V KK 213/20

Sąd Najwyższy2020-12-03
SNKarneodpowiedzialność karna za naruszenie przepisów BHPWysokanajwyższy
BHPwypadek przy pracyodpowiedzialność karnaSąd Najwyższykasacjaskład sądunaruszenie przepisów

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego z powodu rozpoznania apelacji przez sąd jednoosobowy zamiast trzyosobowego, co stanowi rażące naruszenie przepisów proceduralnych.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący W.H. za naruszenie przepisów BHP skutkujące ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu pracownika. Zarzut kasacji dotyczył rozpoznania apelacji przez sąd jednoosobowy, podczas gdy postępowanie przygotowawcze było śledztwem, co wymagało składu trzyosobowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego W.H. Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. skazujący W.H. za naruszenie przepisów BHP, skutkujące ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu pracownika. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji obrońcy przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, co wymagało składu trzyosobowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie przygotowawcze zostało zakończone w formie śledztwa, co oznacza, że apelacja powinna być rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie jej przez sąd jednoosobowy stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wyjątek przewiduje art. 449 § 2 k.p.k. dla spraw, gdzie postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem. W niniejszej sprawie postępowanie przygotowawcze było śledztwem, co wymagało składu trzyosobowego. Rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy było rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
W. H.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
G.B.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym orzekanie w nienależytym składzie.

k.k. art. 220 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków w zakresie BHP.

k.k. art. 156 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa skład sądu odwoławczego w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Dotyczy możliwości orzeczenia grzywny zamiast kary ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary w przypadku zbiegu przepisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy zamiast trzyosobowego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze było śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna bezwzględna przyczyna odwoławcza orzekanie w nienależytym składzie

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o składzie sądu odwoławczego w sprawach karnych, gdzie postępowanie przygotowawcze było śledztwem."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznego uchybienia proceduralnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne aspekty procedury sądowej, nawet w sprawach o poważnych konsekwencjach, i jak Sąd Najwyższy dba o ich przestrzeganie.

Błąd proceduralny, który uchylił wyrok: dlaczego skład sądu ma znaczenie?

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 213/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Siwek
‎
SSN Antoni Bojańczyk
Protokolant Agnieszka Murzynowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2020 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
sprawy
W. H.
skazanego z art. 220 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 2 k.k.
z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt VII Ka (…)
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy
w K.
wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…),
uznał oskarżonego W. H. za winnego tego, że w dniu 8 marca 2017 r. w P. , woj. (…)  jako Prezes Zarządu PPUH I.  sp. z o.o., będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy, nie dopełnił ciążących na nim w tym zakresie obowiązków, w ten sposób, że nie opracował i nie wdrożył procedury (w tym instrukcji) dotyczącej bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z zakładaniem blachy na trójwalcową zwijarkę
blach typ U., nr fabryczny (…), nr inw. […], oraz przy realizacji procesów zakładania i zdejmowania zwijek z tej maszyny, nie zapewnił urządzeń pomocniczych zapewniających bezpieczeństwo i higienę pracy na tej maszynie oraz dopuścił do pracy na tej maszynie mimo awaryjności jej układu hamulcowego, w następstwie czego doszło do wypadku przy pracy pracownika G.B., czym naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu oraz nieumyślnie spowodował u tego pracownika ciężki uszczerbek na zdrowiu poprzez doznanie obrażeń ciała w postaci urazu zmiażdżeniowego obu stóp, oskalpowania skóry obu stóp, wielomiejscowego złamania kości stopy prawej, martwiczych ran resztkowych, hipoproteinemii i hipoalbuminemii, stanowiące chorobę realnie zagrażającą życiu, tj. popełnienia występku z art. 220 § 1 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – i za to, na podstawie art. 220 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k., Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 zł.
Sąd Okręgowy w Z. , rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego od ww. wyroku Sądu Rejonowego w K.  – orzekając w składzie jednoosobowym – wyrokiem z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Kasację od ww. wyroku Sądu Okręgowego w Z.  wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając to orzeczenie w całości, na korzyść oskarżonego.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji obrońcy od wyroku Sądu Rejonowego w K.  z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…) , w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze przeciwko . H.  zakończyło się w formie śledztwa, w związku z czym sąd odwoławczy był zobligowany do orzekania w składzie trzech sędziów, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z.  do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej uwzględnienia w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.
Stosownie do treści art. 29 § 1 k.p.k., na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wyjątek od tej ogólnej zasady przewiduje art. 449 § 2 k.p.k., który to przepis określa skład sądu odwoławczego w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia. Składem podstawowym sądu odwoławczego jest wówczas skład jednego sędziego. W brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji z 2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1694), art. 449 § 2 k.p.k. stanowił, że jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej.
Z analizy akt wynika, że postępowanie przygotowawcze w niniejszej sprawie zostało zakończone w formie śledztwa, na co wskazuje postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 29 grudnia 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że apelacja obrońcy oskarżonego W. H.  – zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. – winna zostać rozpoznana przez Sąd Okręgowy w składzie trzech sędziów, podczas gdy zaskarżony kasacją wyrok wydany został przez Sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym.
Rację ma zatem autor kasacji, że opisane wyżej uchybienie proceduralne, polegające na rozpoznaniu apelacji obrońcy przez sąd w składzie jednoosobowym (zamiast w składzie trzech sędziów), skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wobec powyższego, kasację należało uznać za zasadną w stopniu oczywistym i orzec jak w wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę