I KK 392/24

Sąd Najwyższy2026-02-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sądownictwakrajowa rada sądownictwaart. 439 k.p.k.europejska konwencja praw człowieka

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury nominacyjnej.

Obrońcy oskarżonego A.N. złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wskazali wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, która odbyła się w ramach Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy uwzględnił wnioski, powołując się na własne uchwały dotyczące nienależytej obsady sądu w takich przypadkach.

W sprawie o sygnaturze akt I KK 392/24 obrońcy oskarżonego A.N. złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Głównym argumentem podniesionym we wnioskach były wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Wskazano, że nominacja odbyła się w ramach Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Obrońcy argumentowali, że orzeczenie wydane z udziałem takiego sędziego byłoby dotknięte bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając wnioski na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2026 r., przychylił się do stanowiska obrońców. Uzasadnienie oparto na uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze ukształtowanej przepisami ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak transparentności i weryfikacji kompetencji w procesie nominacyjnym, a także potencjalne polityczne motywacje, wykluczają postrzeganie takich osób jako bezstronnych i niezawisłych. Dodatkowo przywołano uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), która również stanowi podstawę do wyłączenia sędziego w takich okolicznościach. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego powołanego w takiej procedurze stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą, co skutkuje jego wyłączeniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na własnych uchwałach, które jednoznacznie stwierdzają, że nienależyta obsada sądu zachodzi w przypadku udziału sędziego powołanego w wadliwej procedurze nominacyjnej, co podważa jego bezstronność i niezawisłość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

A.N.

Strony

NazwaTypRola
A.N.inneoskarżony
P.K.innesędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura nominacyjna sędziego P.K. przed KRS ukształtowaną ustawą z 2017 r. budzi wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości. Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

P.K.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, powołując się na uchwały SN i przepisy k.p.k. oraz EKPC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 392/24
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
A.N.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 11 lutego 2026 r.,
wniosków o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K.
od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt I KK 392/24,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej
Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć
sędziego Sądu Najwyższego
P.K.
od
udziału w sprawie kasacyjnej I KK 392/24.
UZASADNIENIE
Pismem z 30 grudnia 2025 r. obrońca A.N. złożyła wniosek o wyłączenie SSN P.K. od orzekania w sprawie I KK 392/24 wskazując na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w postaci powołania na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. drugi obrońca A.N. również złożyła wniosek o wyłączenie SSN P.K. od orzekania w sprawie I KK 392/24, powołując się na okoliczności związane z powołaniem sędziego na urząd w Sądzie Najwyższym i podnosząc, że orzeczenie wydane z udziałem sędziego dotknięte będzie bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Powody uwzględnienia wniosku w tej sprawie są oczywiste albowiem jak wskazano w
uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
.”
Sąd Najwyższy argumentował w tym orzeczeniu, że „
powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. Brak takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych. Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli, pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu dochowanie najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu.
” Zatem w stosunku do osób powołanych na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego nie ma potrzeby przeprowadzania tzw. testu niezawisłości, o którym mowa w cytowanej wyżej uchwale. Uchwała ta z powodów wskazywanych wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zachowuje swoją moc i wiąże jego sędziów. W
skazać należy także na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie pochylono się ponadto nad statusem Krajowej Rady Sądownictwa, a
która z
achowuje swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy. Okoliczności tam wskazane stanowią samoistną podstawę wyłączenia SSN P.K.
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI