I KK 453/25

Sąd Najwyższy2026-01-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaograniczenie wolnościpraca społecznawymiar karynaruszenie prawawyrok nakazowySąd NajwyższySąd Rejonowy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary ograniczenia wolności z powodu braku określenia wymiaru pracy społecznej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego D.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Opolu, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.k. i k.k. poprzez orzeczenie kary roku ograniczenia wolności z obowiązkiem pracy społecznej bez określenia wymiaru tej pracy w stosunku miesięcznym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że brak określenia wymiaru pracy społecznej czyni wyrok niewykonalnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego D.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Opolu. Skazany został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 288§1 k.k. (zniszczenie mienia) i wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 413§2 pkt 2 k.p.k.) i materialnego (art. 35§1 k.k.), polegające na braku określenia wymiaru czasu pracy społecznej w stosunku miesięcznym, co czyni orzeczoną karę niewykonalną. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za oczywiście zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącej obrazy przepisów, nie określając wymiaru pracy społecznej, co jest wymogiem wynikającym z art. 35§1 k.k. w zw. z art. 34§1b k.k. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, ponieważ uniemożliwia wykonanie orzeczonej kary. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem orzeczenia kary zgodnej z wymogami kodeksowym.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wyrok jest wadliwy i niewykonalny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 35§1 k.k. w zw. z art. 34§1b k.k. nakłada na sąd obowiązek określenia wymiaru pracy społecznej w stosunku miesięcznym przy orzekaniu kary ograniczenia wolności w tej formie. Brak tego elementu stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Sąd Rejonowy w Opoluinstytucjasąd niższej instancji
Spółdzielnia Mieszkaniowa w O.spółkapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 288 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 35 § §1

Kodeks karny

Nakłada na sąd obowiązek określenia wymiaru pracy społecznej w stosunku miesięcznym przy orzekaniu kary ograniczenia wolności w tej formie.

k.p.k. art. 413 § §2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Określa elementy, które winien zawierać wyrok, w tym rozstrzygnięcie co do kary, które powinno być wyczerpujące.

Pomocnicze

k.k. art. 37a § §1

Kodeks karny

k.k. art. 34 § §1a pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § §5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad rozpoznawania kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego.

k.k. art. 34 § §1b

Kodeks karny

Sąd zobligowany jest do określenia przynajmniej jednej z form wykonywania kary ograniczenia wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary ograniczenia wolności bez określenia wymiaru pracy społecznej w stosunku miesięcznym stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Brak określenia wymiaru pracy społecznej czyni orzeczoną karę niewykonalną.

Godne uwagi sformułowania

kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącą obrazą przepisu art. 413§2 pkt 2 k.p.k. oraz rażącym naruszeniem prawa materialnego. wada wydanego wyroku skutkuje w rzeczywistości brakiem możliwości wykonania orzeczonej kary, a jej konwalidowanie nie jest możliwe na etapie postępowania wykonawczego.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary ograniczenia wolności i wymogów formalnych wyroku nakazowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku określenia wymiaru pracy społecznej w wyroku nakazowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny, który może prowadzić do niewykonalności orzeczenia. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Błąd w wyroku nakazowym uniemożliwił wykonanie kary. Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak prawidłowo orzekać ograniczenie wolności.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 453/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
D. S.
skazanego za przestępstwo z art. 288§1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 stycznia 2026r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego
wniesionej na niekorzyść skazanego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2025r., sygn. akt II K 326/25
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w Opolu
do ponownego rozpoznania.
Jerzy Grubba       Waldemar Płóciennik               Kazimierz Klugiewicz
UZASADNIENIE
D. S.
stanął pod zarzutem tego, że w dniu 4 lutego 2024r., w O. przy ul. J. , poprzez kilkukrotne uderzanie pięścią oraz kopanie nogą dokonał uszkodzenia mienia w postaci panelu dyspozycji i panelu kabinowego dźwigu osobowego, powodując ich wgniecenie, czym spowodował łączne straty w kwocie 5.398,92 zł na szkodę Spółdzielni Mieszkaniowej w O.,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 288§1 k.k.
Wyrokiem nakazowym z dnia 24 kwietnia 2025r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 326/25, Sąd Rejonowy w Opolu uznał D. S. winnym
popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 288§1 k.k. i na podstawie tego przepisu, przy zastosowaniu art. 37a§1 k.k. wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, zobowiązując go na podstawie art. 34§1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35§1 k.k., do „wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na wskazany w postępowaniu wykonawczym cel społeczny”.
Sąd orzekł ponadto o środku kompensacyjnym oraz o kosztach postępowania.
Powyższe orzeczenie uprawomocniło się nie będąc skarżone przez żadną ze stron postępowania.
Obecnie kasację
od tego wyroku, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze ograniczenia wolności, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 413§2 pkt 2 k.p.k. i art. 35§1 k.k., polegającego na orzeczeniu wobec oskarżonego D. S. kary roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny, bez określenia wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym, co czyni wydany wyrok niewykonalnym w tym zakresie.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opolu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącą obrazą przepisu art. 413§2 pkt 2 k.p.k. oraz rażącym naruszeniem prawa materialnego.
Art. 413 k.p.k. określa elementy, które winien zawierać każdy wyrok. Takim elementem, zgodnie z §2 pkt 2 tego przepisu, jest m.in. rozstrzygnięcie co do kary, które powinno być wyczerpujące i, co oczywiste, winno odpowiadać regułom prawa materialnego (
vide
: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2019r., sygn. akt III KK 138/18).
Stosownie do treści art. 34§1b k.k. sąd zobligowany jest do określenia przynajmniej jednej z form wykonywania kary ograniczenia wolności określonych w §1a tego przepisu, tj. obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne lub potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym. W przypadku zaś gdy Sąd decyduje o orzeczeniu kary ograniczenia wolności w pierwszej ze wskazanych wyżej form, musi, na podstawie art. 35§1 k.k., określić wymiar tej kary w stosunku miesięcznym.
W przedmiotowej sprawie zaistniała opisana w kasacji sytuacja, a mianowicie Sąd wymierzył skazanemu karę roku ograniczenia wolności i na tym poprzestał, nie czyniąc zadość wskazanemu wyżej wymogowi wynikającemu z art. 35§1 k.k.
Uchybienia, których dopuścił się Sąd, należało uznać za rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem wada wydanego wyroku skutkuje w rzeczywistości brakiem możliwości wykonania orzeczonej kary, a jej konwalidowanie nie jest możliwe na etapie postępowania wykonawczego.
Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną, uchylić wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy winien mieć na uwadze powyższe uwagi i orzec karę odpowiadającą wymogom kodeksowym.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba        Waldemar Płóciennik           Kazimierz Klugiewicz

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę