V KK 27/22

Sąd Najwyższy2022-03-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
art. 286 k.k.kasacjaśmierć skazanegoumorzenie postępowaniaprawo karne procesowebezwzględna przyczyna uchyleniaart. 17 k.p.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za oszustwo, umarzając postępowanie z powodu śmierci skazanego przed wydaniem wyroku.

Sąd Rejonowy skazał A.P. za oszustwo z art. 286 § 1 k.k., zawieszając wykonanie kary. Kasację wniósł Prokurator Generalny, wskazując, że skazany zmarł przed wydaniem wyroku, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., obciążając kosztami Skarb Państwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P., który skazał A.P. za popełnienie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Kara 6 miesięcy pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona na okres próby wynoszący 1 rok. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując na art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., ponieważ postępowanie i wydanie wyroku skazującego nastąpiło po śmierci oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie sądowe toczyło się bez obecności oskarżonego, który zmarł przed wydaniem wyroku. Z uwagi na wystąpienie przesłanki umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., która ma charakter obiektywny i nie zależy od wiedzy sądu, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i obliguje do umorzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego jest przesłanką umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., która ma charakter obiektywny i stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od wiedzy sądu orzekającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka umorzenia postępowania, gdy oskarżony zmarł.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia, obejmująca okoliczności z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo oszustwa.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i obliguje do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

jak wynika z akt sprawy, postępowanie sądowe w terminach rozpraw 17 grudnia 2020 r. oraz 21 stycznia 2021 r. toczyło się bez obecności oskarżonego. A. P. zmarł 18 grudnia 2020 r. w istocie zmaterializowała się w toku postępowania przed Sądem I instancji przesłanka umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., do którego jednak nie doszło, z uwagi na brak stosownej wiedzy sądu orzekającego w sprawie. Wystąpienie tej przesłanki nie jest zależne od świadomości organu orzeczniczego określonych faktów i ma zupełnie zobiektywizowany charakter.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego w przypadku śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku, znaczenie obiektywnych przesłanek procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem wyroku skazującego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, nawet jeśli prowadzi to do uchylenia wyroku skazującego. Podkreśla obiektywny charakter niektórych przesłanek procesowych.

Sąd Najwyższy umorzył sprawę karną po śmierci skazanego. Czy wyrok mógł zostać wydany?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 27/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
A. P.,
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 marca 2022 r.
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt VII K (…)
1) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie;
2) kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P.  z dnia 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt VII K (…)) A. P.  został uznany winnym czynu z art. 286 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 1 roku. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec A. P.  wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w P.  i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie sądowe w terminach rozpraw 17 grudnia 2020 r. oraz 21 stycznia 2021 r. toczyło się bez obecności oskarżonego. A. P.  zmarł 18 grudnia 2020 r. (odpis skrócony aktu zgonu, k. 12 teczki kontroli obowiązku dozoru o sygn. akt VII K
(…)
, III O
(…)
).
Oznacza to, że w istocie zmaterializowała się w toku postępowania przed Sądem I instancji przesłanka umorzenia postępowania z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., do którego jednak nie doszło, z uwagi na brak stosownej wiedzy sądu orzekającego w sprawie.
Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli zaszła m.in. okoliczność z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wystąpienie tej przesłanki nie jest zależne od świadomości organu orzeczniczego określonych faktów i ma zupełnie zobiektywizowany charakter.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI