Orzeczenie · 2025-12-30

I KK 403/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-30
SNKarneprawo karne materialne i procesoweŚrednianajwyższy
kasacjakara łącznaprawo do obronynienależyta obsada sądusąd najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnegokonstytucjakrs

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego M.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie kary łącznej pozbawienia wolności, obniżając ją do 3 lat. Obrońca zarzuciła rażące naruszenie prawa do obrony, wskazując na nieusprawiedliwioną nieobecność obrońcy i skazanego na rozprawie apelacyjnej, mimo ich chęci uczestniczenia. Podniosła również zarzut naruszenia art. 86 § 1 k.k. poprzez błędne wymierzenie kary łącznej oraz zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału sędziego powołanego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w nowym trybie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W odniesieniu do prawa do obrony, Sąd wskazał, że obrońca nie przedstawiła wymaganego zaświadczenia od lekarza sądowego, a skazany, choć zawiadomiony, dobrowolnie nie stawił się na rozprawie, mając możliwość ustanowienia substytuta. Odnosząc się do kary łącznej, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., wymierzając karę łączną w najniższym możliwym wymiarze, równą najsurowszej karze jednostkowej. Zarzut nienależytej obsady sądu został uznany za bezzasadny w świetle obowiązującego orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności sędziego, a nie opiera się na a priori założeniu wadliwości nominacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w kontekście usprawiedliwiania niestawiennictwa obrońcy, wymiaru kary łącznej oraz oceny nienależytej obsady sądu w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego KRS.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika przepisów proceduralnych i materialnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy i skazanego, mimo ich wniosku o odroczenie, stanowi rażące naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obrońca nie przedstawiła wymaganego zaświadczenia od lekarza sądowego, a skazany dobrowolnie zrezygnował z udziału w rozprawie, mając możliwość ustanowienia substytuta.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obrońca nie dopełniła wymogów art. 117 § 2a k.p.k. dotyczących usprawiedliwienia choroby, a skazany miał możliwość zapewnienia sobie obrony poprzez ustanowienie substytuta, z czego dobrowolnie zrezygnował.

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo wymierzył karę łączną pozbawienia wolności w wysokości 3 lat, stosując art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara łączna w wysokości 3 lat pozbawienia wolności została wymierzona prawidłowo i najkorzystniej dla skazanego, jako równa najwyższej z kar jednostkowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 86 § 1 k.k. w poprzednim brzmieniu, wymierzając karę łączną równą najsurowszej karze jednostkowej (3 lata pozbawienia wolności), co było najłagodniejszym możliwym rozwiązaniem w sytuacji wąskiego zakresu przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wadliwość procesu powoływania nie prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na własne uchwały, stwierdził, że nienależyta obsada sądu z powodu udziału sędziego powołanego w nowym trybie KRS zachodzi jedynie w przypadku wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, czego obrońca nie wykazała, a dostępne informacje nie sugerowały takich powiązań sędziego z władzą wykonawczą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny / Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej. W brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r. kara łączna wymierzana była w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. W niniejszej sprawie zastosowano zasadę absorpcji, wymierzając karę łączną równą najwyższej karze jednostkowej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § ust. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 117 § § 2a

Kodeks postępowania karnego

Wymóg przedstawienia zaświadczenia od lekarza sądowego do usprawiedliwienia niestawiennictwa obrońcy z powodu choroby. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis ten nie może być stosowany bezrefleksyjnie.

k.p.k. art. 404 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 442 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.o.KRS

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa Prawo o adwokaturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obrońca nie przedstawiła wymaganego zaświadczenia od lekarza sądowego. • Skazany dobrowolnie zrezygnował z udziału w rozprawie, mimo możliwości ustanowienia substytuta. • Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r., wymierzając najniższą możliwą karę łączną. • Nie wykazano naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego powołanego w nowym trybie KRS.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy i skazanego. • Rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez zmianę wyroku i wymierzenie kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności. • Nienależyta obsada sądu z powodu udziału sędziego powołanego przez wadliwie ukształtowaną KRS.

Godne uwagi sformułowania

kasację obrońcy skazanego, od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu [...] z dnia 26 marca 2025 r., II AKa 472/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 25 października 2021 r., III K 103/19, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego M.S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. • kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co umożliwiło jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. • nie można stwierdzić, że sąd z udziałem SSA X.Y. nie spełniał minimalnego standardu niezależności i bezstronności. W konsekwencji sąd z jego udziałem nie był sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony w kontekście usprawiedliwiania niestawiennictwa obrońcy, wymiaru kary łącznej oraz oceny nienależytej obsady sądu w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego KRS."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika przepisów proceduralnych i materialnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych, takich jak prawo do obrony i nienależyta obsada sądu, które są przedmiotem stałego zainteresowania prawników. Interpretacja przepisów przez Sąd Najwyższy ma znaczenie praktyczne.

Sąd Najwyższy o prawie do obrony: czy choroba obrońcy zawsze usprawiedliwia niestawiennictwo?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst