I KK 401/24

Sąd Najwyższy2024-12-17
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaprawo karnepostępowanie karnedowodyprawo procesoweochrona praw człowieka

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego, uznając, że nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające takie działanie.

Obrońca skazanego T. S. złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu i wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Zarzuty kasacyjne dotyczyły m.in. dopuszczenia jako dowodu zeznań policjanta bez pouczenia skazanego oraz zeznań pokrzywdzonej złożonych w szpitalu pod wpływem leków. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, uznał, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania nieodwracalnie niekorzystnych skutków dla skazanego. Wstępna analiza kasacji nie wykazała oczywistej zasadności zarzutów, dlatego wniosek o wstrzymanie wykonania został oddalony.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego T. S. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który zaskarżono kasacją. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym dopuszczenie jako dowodu zeznań funkcjonariusza policji, który zrelacjonował wypowiedzi skazanego bez wcześniejszego pouczenia o prawie do odmowy składania wyjaśnień, a także dopuszczenie zeznań pokrzywdzonej złożonych w szpitalu pod wpływem leków, co mogło wpłynąć na jej zdolność pojmowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w sytuacji, gdy wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby nieodwracalne, zbyt poważne skutki dla skazanego. Wstępna analiza wniesionej kasacji nie wykazała jednak, aby podniesione zarzuty były oczywiście zasadne, co uniemożliwiło uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, zaznaczając, że ostateczne rozstrzygnięcie sprawy nastąpi po pogłębionej analizie kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania, ale wstępna analiza nie wykazała oczywistej zasadności zarzutu.

Uzasadnienie

Obrońca podniósł zarzut naruszenia art. 175 § 1 kpk w zw. z art. 174 kpk i art. 308 § 2 kpk oraz art. 6 ust. 3 lit. c EKPC poprzez dopuszczenie zeznań policjanta o wypowiedziach skazanego, który nie został pouczony o prawie do odmowy składania wyjaśnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznaskazany
D. K.osoba_fizycznafunkcjonariusz policji
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 532 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § 2

Kodeks karny

k.k.w. art. 9 § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

kpk art. 175 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 174

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 308 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 171 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 182 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 183 § 1

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 16

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ... ma charakter wyjątkowy, jako odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 9 § 1 i 2 k.k.w., według której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia w sprawach karnych, podkreślenie wyjątkowego charakteru tej instytucji i konieczności wykazania nieodwracalnych skutków."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak dopuszczalność dowodów i prawo do obrony, a także procedury wstrzymania wykonania wyroku. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Czy można wstrzymać wykonanie wyroku skazującego? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 401/24
POSTANOWIENIE
Dnia 17 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 532 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 17 grudnia 2024 r.,
‎
sprawy
T. S.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 1 k.k.
z powodu wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania
wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 27 lipca 2023 r., III K 149/23,
zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z dnia 16 kwietnia 2024 r., II AKa 285/23,
p o s t a n o w i ł
oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia
UZASADNIENIE
Obrońca T. S. złożył na jego korzyść kasację od przywołanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Zaskarżył w niej ten wyrok w całości i zarzucił mu mające wpływ na treść orzeczenia rażące naruszenie przepis
ó
w prawa procesowego tj.:
1.
art. 175 § 1 kpk w zw.
z
art. 174 kpk i art. 308 § 2 kpk i art. 42 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 3 lit. c Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez uznanie za dow
ó
d w sprawie zeznań funkcjonariusza policji D. K. , kt
ó
ry zrelacjonował, co T. S. powiedział mu o przebiegu zdarzenia podczas zatrzymania i konwojowania w sytuacji gdy skazany nie został pouczony o prawie do odmowy składania wyjaśnień — Sąd Apelacyjny zmienił w tym zakresie rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego, kt
ó
ry pominął ten fragment zeznań policjanta wskazując na brak pouczenia i zakaz zastępowania wyjaśnień oskarżonego zeznaniami funkcjonariusza policji;
2.
art. 171 § 1 kpk w zw. z art. 182 § 1 kpk i 183 § 1 kpk oraz w zw. z art. 16 kpk poprzez uznanie za dow
ó
d (za stanowiskiem Sądu Okręgowego) w sprawie zeznań pokrzywdzonej A. S. złożonych kilkanaście godzin po zdarzeniu, gdy ta przebywała w szpitalu, będąc pod wpływem lek
ó
w, kt
ó
re zgodnie z opinią biegłego mogły wpłynąć na OUN, w sytuacji gdy w sprawie brak jest rzetelnej informacji o jej stanie zdrowia na moment składania zeznań - sama pokrzywdzona zaprzeczała następnie stanowczo swoim słowom, brak jest r
ó
wnież pewnoś
ci,
że pokrzywdzona w pełni zrozumiała pouczenia dotyczą
ce mo
żliwości odmowy składania zeznań powyższe zdaniem skarżącego podważa zasady rzetelnego procesu.
Mając powyższe na uwadze skarżący wni
ó
sł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca złożył r
ó
wnież wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
Prokurator wni
ó
sł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia, na co Sąd Najwyższy zwracał niejednokrotnie uwagę, ma charakter wyjątkowy, jako odstępstwo od zasady sformułowanej w art. 9 § 1 i 2 k.k.w., według kt
ó
rej orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Przyczyną, dla kt
ó
rej możliwe jest jej zastosowanie są nieodwracalnie niekorzystne dla skazanego skutki, kt
ó
re mogą wystąpić w sytuacji, gdy orzeczenie jest lub ma być wykonane.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie tej instytucji winno być uzasadnione szczeg
ó
lnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne, następstwa (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, czy z dnia 20 października 2022 r., II KK 473/22). Tego rodzaju skutki mogą zaistnieć w
ó
wczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia zaskarżonego nią wyroku. Wtedy bowiem dochodzi do sytuacji, w kt
ó
rej skazany odbywałby karę, chociaż z racji na charakter uchybień, kt
ó
rymi jest dotknięty zaskarżony wyrok, nie powinien tego czynić, skoro wyrok ten w związku z wniesioną kasacją nie może się ostać.
Dokonując wstępnej kontroli kasacji obrońcy skazanego Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do jednoznacznego uznania zarzut
ó
w kasacyjnych, za oczywiście zasadne. Przeprowadzona jednak na tym etapie analiza nie przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, kt
ó
re musi być poprzedzone pogłębionymi rozważaniami i oceną podniesionych zarzut
ó
w kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI