II KK 366/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony i odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu.
Obrońca skazanego R.J. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących obowiązku obrony obligatoryjnej i odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za oczywiście bezzasadne, podkreślając, że sam fakt okazjonalnego zażywania narkotyków przez skazanego nie przesądza o wątpliwościach co do jego poczytalności, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił brak podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R.J., który został skazany za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił naruszenie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., wskazując na błędną decyzję Sądu Okręgowego o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko prokuratora i uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił brak podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu, a sam fakt okazjonalnego zażywania narkotyków przez skazanego, bez innych przesłanek, nie rodzi wątpliwości co do jego poczytalności. W związku z tym nie stwierdzono naruszenia prawa do obrony ani wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Skazanego zwolniono od kosztów sądowych, a obrońcy przyznano wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu nie stanowi naruszenia prawa do obrony, jeśli sąd odwoławczy prawidłowo ocenił brak podstaw do wyznaczenia obrońcy, a sam fakt okazjonalnego zażywania narkotyków nie przesądza o wątpliwościach co do poczytalności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił brak podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu. Sam fakt okazjonalnego zażywania narkotyków przez skazanego, bez innych przesłanek, nie rodzi wątpliwości co do jego poczytalności, a kwestia ta powinna być rozpatrywana w kontekście całokształtu okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 222 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 242 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Określa sytuacje, w których obrona jest obowiązkowa, w tym gdy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego.
k.p.k. art. 202 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, w tym sądowo-psychiatrycznej.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym brak obrońcy, gdy jego udział był obowiązkowy.
k.p.k. art. 450 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa obowiązek obecności obrońcy na rozprawie odwoławczej.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia skazanego od kosztów sądowych.
Dz. U. z 2013 r., poz. 461 art. 14 § § 3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił brak podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu. Sam fakt okazjonalnego zażywania narkotyków nie przesądza o wątpliwościach co do poczytalności skazanego. Ocena wątpliwości co do poczytalności powinna być dokonywana w oparciu o całość materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu naruszyła prawo skazanego do obrony. Istniały wątpliwości co do poczytalności skazanego, co wymagało dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej i obrony obligatoryjnej.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście bezzasadna nie sposób się zgodzić podnoszone przez skazanego okoliczności co do jego leczenia uzależnienia nie zostały w żaden sposób chociażby uprawdopodobnione sam fakt sporadycznego zażywania przez skazanego narkotyków, skądinąd zdecydowanie przeceniany przez obrońcę, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności
Skład orzekający
Rafał Malarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do wyznaczenia obrońcy z urzędu w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do poczytalności i leczenia uzależnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny sądu pierwszej instancji oraz sądu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawa do obrony i roli obrońcy z urzędu. Choć nie zawiera przełomowych wniosków, stanowi przykład praktycznej interpretacji przepisów.
“Kiedy sąd musi wyznaczyć obrońcę z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 366/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 stycznia 2014 r., sprawy R. J. skazanego z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 lipca 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 września 2012 r., p o s t a n o w i ł: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić skazanego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne; 3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. K. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa i 80/100), zawierającą 23 % VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - sporządzenie i wniesienie kasacji. UZASADNIENIE 2 Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia 4 września 2012 r., skazał R. J. za czyn z art. 222 § 1 k.k. w zb. z art. 242 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w W., po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. apelacji skazanego, utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, uznając ten środek odwoławczy za oczywiście bezzasadny. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, podnosząc w niej zarzuty naruszenia art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. oraz art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Podzielić w tym zakresie należy w pełni treść odpowiedzi prokuratora na kasację. Obydwa zarzuty kasacji sprowadzają się w zasadzie do zakwestionowania decyzji Sądu ad quem dotyczącej odmowy wyznaczenia skazanemu w postępowaniu odwoławczym obrońcy z urzędu. Zdaniem autora skargi, w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności ze względu na fakt zażywania przez skazanego narkotyków oraz podejmowanego przez niego leczenia z tym związanego, zachodziły wątpliwości co do poczytalności skazanego, skutkujące konieczność dopuszczenia dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej oraz obronę obligatoryjną. W związku z tym Sąd odwoławczy, odmawiając przeprowadzenia takiego dowodu oraz wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu, dopuścił się obrazy art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k. W konsekwencji w sprawie dojść miało do naruszenia prawa skazanego do obrony i wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., albowiem w sytuacji opisanej w art. 79 § 1 k.p.k. skazany nie był reprezentowany przez obrońcę, którego obecność na rozprawie odwoławczej była obowiązkowa (art. 450 § 1 k.p.k.). Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Sąd odwoławczy rozpoznał negatywnie wniosek skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, decyzję tę w sposób wystarczający uzasadniając. Stanowisko Sądu ad quem w tym zakresie zasługuje na pełną akceptację. Podkreślić należy, że podnoszone przez skazanego okoliczności co do jego leczenia uzależnienia nie zostały w żaden 3 sposób chociażby uprawdopodobnione. Sam fakt zażywania przez skazanego narkotyków, i to okazjonalnego, w sytuacji gdy w toku postępowania nie było żadnych podstaw do kwestionowania jego poczytalności, nie prowadzi automatycznie do zaistnienia wątpliwości co do jego stanu psychicznego, a kwestię tę rozpatrywać należy w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Ocena, czy istnieją wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, powinna być dokonywana w oparciu o całość materiału dowodowego i wszelkie okoliczności sprawy. Przedstawiony powyżej pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia SN: z dnia 20 czerwca 2013 r., sygn. V KK 81/13, Lex nr 1328046; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. III KK 432/12, Lex nr 1311646 wraz z powołanym w tym judykacie orzecznictwem). W związku z tym sam fakt sporadycznego zażywania przez skazanego narkotyków, skądinąd zdecydowanie przeceniany przez obrońcę, nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do jego poczytalności. Stąd zarzuty kasacji nie mogły zostać uwzględnione. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., skazanego zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego. Na rzecz obrońcy skazanego z urzędu, adw. M. K., zasądzono kwotę 442,80 zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie przedmiotowej kasacji zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI