I KK 432/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego sędziego, uznając, że wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego.
Obrońca skazanego sędziego złożył kasację, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym brak zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej z uwagi na immunitet sędziowski. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego skutkuje ustaniem ochrony immunitetu, co pozwala na rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności karnej. Sąd wskazał również, że kwestia legalności uchwał Izby Dyscyplinarnej może być badana w odrębnym trybie.
Skazany Y.Y., sędzia, został oskarżony o nielegalne nagranie rozmowy sędziów przy użyciu dyktafonu i ujawnienie stenogramu. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie, orzekając świadczenie pieniężne i przepadek dyktafonu. Sąd Okręgowy zmienił opis czynu, utrzymując wyrok w pozostałym zakresie. Obrońca skazanego wniósł kasację, podnosząc zarzut obrazy przepisów postępowania, w tym art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., argumentując, że brak jest prawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej z uwagi na immunitet sędziowski. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że uchwała Sądu Dyscyplinarnego zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności została uchylona, a postępowanie immunitetowe umorzone z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Dyscyplinarnego, na mocy którego Y.Y. został ukarany złożeniem z urzędu za inne przewinienie dyscyplinarne. W świetle tej okoliczności, Sąd Najwyższy uznał, że Y.Y. nie był objęty immunitetem sędziowskim, a wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje ustanie ochrony immunitetu. Sąd zaznaczył, że badanie legalności uchwał Izby Dyscyplinarnej może nastąpić w odrębnym trybie (II ZO 5/23), a dopiero jego powodzenie może umożliwić wznowienie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje także ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego, co oznacza, że brak jest przeszkód do rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności karnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Y.Y. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 267 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 267 § 4
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 10
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 66 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 67 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 39 § 7
Kodeks karny
k.k. art. 43a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 45a § 1
Kodeks karny
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.p. art. 80
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.SN art. 18
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dz.U.2022.1259 art. 18
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego.
Odrzucone argumenty
Brak prawomocnej uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje także ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego nie był objęty immunitetem sędziowskim
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego w kontekście odpowiedzialności karnej po wygaśnięciu stosunku służbowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego, który został ukarany złożeniem z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i jego granic, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej, zwłaszcza w kontekście niezależności sądownictwa.
“Czy sędzia po utracie stanowiska nadal chroniony jest immunitetem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 432/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie Y.Y.. , skazanego z art. 267 § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 20 grudnia 2023 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 262/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VIII K 477/22, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego Y.Y.. [SzK UZASADNIENIE Y.Y. został oskarżony o to, że w okresie od dnia 13 października 2016 roku do dnia 07 lutego 2017 roku w […] i w […], w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu uzyskania informacji, do której nie był uprawniony, tj. treści rozmowy prowadzonej przez sędziego Sądu Okręgowego w […] X.Y. adw. G. K. oraz sędziego Sądu Okręgowego w […] Y.Z. posługiwał się urządzeniem podsłuchowym w postaci dyktafonu marki O. nr seryjny […], za pomocą którego w dniu 13 października 2016 r. w […] nagrał przedmiotową rozmowę, a następnie sporządzony z niej stenogram ujawnił innej osobie poprzez przedłożenie go 02 i 07 lipca 2017 roku w Prokuraturze Okręgowej w […] i w Prokuraturze Krajowej, tj. o przestępstwo z art. 267 § 3 k.k. i art. 267 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt VIII K 477/22, przyjmując, że oskarżony wypełnił swoim zachowaniem znamiona przestępstwa z art. 267 § 3 k.k. i art. 267 § 4 k.k. w zw. z art.11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., popełnionego w sposób wyżej opisany, zmieniając opis czynu, że stenogram przedłożył 2 i 7 lutego 2017 roku, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. postępowanie wobec niego warunkowo umarzył na okres 2 lat tytułem próby. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. w zw. z art. 43a § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zaś na podstawie art. 45a § 1 k.k. – przepadek dyktafonu marki O. nr seryjny […] w kopercie jak na k. 93 poprzez pozostawienie go w aktach sprawy. Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego oraz prokurator, na niekorzyść. Obrońca, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, mającej istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.), obrazy prawa materialnego (art. 1 § 2 k.k.; art. 267 § 4 k.k.), wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. Prokurator, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach taktycznych mających wpływ na treść orzeczenia, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 262/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął iż oskarżony w dniu 13 października 2016 roku w Poznaniu, w celu uzyskania informacji, do której nie był uprawniony, tj. treści rozmowy prowadzonej przez sędziego Sądu Okręgowego w […] X.Y. adw. G. K. oraz sędziego Sądu Okręgowego w […] Y.Z. posługiwał się urządzeniem podsłuchowym w postaci dyktafonu marki O. nr seryjny […], za pomocą którego nagrał powyższą rozmowę, czym dopuścił się występku z art. 267 § 3 k.k. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony przez obrońcę Y.Y., który we wniesionej kasacji podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania mającej istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przeprowadzeniu całego procesu i kolejno wyrokowania w sytuacji gdy de iure oskarżony pozostaje nadal w czynnej służbie sędziowskiej i nigdy nie zapadła prawomocna uchwała właściwego Sądu dyscyplinarnego zezwalająca na pociągniecie go do odpowiedzialności karnej, stosownie do art. 181 Konstytucji RP i art. 80 u.s.p., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania ze względu na brak zezwolenia na ściganie wobec braku istnienia prawomocnej uchwały o zezwoleniu na pociągniecie oskarżonego do odpowiedzialności karnej. Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jak oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Wprawdzie wobec Y.Y. Sąd Dyscyplinarny-Sąd Apelacyjny w […] wydał uchwałę z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt […] (k. 1913 i n.), zezwalającą na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej za przestępstwo będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, która następnie została uchylona uchwałą Izby Dyscyplinarnej przy Sądzie Najwyższym z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II DO 7/20 (k. 1922 i n.), na mocy której postępowanie immunitetowe zostało umorzone. Tyle tylko, że autor kasacji zdaje się nie zauważać przyczyn, dla których wydano tę ostatnią uchwałę, a która jest doniosła na gruncie zagadnienia wystąpienia przeszkody procesowej z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k., mającej stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było występowanie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Dyscyplinarnego w […] z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt […] (zmienionego jedynie w zakresie opisu przypisanego obwinionemu deliktu dyscyplinarnego, wyrokiem Izby Dyscyplinarnej przy Sądzie Najwyższym z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II DSS 10/19), na mocy którego za inne przewinienie dyscyplinarne Y.Y. została wymierzona kara złożenia sędziego z urzędu. W świetle tej okoliczności należało uznać, że Y.Y. w toku postępowania w niniejszej sprawie nie był objęty immunitetem sędziowskim, co sprawia, że brak było przeszkód do rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności karnej tego oskarżonego. Sąd Najwyższy w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że wygaśnięcie stosunku służbowego sędziego powoduje także ustanie ochrony immunitetu sędziowskiego ( zob. postanowienie SN z dnia 20 czerwca 2012 r., I KZP 7/12, OSNKW 2012/7/74; uchwala SN z dnia 12 września 2008 r., SNO 71/08, LEX nr 1288979; uchwałą SN z dnia 18 stycznia 2006 r., SNO 64/05, LEX nr 470199 ). Zaznaczyć na koniec wpada, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest badanie legalności decyzji (już nieistniejącej) Izby Dyscyplinarnej, natomiast właściwym instrumentem prawnym do ich wzruszenia jest tryb przewidziany w art. 18 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1259), który – jak wiadomo Sądowi Najwyższemu z urzędu – został przez stronę skarżącą zainicjowany (II ZO 5/23). Dopiero w przypadku powodzenia tej inicjatywy ewentualnie możliwe będzie wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając Y.Y. [PGW] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI