I KK 459/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego M. M., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelinie za popełnienie przestępstwa z art. 242 § 1 k.k. Czyn polegał na samowolnym oddaleniu się z miejsca zatrudnienia, firmy [XXX], podczas wykonywania pracy poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta. Sąd Rejonowy wymierzył skazanemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że czyn przypisany oskarżonemu nie wyczerpuje znamion przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r. (I KZP 9/20), stwierdził, że samowolne opuszczenie miejsca pracy przez skazanego zatrudnionego poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta nie stanowi przestępstwa z art. 242 § 1 k.k. Podkreślono, że przestępstwo samouwolnienia wymaga faktycznego zamknięcia lub straży, a w systemie bez konwojenta skazany nie jest pod dozorem służby więziennej i nie przełamuje fizycznej bariery. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił M. M. od popełnienia zarzucanego mu czynu, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 242 § 1 k.k. w kontekście zatrudnienia osadzonych w systemie bez konwojenta.
Dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie § 1a art. 242 k.k. (ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r.).
Zagadnienia prawne (1)
Czy samowolne opuszczenie miejsca pracy przez skazanego, zatrudnionego poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta, stanowi przestępstwo z art. 242 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zachowanie nie stanowi przestępstwa z art. 242 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 242 § 1 k.k. wymaga przełamania fizycznej bariery lub straży. W systemie bez konwojenta skazany nie jest pod dozorem i nie ma fizycznej bariery, co oznacza brak elementu 'uwolnienia się' w rozumieniu tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 242 § § 1
Kodeks karny
Samowolne oddalenie się z miejsca zatrudnienia poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta nie wypełnia znamion przestępstwa samouwolnienia, gdyż nie wiąże się z przełamaniem fizycznej bariery lub straży.
Pomocnicze
k.k.w. art. 91 § pkt 2
Kodeks karny wykonawczy
Określa możliwość zatrudnienia skazanego poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta.
k.k.w. art. 92 § pkt 2
Kodeks karny wykonawczy
Określa możliwość zatrudnienia skazanego poza terenem zakładu karnego w systemie bez konwojenta.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i uniewinnienia oskarżonego, gdy kasacja jest zasadna.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami procesu Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie skazanego nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 242 § 1 k.k. w związku z zatrudnieniem w systemie bez konwojenta. • Samowolne opuszczenie miejsca pracy w systemie bez konwojenta nie jest równoznaczne z 'uwolnieniem się' w rozumieniu art. 242 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
„Uwolnienie się", o którym mowa w art. 242 § 1 k.k., musi wiązać się z przełamaniem fizycznie istniejącej bariery (zamknięcia w pomieszczeniu lub „więzów straży"). • W czasie wykonywania pracy w tym systemie skazany nie pozostaje pod dozorem służby więziennej. • Mimo, iż pozostaje on formalnie pozbawiony wolności - jako osoba pozbawiona wolności na mocy nakazu odpowiedniego organu władzy publicznej - to nie jest jej pozbawiony faktycznie. • Nie dochodzi więc do "uwolnienia się", gdyż sprawca pozostaje faktycznie (chociaż nieformalnie) "uwolniony".
Skład orzekający
Jacek Błaszczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 242 § 1 k.k. w kontekście zatrudnienia osadzonych w systemie bez konwojenta."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed wejściem w życie § 1a art. 242 k.k. (ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów karnych dotyczących osadzonych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie karnym wykonawczym.
“Czy ucieczka z pracy więźnia bez konwojenta to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.