I KK 414/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego D.O. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, który z kolei zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu. Skazany D.O. został oskarżony o prowadzenie pojazdu pod wpływem środków odurzających (art. 178a § 1 k.k.) oraz spowodowanie wypadku drogowego pod ich wpływem (art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy poza granicami zaskarżenia i zarzutów apelacji, a także naruszenie art. 117 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 133 § 2 k.p.k. i art. 374 § 1 k.p.k. przez wadliwe doręczenie zawiadomień o terminach rozpraw. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że zarówno Sąd Rejonowy, jak i Sąd Okręgowy dopuściły się rażących uchybień w zakresie prawidłowego doręczania korespondencji skazanemu. W obu instancjach zawiadomienia wysyłano na adres zawierający błędny kod pocztowy, co skutkowało ich zwrotem i brakiem możliwości realnego doręczenia. W konsekwencji, postępowania odbywały się pod nieobecność oskarżonego, który nie był prawidłowo powiadomiony o terminach rozpraw, co stanowiło rażące naruszenie jego prawa do obrony. Sąd Najwyższy podkreślił, że prawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy jest warunkiem koniecznym do jej przeprowadzenia, zwłaszcza gdy obecność oskarżonego nie jest obowiązkowa. Błędne wskazanie adresu uniemożliwiło skazanemu skorzystanie z prawa do udziału w postępowaniu, złożenia wyjaśnień oraz zaskarżenia orzeczeń. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, również nie dostrzegł tych uchybień, co stanowiło naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kędzierzynie-Koźlu, obciążając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczeń korespondencji sądowej, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń sądu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznych błędów proceduralnych w doręczaniu korespondencji w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy, spowodowane błędnym adresem, narusza prawo oskarżonego do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkujące brakiem możliwości udziału w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wysłanie zawiadomienia na adres zawierający błędny kod pocztowy, który przypisany jest do innej miejscowości, nie może być uznane za prawidłowe poinformowanie o terminie rozprawy. Brak prawidłowego zawiadomienia uniemożliwia oskarżonemu skorzystanie z prawa do udziału w postępowaniu, co stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych i prawa do obrony.
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając sprawę, jest zobowiązany do uwzględnienia rażących uchybień sądu pierwszej instancji, nawet jeśli nie zostały one podniesione w zarzutach apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy jest zobowiązany do rozważenia z urzędu, czy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia nie będzie rażąco niesprawiedliwe, uwzględniając rażące uchybienia sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k. wskazał, że sąd odwoławczy jest zobowiązany do badania sprawy również poza granicami zaskarżenia i zarzutów, jeśli utrzymanie w mocy orzeczenia byłoby rażąco niesprawiedliwe. Niedostrzeżenie przez sąd odwoławczy rażących uchybień sądu pierwszej instancji, naruszających podstawowe gwarancje procesowe, stanowi naruszenie tych przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.O. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| S. T. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 47 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 90 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 133 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 450 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Prd. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Prd. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
k.p.k. art. 376 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 376 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 385 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 133 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 453 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa do obrony skazanego przez wadliwe doręczanie korespondencji sądowej. • Niewłaściwe doręczenie zawiadomień o terminach rozpraw w pierwszej i drugiej instancji z powodu błędnego adresu. • Sąd odwoławczy nie dostrzegł rażących uchybień sądu pierwszej instancji, co stanowi naruszenie przepisów procesowych.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego • rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony • nie można pogodzić chociażby z zasadą rzetelnego procesu • wadliwie, jako podstawa rozpoznania sprawy pomimo nieobecności oskarżonego, został powołany przepis art. 376 § 1 i 2 k.p.k. • nie może być uznane za spełniające warunki prawidłowego poinformowania go o jej terminie • brak należytego zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej stanowi okoliczność tamującą rozpoznanie sprawy
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony w postępowaniu karnym, prawidłowość doręczeń korespondencji sądowej, obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych błędów proceduralnych w doręczaniu korespondencji w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego procesu są podstawowe procedury, takie jak prawidłowe doręczanie pism. Błąd w adresie doprowadził do uchylenia wyroków, co jest ważną lekcją dla praktyków prawa.
“Błąd w kodzie pocztowym zniweczył wyroki sądowe – jak procedura ratuje prawo do obrony?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.