I KK 45/22

Sąd Najwyższy2022-04-11
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniepandemiaobostrzeniakara ograniczenia wolnościkara grzywnykara naganySąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary za wykroczenie nieprzestrzegania obostrzeń epidemicznych, uznając, że wymierzono ją z naruszeniem prawa materialnego.

Sąd Rejonowy w K. wyrokiem nakazowym ukarał A. S. karą ograniczenia wolności za nieprzestrzeganie obowiązku zakrywania ust i nosa. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, gdyż wykroczenie to zagrożone jest jedynie karą grzywny lub nagany, a nie karą ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego A. S. Sąd Rejonowy w K. wydał wyrok nakazowy, uznając A. S. winnym wykroczenia polegającego na niestosowaniu się do obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych, w związku ze stanem epidemii. Za to wykroczenie wymierzono karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że art. 116 § 1a Kodeksu wykroczeń przewiduje za to wykroczenie jedynie karę grzywny lub nagany, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy podzielił ten argument, stwierdzając, że Sąd Rejonowy nie wykazał wymaganej staranności i naruszył przepis art. 116 § 1a k.w., wymierzając karę nieprzewidzianą przez ustawę. Uznano, że naruszenie to było rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K., który będzie musiał zastosować właściwą karę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności nie może być orzeczona za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w., które jest zagrożone jedynie karą grzywny lub nagany.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wymierzył karę ograniczenia wolności za wykroczenie, które zgodnie z przepisami prawa materialnego jest zagrożone jedynie karą grzywny lub nagany. Było to rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

A. S.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (5)

Główne

k.w. art. 116 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie z tego przepisu zagrożone jest karą grzywny albo karą nagany.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na uwzględnienie kasacji w całości na posiedzeniu bez udziału stron, jeśli jest ona oczywiście zasadna.

k.p.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Podstawa do zaskarżenia wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze na korzyść ukaranego.

k.w. art. 18

Kodeks wykroczeń

Katalog kar łagodniejszego rodzaju.

k.w. art. 23 § § 1

Kodeks wykroczeń

Podstawa do zarządzenia wykonania kary zastępczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w., które jest zagrożone jedynie karą grzywny lub nagany, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał wymaganej staranności naruszył przepis art. 116 § 1a k.w. wykroczenie to nie jest zagrożone tą karą, a jedynie karą grzywny albo karą nagany Zaistniałe naruszenie prawa materialnego trzeba ocenić jako rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący, sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia związane z naruszeniem obostrzeń epidemicznych oraz zasady prawidłowego stosowania prawa materialnego przez sądy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z okresem pandemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia z okresu pandemii i pokazuje błąd sądu niższej instancji w stosowaniu prawa, co jest interesujące dla prawników praktyków.

Sąd Najwyższy koryguje karę za brak maseczki: czy sąd mógł wymierzyć niewłaściwą karę?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 45/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
A. S.
ukaranego za czyn z art. 116 § 1a k.w. w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2022 r.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść ukaranego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K.
z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II W (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem nakazowym z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II W (…), uznał A. S. za winnego tego, że w dniu 31 marca 2021 r. około godz. 18.15 w L., woj.
[…]
, na ul. K.  obok sklepu „B.”, nie stosował się do przepisów porządkowych wydanych z mocy ustawy nakazujących obowiązek zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego w miejscach ogólnodostępnych w związku z ogłoszeniem na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, tj. wykroczenia z art. 116 § 1a k.w. w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i za to wymierzył mu karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania w tym czasie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane koszty postępowania w kwocie 70 zł i wymierzył mu opłatę w kwocie 30 zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 14 lipca 2021 r.
Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II Ko (…) (II W (…)) na podstawie art. 23 § 1 k.w. zarządził wobec A. S.  wykonanie kary zastępczej 15 dniu aresztu w miejsce orzeczonej kary 1 miesiąca ograniczenia wolności, następnie postanowieniem wydanym w dniu 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II Ko (…), wstrzymał wykonanie wobec A. S. zastępczej kary 15 dni aresztu, bowiem ukarany oświadczył, że zobowiązuje się poddać rygorom związanym z wykonywaniem kary. Zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2022 r. Prezes Sądu Rejonowego w K.  polecił wycofanie dokumentacji wykonawczej dotyczącej wykonania kary ograniczenia wolności m.in. w sprawie A. S. o sygn. akt II W (…).
Kasację od wydanego w tej sprawie wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść ukaranego, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1a k.w., polegające na wymierzeniu A. S., na podstawie tego przepisu, kary 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w sytuacji gdy wykroczenie to zagrożone jest karą grzywny lub nagany”. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k.  pozwoliło uwzględnić ją w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wyrokując w sprawie A., S., Sąd Rejonowy w K.  nie wykazał wymaganej staranności i naruszył przepis art. 116 § 1a k.w. Za zakwalifikowane z tego przepisu wykroczenie wymierzył ukaranemu karę ograniczenia wolności, nie dostrzegając, że wykroczenie to nie jest zagrożone tą karą, a jedynie karą grzywny albo karą nagany. Zaistniałe naruszenie prawa materialnego trzeba ocenić jako rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku, bowiem bez tego naruszenia ukaranemu zostałaby wymierzona inna kara, według katalogu kar łagodniejszego rodzaju (art. 18 k.w.).
Brak staranności Sądu orzekającego przejawił się też w przytoczeniu w części wstępnej wyroku opisu i kwalifikacji prawnej czynu (jako czynu zarzucanego), które w części odbiegały od opisu i kwalifikacji prawnej czynu zawartych we wniosku o ukaranie A. S., skierowanego do Sądu przez Komendanta Powiatowego Policji w K.. Należało jednak podzielić pogląd Autora kasacji, że to uchybienie nie było rażące i nie mogło mieć istotnego wpływu na treść wyroku, w szczególności nie sposób uznać, że obwinionemu przypisano inny czyn, niż czyn, którego dotyczył wniosek o ukaranie.
Wobec stwierdzenia, że podniesione w kasacji uchybienie rzeczywiście zaistniało, należało postąpić zgodnie z wnioskiem skargi, tj. uchylić zaskarżony wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazać sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd ten, wydając wobec A. S.  orzeczenie o karze, będzie respektował przepis mający w tej sprawie zastosowanie.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI