I KK 438/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S.W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący S.W. za zatrzymanie małoletnich poniżej lat 15 wbrew woli opiekuna (art. 211 k.k.). Obrońca zarzucał m.in. bezwzględną przyczynę odwoławczą związaną ze skazaniem za okres wykraczający poza akt oskarżenia, naruszenie prawa do obrony poprzez brak informacji o rozszerzeniu granic czasowych czynu, dowolną ocenę dowodów oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że granice czynu wyznacza zdarzenie faktyczne, a jego czasookres może być korygowany przez sąd, o ile zachowana jest tożsamość czynu. Podkreślono, że przestępstwo z art. 211 k.k. ma charakter trwały. Sąd Najwyższy stwierdził również, że sąd odwoławczy rzetelnie odniósł się do zarzutów apelacyjnych, a skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa procesowego, które pozbawiałoby go prawa do dwuinstancyjności. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony w związku ze zmianą ram czasowych czynu uznano za nieuzasadnione, podobnie jak zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, które zmierzały do zakwestionowania ustaleń na etapie kasacji. Zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań małoletnich uznano za nietrafiony, a zarzut dotyczący niewspółmierności kary za niedopuszczalny na tym etapie postępowania. W konsekwencji kasację oddalono i obciążono skazanego kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady skargowości i prawa do obrony w kontekście modyfikacji opisu czynu w sprawach o przestępstwa trwałe; zasady rozpoznawania zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy; niedopuszczalność kasacji z powodu niewspółmierności kary.
Dotyczy specyfiki przestępstwa z art. 211 k.k. i procedury karnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skazanie za czyn o charakterze ciągłym, którego okres popełnienia został zmodyfikowany przez sąd w stosunku do aktu oskarżenia, narusza zasadę skargowości i prawo do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o ile zachowana jest tożsamość zdarzenia faktycznego objętego aktem oskarżenia, a modyfikacja czasookresu mieści się w granicach tego zdarzenia. Przestępstwo trwałe utrzymuje się do czasu zaprzestania działalności sprawcy lub wydania wyroku skazującego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że granice czynu wyznacza zdarzenie faktyczne, a sąd może korygować jego opis, w tym czasookres, bez naruszenia zasady skargowości. Przestępstwo z art. 211 k.k. ma charakter trwały i jego okres może być ustalony do czasu zamknięcia przewodu sądowego.
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając zarzuty apelacyjne, musi przeprowadzić szczegółową polemikę z każdym argumentem strony, czy może powołać się na argumentację sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy musi rzetelnie odnieść się do wszystkich zarzutów apelacyjnych. Może powołać się na argumentację sądu pierwszej instancji, jeśli jest ona wyczerpująca i trafna, unikając zbędnych powtórzeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy w tej sprawie rzetelnie ustosunkował się do zarzutów apelacyjnych, w tym do kwestii dowodowych i ustaleń faktycznych, powołując się na uzasadnienie sądu pierwszej instancji, co jest dopuszczalne.
Czy brak uprzedzenia oskarżonego o zamiarze zmiany opisu czynu przez sąd pierwszej instancji, jeśli nie powoduje zmiany kwalifikacji prawnej, stanowi naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykaże, w jaki sposób takie zaniechanie wpłynęło na treść wyroku sądu pierwszej instancji lub naruszyło jego prawo do obrony. W przypadku przestępstwa trwałego, utrzymującego się do czasu wyrokowania, brak takiego powiadomienia nie jest zaskoczeniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie wykazał, jak brak powiadomienia o zmianie ram czasowych czynu naruszył prawo do obrony, zwłaszcza w kontekście przestępstwa trwałego.
Czy kasacja może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Zakaz ten obejmuje również próby obejścia go poprzez zarzuty obrazy przepisów dotyczących dyrektyw wymiaru kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut dotyczący niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w kasacji, nawet jeśli jest formułowany jako obraza art. 53 k.k. czy art. 69 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| M.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| F.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M.W. | osoba_fizyczna | opiekun prawny |
| T.C. | osoba_fizyczna | brat oskarżycielki posiłkowej |
Przepisy (21)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania i oddalenia kasacji na posiedzeniu jako oczywiście bezzasadnej.
k.k. art. 211
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo zatrzymania małoletniego poniżej lat 15 wbrew woli osoby powołanej do opieki.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Warunki dopuszczalności kasacji, w tym zakaz wnoszenia jej wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 9 dotyczący braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki procesowe, w tym pkt 9 dotyczący braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 367 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy granic oskarżenia i obowiązku sądu do działania w ich granicach.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawa do obrony.
k.p.k. art. 16
Kodeks postępowania karnego
Zasada jawności postępowania.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy materialnej.
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Zasada obiektywizmu.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu do oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu do przeprowadzania dowodów z urzędu.
k.p.k. art. 185b § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przesłuchania małoletniego świadka.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
Przesłanki warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zmiana czasookresu czynu w ramach tożsamości zdarzenia faktycznego nie narusza zasady skargowości. • Przestępstwo z art. 211 k.k. ma charakter trwały. • Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne. • Nie wykazano rażącego naruszenia prawa procesowego. • Brak powiadomienia o zmianie ram czasowych czynu nie naruszył prawa do obrony. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne na etapie kasacji. • Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań małoletnich jest nieuzasadniony. • Zarzut niewspółmierności kary jest niedopuszczalny w kasacji.
Odrzucone argumenty
Skazanie za okres wykraczający poza akt oskarżenia. • Naruszenie prawa do obrony poprzez brak informacji o rozszerzeniu granic czasowych czynu. • Dowolna ocena materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Rażąca niewspółmierność kary. • Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu. • Naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy (wadliwa kontrola apelacyjna). • Niewłaściwe, wybiórcze rozpoznanie zarzutów apelacyjnych. • Nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań małoletnich świadków.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. • granice tożsamości czynu wyznaczane są przez zdarzenie faktyczne (historyczne) opisane w akcie oskarżenia • sama zmiana daty czy miejsca popełnienia czynu w żadnej mierze nie przesądza o naruszeniu zasady skargowości • przestępstwo stypizowane w art. 211 k.k. ma charakter trwały • kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym do eliminacji z obrotu prawnego orzeczeń, które ze względu na charakter (doniosłość) wadliwości, jaką są obarczone, nie mogą ostać się w obrocie prawnym • chodzi w tym przypadku o tak daleko idącą wadliwość, która w istocie prowadzi do faktycznego pozbawienia strony prawa do dwuinstancyjności postępowania • żaden przepis proceduralny nie przewiduje expressis verbis obowiązku uprzedzenia oskarżonego o zamiarze zmiany opisu czynu, która nie powoduje zmiany kwalifikacji prawnej czynu • trudno mówić o zaskakiwaniu stron procesowych w sytuacji, gdy postępowanie dotyczyło przestępstwa trwałego • skarżący nie wykazał, aby zeznania małoletnich F. i M.W. miały kluczowe znaczenie dla prawidłowego wyrokowania, co obligowałoby sąd odwoławczy do przeprowadzenia tych dowodów z urzędu • kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości i prawa do obrony w kontekście modyfikacji opisu czynu w sprawach o przestępstwa trwałe; zasady rozpoznawania zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy; niedopuszczalność kasacji z powodu niewspółmierności kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przestępstwa z art. 211 k.k. i procedury karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece, a argumentacja obrony podnosiła kwestie proceduralne, które są istotne dla praktyków prawa karnego. Jednakże, rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego opiera się na utrwalonych już liniach orzeczniczych.
“Sąd Najwyższy o granicach czynu w kasacji: Czy zmiana daty skazania to naruszenie prawa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.