I KK 422/23

Sąd Najwyższy2024-05-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
koszty sądowepomoc prawna z urzęduobrońca z urzęduSąd NajwyższyTrybunał Konstytucyjnywynagrodzenie adwokatakoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy uzupełnił wynagrodzenie obrońcy z urzędu, zasądzając dodatkowe środki od Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o uzupełnienie orzeczenia dotyczącego wynagrodzenia obrońcy z urzędu. Po wcześniejszym zasądzeniu części kosztów, ujawniła się potrzeba ich uzupełnienia w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisów określających stawki wynagrodzenia adwokatów z urzędu. Sąd uznał, że zasądzenie uzupełniające jest dopuszczalne w tym przypadku, uwzględniając stawki należne adwokatowi działającemu z wyboru, a także zwrócił dodatkowe wydatki.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę uzupełnienia orzeczenia dotyczącego wynagrodzenia obrońcy z urzędu, adw. A. J., który reprezentował K. P. w postępowaniu kasacyjnym. Zarządzeniem z dnia 27 marca 2024 r. sąd ustanowił adwokata obrońcą z urzędu, a następnie postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. zwolnił go z tej funkcji w związku z ustanowieniem obrońcy z wyboru. Wówczas zasądzono na rzecz adwokata 738 zł od Skarbu Państwa. Jednakże, wniesione przez adwokata zażalenie, choć pozostawione bez rozpoznania, ujawniło potrzebę uzupełnienia wynagrodzenia. Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), które stwierdziło niekonstytucyjność przepisów regulujących stawki zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w zakresie w jakim określały one opłaty niższe niż stawki minimalne. Sąd Najwyższy, opierając się na własnej uchwale (I KZP 5/23), uznał dopuszczalność wydania postanowienia uzupełniającego w trybie art. 626 § 2 k.p.k. z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru w sprawach karnych, pod warunkiem, że nie obciąża to innych podmiotów niż Skarb Państwa i nie modyfikuje zasad ponoszenia kosztów procesu, a także nie jest ograniczone przedawnieniem. W niniejszej sprawie te ograniczenia nie miały zastosowania. Dodatkowo zasądzono 15 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez obrońcę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wydanie postanowienia uzupełniającego w trybie art. 626 § 2 k.p.k. z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru, o ile nie prowadzi to do obciążenia innymi podmiotami niż Skarb Państwa, nie modyfikuje zasad ponoszenia kosztów procesu i nie jest ograniczone przedawnieniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale własnej (I KZP 5/23) oraz orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego (SK 90/22), które stwierdziło niekonstytucyjność przepisów o stawkach wynagrodzenia adwokatów z urzędu. Uznano, że uzupełnienie jest możliwe, jeśli spełnione są określone warunki dotyczące obciążenia Skarbu Państwa i zasad ponoszenia kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie uzupełniające

Strona wygrywająca

adw. A. J.

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaoskarżony
adw. A. J.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Skarb Państwaorgan_państwowystrona odpowiedzialna za koszty

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz. 1800

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Przepisy dotyczące stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie, których niekonstytucyjność została stwierdzona przez TK.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba uzupełnienia wynagrodzenia obrońcy z urzędu w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dopuszczalność uzupełnienia na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. Uwzględnienie stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru.

Godne uwagi sformułowania

ujawniło potrzebę podjęcia z urzędu kwestii uzupełnienia wynagrodzenia stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów regulujących stawki zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu wydanie postanowienia uzupełniającego w trybie art. 626 § 2 k.p.k. z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru w sprawach karnych jest w takiej sytuacji dopuszczalne

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzupełnianie wynagrodzenia obrońców z urzędu w sprawach karnych po stwierdzeniu niekonstytucyjności przepisów dotyczących stawek."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy przepisy określające stawki zostały uznane za niekonstytucyjne i nie prowadzi do obciążenia innych podmiotów niż Skarb Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego prawników występujących z urzędu i pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania sądowe.

Sąd Najwyższy: Adwokaci z urzędu dostaną więcej! Kluczowe orzeczenie TK zmienia zasady.

Dane finansowe

koszty pomocy prawnej z urzędu: 738 PLN

zwrot wydatków: 15 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 422/23
POSTANOWIENIE
Dnia 21 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
K. P.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 21 maja 2024
z urzędu, w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia,
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. J., Kancelaria Adwokacka w W. uzupełniająco 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu K. P. w postaci reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym oraz 15 zł tytułem zwrotu poniesionych przez adwokata wydatków.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 27 marca 2024 r. Sąd Najwyższy ustanowił adw. A. J. obrońcą z urzędu K. P. do sprawy I KK 422/23. Jak wynika z akt sprawy obrońca podjął czynności obrończe polegające na zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 3 marca 2024 r. w godz. 10.05-10.30 oraz sporządził fotokopie akt (k.2-60). Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. w związku z ustanowieniem przez oskarżonego obrońcy z wyboru Sąd Najwyższy zwolnił adw. A. J. z funkcji obrońcy z urzędu K. P. oraz zasądził na jego rzecz od Skarbu Państwa 738 zł, w tym 23% VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu K.P. w postaci reprezentacji w postępowaniu kasacyjnym.
Wniesione przez adwokata A. J. zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania jako niedopuszczalne. Jednocześnie jednak ujawniło potrzebę podjęcia z urzędu kwestii uzupełnienia wynagrodzenia. Dopuszczalność zasądzenia uzupełniającego wynagrodzenia jest w tej sprawie konsekwencją stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów regulujących stawki zwrotu
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
(por. wyrok TK z 27 lutego 2024 r., SK 90/22, wcześniej także w zakresie stawek dla radców prawnych wyrok TK z 20 kwietnia 2022 r, SK 53/22). Stwierdzenie to dotyczy wprawdzie wprost stawek za czynności w postępowaniu cywilnym, ale jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23 wydanie postanowienia uzupełniającego w trybie art. 626 § 2 k.p.k. z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru w sprawach karnych jest w takiej sytuacji dopuszczalne, ma podstawy w rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów regulujących wysokość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, o ile nie prowadzi do obciążenia nimi innych podmiotów niż Skarb Państwa i nie prowadzi do modyfikacji zasad ponoszenia kosztów procesu, a wreszcie także jeśli możliwości tej nie limitują przewidziane przepisami okresy przedawnienia. Ograniczenia te nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.
W postanowieniu uwzględniono także dodatkowo 15 zł tytułem zwrotu wydatków (koszt biletu na dojazd do SN) poniesionych przez obrońcę. Skoro wniesiono niedopuszczalny środek zaskarżenia, to nie było podstaw do zwrotu kosztów związanych z jego nadaniem w placówce pocztowej (8,20 zł).
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI