności samej kasacji.

Czy problemy rodzinne i zdrowotne usprawiedliwiają wstrzymanie kary? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 239/19
POSTANOWIENIE
Dnia 12 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński
w sprawie
J. P.
,
skazanego z art. 228 § 3 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu, bez udziału stron,
wniosku skazanego,
o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt VI Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K.,
z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV K (…),
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w K. wniósł kasację, w której zawarł między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Wniosek ten nie został uwzględniony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2019 r. - k. 54). Obecnie wniosek w tym przedmiocie złożył skazany J. P., wyrażając w nim dezaprobatę wobec prawomocnego rozstrzygnięcia o karze, poprzez porównanie go do skazań orzeczonych wyrokiem Sądu Okręgowego w K., sygn. VI Ka (…) wobec innych osób. Autor wniosku wskazał nadto, że konieczność osadzenia go w jednostce penitencjarnej pociągnęłaby dla niego nieodwracalne skutki. Opisał swoją sytuację rodzinną, która była podstawą odroczenia wykonania wobec niego kary pozbawienia wolności (podeszły wiek rodziców oraz stan zdrowia matki, którymi może się zaopiekować tylko skazany, zagrożenie epidemiologiczne wyłączające rodziców skazanego z normalnego życia), a także własny stan zdrowia po przebytym wypadku samochodowym. Zwrócił również uwagę na swoją postawę w toku prowadzonego postępowania oraz postawę w codziennym życiu, w którym funkcjonuje przez ponad 7 lat toczącego się postępowania karnego bez naruszania norm prawnych ani społecznych. Podniósł nadto, że kilkumiesięczny pobyt w areszcie śledczym w ramach stosowanego w sprawie środka zapobiegawczego, stanowił wystarczającą dolegliwość i motywację do życia zgodnego z prawem. Toczący się przez wiele lat proces implikuje zaś ciągłe poczucie niepewności co do przyszłości (uniemożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej) oraz spowodował rozpad jego rodziny.
Wniosek J.P. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaprezentowana w nim argumentacja, między innymi przez pryzmat dolegliwości związanych nie tylko z orzeczoną karą, lecz również długotrwale toczącym się procesem karnym oraz wskazująca na to, że spoczywający na skazanym obowiązek wobec rodziców uniemożliwia mu stawienie się do odbycia kary, nie stanowi okoliczności istotnych do orzekania w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Decyzję o wstrzymaniu wykonania orzeczenia może co prawda uzasadniać, a nawet niejednokrotnie powinna, perspektywa poniesienia określonych dolegliwości wynikających z konieczności osadzenia w zakładzie karnym. Konieczność zapobieżenia owym negatywnym skutkom wykonania orzeczenia podlega jednak ocenie w powiązaniu z podniesionymi w kasacji zarzutami oraz prognozą ich trafności. Obowiązek odbycia kary i związane z tym komplikacje w życiu skazanego nie stanowią samoistnej podstawy orzekania o wstrzymaniu wykonania orzeczenia. Jedynie w sytuacji wystąpienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, ochrona skazanego przed niepożądanymi konsekwencjami wadliwego orzeczenia poprzez wstrzymanie jego wykonania jawiłaby się bowiem jako konieczna. Wstępna ocena zarzutów kasacyjnych, co już ocenił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2019 r., nie przekonywała o tak oczywistej zasadności nadzwyczajnego środka zaskarżenia, która miałaby skutkować uznaniem, że wykonanie wobec skazanego orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji pozostawałoby w jaskrawej kolizji z zasadą sprawiedliwości.
Skazany we wniosku podniósł szereg argumentów dotyczących sytuacji osobistej, które w jego ocenie przemawiają za niemożnością wykonywania obecnie wobec niego kary pozbawienia wolności, a nadto kwestionował wymiar tej kary. Są to jednak okoliczności, które bądź mogą być przedmiotem jedynie środka zaskarżenia wniesionego od wyroku, bądź - wobec powyższej oceny zarzutów kasacyjnych – przedmiotem badania w postępowaniu karnym wykonawczym. Sąd Najwyższy procedując w trybie art. 532 k.p.k. nie orzeka jako sąd penitencjarny, który jest jedynym sądem kompetentnym do badania sytuacji życiowych osób skazanych w aspekcie instytucji prawna karnego wykonawczego oraz podejmowania ewentualnych rozstrzygnięć w kwestii modyfikacji wykonania kary pozbawienia wolności.
Z tych względów Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniosku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI