Orzeczenie · 2025-10-09

I KK 467/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwłamanieoszustwoniszczenie mieniawniosek o ściganiepostępowanie karnekasacjaSąd Najwyższy

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zielonej Górze z dnia 25 stycznia 2024 r. (sygn. VII K 602/23) I. P. i D. M. zostali uznani za winnych popełnienia dwóch ciągów przestępstw, w tym przestępstw kwalifikowanych z art. 278 § 1 i 5 k.k., art. 275 § 1 k.k., art. 276 k.k., art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 19 lipca 2024 r. (sygn. VIII Ka 379/24) zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, m.in. obniżając karę łączną D. M., a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Kasację od wyroku sądu okręgowego wniósł obrońca I. P., zarzucając m.in. nierozpoznanie zarzutów apelacji dotyczących zasadności przypisania czynów na podstawie relacji współoskarżonego. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. (brak wniosku o ściganie pochodzącego od uprawnionych pokrzywdzonych) w odniesieniu do przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. popełnionego wspólnie przez I. P. i D. M. na szkodę M. i M. B. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nakazując uzyskanie oświadczeń pokrzywdzonych co do wniosku o ściganie. W pozostałym zakresie kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazanie na konieczność uzyskania wniosku o ściganie dla przestępstw ściganych z urzędu, a wymagających wniosku pokrzywdzonego, jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych przestępstw (art. 279 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k.) i sytuacji procesowej, gdy wniosek o ściganie nie został złożony lub nie został prawidłowo uzyskany.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak wniosku o ściganie pochodzącego od uprawnionych pokrzywdzonych stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w przypadku przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wniosku o ściganie od uprawnionych pokrzywdzonych stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego, a jego brak lub brak oświadczenia o ściganiu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty apelacji dotyczące zasadności przypisania czynów i wiarygodności wyjaśnień oskarżonego?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie odniósł się w sposób należyty do zarzutów apelacji kwestionujących zasadność przypisania czynów i ocenę wiarygodności wyjaśnień skazanego.

Uzasadnienie

Kasacja podniosła zarzut rażącego naruszenia reguł kontroli odwoławczej przez sąd okręgowy, który nie odniósł się do zarzutów apelacji kwestionujących zasadność przypisania czynów na podstawie relacji współoskarżonego oraz niesłusznie zakwestionował wiarygodność wyjaśnień skazanego I. P. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
I. P. (w części)

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznaskazany
D. M.osoba_fizycznaskazany
M.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ukaranie.

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Ścigane na wniosek pokrzywdzonego.

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Ścigane na wniosek pokrzywdzonego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Rozszerzenie skutków kasacji na inne osoby.

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 5

Kodeks karny

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Brak obowiązku sporządzania uzasadnienia w przypadku oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wniosku o ściganie pochodzącego od uprawnionych pokrzywdzonych jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące zasadności przypisania czynów i oceny wiarygodności wyjaśnień skazanego (nie zostały merytorycznie rozstrzygnięte przez SN z uwagi na stwierdzenie innej podstawy uchylenia).

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do I. P. w zakresie utrzymania w mocy rozstrzygnięcia [...] a na podstawie art. 435 k.p.k. również wobec D. M. w części dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego [...] i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu [...] do ponownego rozpoznania • bezwzględnej przyczyny odwoławczej – braku wniosku o ściganie pochodzącego – w zakresie wskazanego przestępstwa – od uprawnionych pokrzywdzonych ( art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.) • Stwierdzenie tego uchybienia czyniło wyrok sądu odwoławczego wadliwym.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Michał Laskowski

członek

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność uzyskania wniosku o ściganie dla przestępstw ściganych z urzędu, a wymagających wniosku pokrzywdzonego, jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przestępstw (art. 279 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k.) i sytuacji procesowej, gdy wniosek o ściganie nie został złożony lub nie został prawidłowo uzyskany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – znaczenia wniosku o ściganie jako warunku dopuszczalności postępowania, co jest kluczowe dla praktyków.

Brak wniosku o ściganie: Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu kluczowego błędu proceduralnego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst