I KK 446/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Oławie umarzający postępowanie karne wobec P. S. o czyn z art. 217 § 1 k.k. (naruszenie nietykalności cielesnej). Oskarżyciel prywatny zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez uznanie braku skargi uprawnionego oskarżyciela, mimo że taka okoliczność nie zaszła. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podzielił argumentację sądów niższych instancji, że ustalenia faktyczne wskazywały, iż czyn zarzucany oskarżonemu nie był przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego. Wskazano, że czyn ten, ze względu na jego okoliczności (funkcja oskarżonego jako funkcjonariusza Policji, powiązanie z czynnościami procesowymi), mógł być rozważany w kontekście przepisów ściganych z urzędu (np. art. 246 k.k., art. 231 § 1 k.k., art. 247 § 3 k.k.). Sąd podkreślił, że obowiązkiem sądu jest samodzielne rozważenie granic czynu i trybu jego ścigania, niezależnie od oceny zaproponowanej przez oskarżyciela. Oddalono również zarzut naruszenia art. 399 § 1 k.p.k., wskazując, że oskarżyciel prywatny nie nabył prawa do wystąpienia z oskarżeniem prywatnym. Kasacja została oddalona, a oskarżyciel prywatny zwolniony od kosztów sądowych. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja trybu ścigania przestępstw, w szczególności rozróżnienie między oskarżeniem prywatnym a publicznoskargowym, oraz obowiązek sądu samodzielnej oceny kwalifikacji prawnej czynu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn zarzucany jako naruszenie nietykalności cielesnej ma złożone podłoże i może być kwalifikowany jako inne przestępstwo ścigane z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn zarzucany oskarżonemu, ze względu na jego okoliczności (funkcja oskarżonego, powiązanie z czynnościami procesowymi), może być ścigany z oskarżenia prywatnego, czy też z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn ten nie jest ścigany z oskarżenia prywatnego, a z urzędu, ze względu na jego specyficzne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że ustalenia faktyczne wskazywały na możliwość popełnienia przestępstw ściganych z urzędu (np. art. 246 k.k., art. 231 § 1 k.k.), a nie z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 1 k.k.). Podkreślono obowiązek sądu samodzielnego rozważenia trybu ścigania.
Czy sąd może zakwalifikować czyn zarzucany oskarżonemu według innego przepisu prawnego bez uprzedzenia stron o tym fakcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma to znaczenia w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny nie nabył prawa do wystąpienia z oskarżeniem prywatnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 399 § 1 k.p.k. jest bezzasadny, ponieważ kluczowe były rzeczywiste okoliczności popełnienia czynu i brak podstaw do oskarżenia prywatnego, a nie hipotetyczne złożenie oświadczenia przez oskarżyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. N. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| adw. M. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu oskarżyciela prywatnego |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 217 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 399 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 246
Kodeks karny
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 247 § 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 art. 29 § 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 art. 17 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czyn zarzucany oskarżonemu, ze względu na jego okoliczności, nie jest ścigany z oskarżenia prywatnego, lecz z urzędu. • Oskarżyciel prywatny nie nabył prawa do wystąpienia z oskarżeniem prywatnym.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez uznanie braku skargi uprawnionego oskarżyciela. • Zarzut naruszenia art. 399 § 1 k.p.k. poprzez zakwalifikowanie czynu według innego przepisu bez uprzedzenia stron.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • obowiązkiem sądu jest samodzielne rozważenie granic czynu podlegającego prawnokarnemu wartościowaniu, niezależnie od jego oceny zaproponowanej w akcie oskarżenia • Nie jest możliwe obejście tych regulacji poprzez pominięcie w toku orzekania określonych jego znamion, czy okoliczności popełnienia.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja trybu ścigania przestępstw, w szczególności rozróżnienie między oskarżeniem prywatnym a publicznoskargowym, oraz obowiązek sądu samodzielnej oceny kwalifikacji prawnej czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy czyn zarzucany jako naruszenie nietykalności cielesnej ma złożone podłoże i może być kwalifikowany jako inne przestępstwo ścigane z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą trybu ścigania przestępstw i roli sądu w ocenie kwalifikacji prawnej czynu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy naruszenie nietykalności cielesnej zawsze jest ścigane z oskarżenia prywatnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.