I KK 499/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść J.B., który został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Opolu za wykroczenie z art. 141 k.w. (umieszczenie nieprzyzwoitego baneru). Obwiniony umieścił na przyczepie baner ze zdjęciami przedstawiającymi szczątki ludzkie po wykonaniu zabiegu aborcji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił J.B., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania. Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym było niedopuszczalne, ponieważ okoliczności czynu i wina obwinionego budziły wątpliwości, co wyklucza stosowanie tego trybu zgodnie z art. 93 § 2 k.p.w. Podkreślono, że sprawy dotyczące wolności i praw obywatelskich, zwłaszcza te budzące silne emocje społeczne, wymagają dogłębnej analizy na rozprawie, a nie przedwczesnego rozstrzygania w trybie nakazowym. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie J.B. nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 141 k.w. Sąd rozróżnił 'nieprzyzwoitość' od 'drastyczności'. Obrazy przedstawiające zakrwawione abortowane płody ludzkie, choć szokujące i przerażające, nie są wulgarne, bezwstydne ani nieobyczajne w rozumieniu słownikowym i prawnym. Ich prezentacja była głosem w debacie publicznej na temat aborcji, chronionym przez wolność słowa (art. 54 Konstytucji RP, art. 10 EKPC). Sąd podkreślił, że wąska interpretacja pojęcia 'nieprzyzwoity' jest zgodna z zasadami konstytucyjnymi i prawem europejskim, a próba ingerencji w debatę publiczną poprzez rozszerzającą wykładnię przepisów karnych jest nieuprawniona w demokratycznym państwie prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nieprzyzwoitości' w kontekście art. 141 k.w., dopuszczalność trybu nakazowego w sprawach społecznie wrażliwych, ochrona wolności słowa w debacie publicznej.
Dotyczy specyficznego kontekstu wykroczenia z art. 141 k.w. i wolności słowa w sprawach budzących silne emocje. Interpretacja 'nieprzyzwoitości' może być różnie odbierana w zależności od kontekstu i odbiorcy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umieszczenie w miejscu publicznym baneru ze zdjęciami przedstawiającymi szczątki ludzkie po wykonaniu zabiegu aborcji stanowi wykroczenie z art. 141 k.w. (nieprzyzwoite ogłoszenie, napis lub rysunek)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obrazy przedstawiające zakrwawione abortowane płody ludzkie, choć drastyczne i szokujące, nie noszą znamion 'nieprzyzwoitości' w rozumieniu art. 141 k.w. 'Nieprzyzwoitość' odnosi się do treści wulgarnej, bezwstydnej, nieobyczajnej, demoralizującej, a nie do drastyczności czy szokującego charakteru obrazu. Prezentacja takich zdjęć stanowi głos w debacie publicznej, chroniony wolnością słowa, a wąska interpretacja pojęcia 'nieprzyzwoity' jest zgodna z zasadami konstytucyjnymi i prawem europejskim.
Czy sprawa, w której wątpliwości co do okoliczności czynu i winy obwinionego budziły wątpliwości, mogła być rozpoznana w trybie nakazowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie mogła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy w trybie nakazowym było niedopuszczalne, ponieważ art. 93 § 2 k.p.w. wymaga, aby okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły wątpliwości. Sprawy dotyczące wolności i praw obywatelskich, zwłaszcza te budzące silne emocje społeczne, wymagają dogłębnej analizy na rozprawie, a nie przedwczesnego rozstrzygania w trybie nakazowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.B. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
Nieprzyzwoitym ogłoszeniem, napisem lub rysunkiem nie są obrazy drastyczne, szokujące czy przerażające, jeśli nie są wulgarne, bezwstydne, nieobyczajne, demoralizujące lub nie naruszają norm obyczajowych w tym sensie. Prezentacja takich obrazów w ramach debaty publicznej nie jest 'nieprzyzwoita'.
Pomocnicze
k.p.w. art. 93 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Tryb nakazowy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. W sprawach społecznie wrażliwych, wymagających dogłębnej analizy, tryb ten jest niedopuszczalny.
k.p.w. art. 57 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Opis czynu we wniosku o ukaranie może zastąpić słowa ustawy określające znamię czynu ustaleniami faktycznymi, które adekwatnie wypełniają znaczenie tego znamienia.
k.p.w. art. 82 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Opis przypisanego ukaranemu czynu może zastąpić słowa ustawy określające znamię czynu ustaleniami faktycznymi, które adekwatnie wypełniają znaczenie tego znamienia.
Konstytucja RP art. 54 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do wolności wyrażania swoich poglądów, opinii i rozpowszechniania informacji.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia korzystania z wolności i praw konstytucyjnych nie mogą naruszać ich istoty.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia Sądowi Najwyższemu uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego, gdy kasacja jest zasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność rozpoznania sprawy w trybie nakazowym z uwagi na wątpliwości co do okoliczności czynu i winy. • Brak znamion 'nieprzyzwoitości' w rozumieniu art. 141 k.w. w odniesieniu do zdjęć płodów po aborcji. • Ochrona wolności słowa w kontekście debaty publicznej na temat aborcji.
Godne uwagi sformułowania
„nieprzyzwoitości” nie należy bowiem utożsamiać z drastycznością • Ocena przyzwoitości czy nieprzyzwoitości określonych obrazów nie może być dokonywana przez pryzmat skutku jaki one wywołują u odbiorców. • Walka z brutalizacją dyskursu publicznego nie może następować poprzez ekstensywną wykładnię znamion czynów zabronionych.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Roch
członek
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieprzyzwoitości' w kontekście art. 141 k.w., dopuszczalność trybu nakazowego w sprawach społecznie wrażliwych, ochrona wolności słowa w debacie publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu wykroczenia z art. 141 k.w. i wolności słowa w sprawach budzących silne emocje. Interpretacja 'nieprzyzwoitości' może być różnie odbierana w zależności od kontekstu i odbiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu aborcji, wolności słowa i interpretacji pojęcia 'nieprzyzwoitości' przez Sąd Najwyższy, co budzi duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy drastyczne zdjęcia płodów po aborcji są 'nieprzyzwoite'? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie wolności słowa i wykroczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.