Orzeczenie · 2026-04-02

I KK 478/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-02
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskapraworządnośćkpkustawa o SNtrybunał konstytucyjnyetpckasacja

Wniosek obrońcy skazanego B.I. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od rozpoznania sprawy kasacyjnej został oparty na zarzutach dotyczących procedury powołania sędziego na stanowisko, w tym na uchwale trzech połączonych Izb SN oraz wyroku ETPCz w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce. Obrońca argumentował, że sposób powołania sędziego narusza prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19), który uznał za niezgodny z Konstytucją art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania. Sąd podkreślił również, że art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi, iż okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności. W związku z tym, wniosek oparty wyłącznie na tych przesłankach został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawiony bez rozpoznania. Sąd odniósł się także do orzecznictwa TSUE, wskazując, że sam udział władz w procesie mianowania nie prowadzi do zależności sędziego, jeśli nie podlega on presji po powołaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych wyłącznie na wadach procedury powołania, w kontekście orzecznictwa TK i SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce i interpretacją przepisów k.p.k. oraz ustawy o SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących procedury jego powołania na stanowisko, jest dopuszczalny na gruncie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności w trybie art. 41 § 1 k.p.k., powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, które traktują te kwestie jako odrębne i niepodlegające ogólnej procedurze wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B.I.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Stosowany a contrario w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wyłączenie, ale sąd uznał, że nie można jej stosować, gdy wątpliwość dotyczy wyłącznie wad powołania sędziego.

ustawa o SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wspomniany przez wnioskodawcę jako podstawa, ale sąd wskazał, że nie można go stosować w trybie art. 41 § 1 k.p.k.

ustawa o SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stanowi, że okoliczności powołania sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 2

Kodeks postępowania karnego

Stosowany per analogiam.

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu skazanego, nie bezpośrednio wniosku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na wadach procedury powołania jest niedopuszczalny z mocy ustawy. • Okoliczności powołania sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności w trybie art. 41 § 1 k.p.k. • Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego P 22/19 wyklucza stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w przypadku wadliwości powołania sędziego.

Odrzucone argumenty

Sędzia M.B. powinna zostać wyłączona z powodu wadliwej procedury powołania na stanowisko sędziego SN. • Uchwała trzech połączonych Izb SN BSA-I-4110-1/20 oraz wyrok ETPCz w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce uzasadniają wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (...) stosowany odpowiednio (...) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego (...) jest niezgodny z (...) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący

M.B.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego opartych wyłącznie na wadach procedury powołania, w kontekście orzecznictwa TK i SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce i interpretacją przepisów k.p.k. oraz ustawy o SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu wad powołania jest niedopuszczalny z mocy prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst