I KK 392/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury nominacyjnej.
Obrońcy oskarżonego A.N. złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wskazali wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, która odbyła się w ramach Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski, powołując się na własne uchwały dotyczące nienależytej obsady sądu w takich przypadkach.
W sprawie o sygnaturze akt I KK 392/24 obrońcy oskarżonego A.N. złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Głównym argumentem podniesionym we wnioskach były wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Wskazano, że nominacja odbyła się w ramach Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Obrońcy argumentowali, że orzeczenie wydane z udziałem takiego sędziego byłoby dotknięte bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając wnioski na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r., przychylił się do stanowiska obrońców. Uzasadnienie oparto na uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak transparentności i weryfikacji kompetencji w procesie nominacyjnym, a także potencjalne polityczne motywacje, wykluczają postrzeganie takich osób jako bezstronnych i niezawisłych. Dodatkowo przywołano uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), która również stanowi podstawę do wyłączenia sędziego w takich okolicznościach. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego powołanego w takiej procedurze stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą, co skutkuje jego wyłączeniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na własnych uchwałach, które jednoznacznie stwierdzają, że nienależyta obsada sądu zachodzi w przypadku udziału sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej, co podważa jego bezstronność i niezawisłość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
A.N.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.N. | inne | oskarżony |
| P.K. | inne | sędzia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura nominacyjna sędziego P.K. przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. budzi wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości. Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
P.K.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powołując się na uchwały SN i przepisy k.p.k. oraz EKPC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 392/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie A.N. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 11 lutego 2026 r., wniosków o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt I KK 392/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej I KK 392/24. UZASADNIENIE Pismem z 30 grudnia 2025 r. obrońca A.N. złożyła wniosek o wyłączenie SSN P.K. od orzekania w sprawie I KK 392/24 wskazując na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w postaci powołania na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. drugi obrońca A.N. również złożyła wniosek o wyłączenie SSN P.K. od orzekania w sprawie I KK 392/24, powołując się na okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd w Sądzie Najwyższym i podnosząc, że orzeczenie wydane z udziałem sędziego dotknięte będzie bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Powody uwzględnienia wniosku w tej sprawie są oczywiste albowiem jak wskazano w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) „ nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw .” Sąd Najwyższy argumentował w tym orzeczeniu, że „ powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu. ” Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów. W skazać należy także na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie pochylono się ponadto nad statusem Krajowej Rady Sądownictwa, a która z achowuje swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy. Okoliczności tam wskazane stanowią samoistną podstawę wyłączenia SSN P.K. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI