I KK 39/21

Sąd Najwyższy2021-09-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaoszustwoart. 286 k.k.prawo procesowe karneSąd Najwyższywniosek dowodowyprawo do obronyniewspółmierność kary

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzucane uchybienia nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego oraz naruszenie prawa do obrony, a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że choć sąd odwoławczy zaniechał rozpoznania wniosku dowodowego, to nie miało to istotnego wpływu na treść orzeczenia, a zarzut niewspółmierności kary był niedopuszczalny.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący R. S. za dwa czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca zarzucił rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 167, 368, 177, 366 k.p.k.) poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka M. S., co miało naruszyć prawo do obrony (art. 6 k.p.k.), a także rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że dla uwzględnienia kasacji konieczne jest wykazanie istotnego wpływu uchybienia na treść orzeczenia. Choć sąd odwoławczy zaniechał rozpoznania wniosku dowodowego, fakt zbycia spółki przez skazanego był bezsporny i potwierdzony umową, a sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie wpływa to na odpowiedzialność za oszustwo. Zarzut naruszenia prawa do obrony uznano za nieskuteczny, gdyż nie doszło do naruszenia gwarancji procesowych. Zarzut niewspółmierności kary uznano za niedopuszczalny, ponieważ kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z tego powodu, a skarżący nie wykazał związku z innymi uchybieniami. W konsekwencji kasację oddalono, zasądzono koszty zastępstwa procesowego z urzędu i obciążono skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uchybienie to nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia, a okoliczności, które miał wykazać dowód, były już bezsporne lub nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że mimo zaniechania rozpoznania wniosku dowodowego, fakt zbycia spółki był bezsporny i potwierdzony umową, a sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie wpływa to na odpowiedzialność za oszustwo. Brak istotnego wpływu uchybienia na treść orzeczenia dyskwalifikuje kasację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskazany
M. M.osoba_fizycznaobrońca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 368

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 177

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa o prawie o adwokaturze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 17 § ust. 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § ust. 1 i 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozpoznanie wniosku dowodowego nie miało istotnego wpływu na treść orzeczenia, ponieważ fakt zbycia spółki był bezsporny i potwierdzony umową, a sąd I instancji prawidłowo ocenił, że nie wpływa to na odpowiedzialność za oszustwo. Zarzut naruszenia prawa do obrony jest nieskuteczny, ponieważ nie doszło do naruszenia gwarancji procesowych. Zarzut niewspółmierności kary jest niedopuszczalny, ponieważ kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z tego powodu, a skarżący nie wykazał związku z innymi uchybieniami.

Odrzucone argumenty

Rażąca obrazę przepisów postępowania (art. 167 k.p.k. w zw. z art. 368 k.p.k. w zw. z art. 177 k.p.k. w zw. z art. 366 k.p.k.) poprzez nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego złożonego przez obrońcę oskarżonego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. S. Rażąca obrazę art. 6 k.p.k. poprzez naruszenie prawa oskarżonego do obrony. Rażąca niewspółmierność orzeczonej względem skazanego kary pozbawienia wolności.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna dla skuteczności kasacji nie jest wystarczające samo wywiedzenie zarzutu rażącego naruszenia prawa i uzasadnienie jego trafności, ale również konieczne jest wykazanie w sposób rzeczowy, jaki konkretnie istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wywarło podniesione w kasacji uchybienie kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary

Skład orzekający

Marek Siwek

sprawodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, w szczególności wymogu wykazania istotnego wpływu uchybienia na treść orzeczenia oraz niedopuszczalności kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, takich jak wymóg wykazania istotnego wpływu uchybienia na treść orzeczenia oraz niedopuszczalność kasacji opartej wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 39/21
POSTANOWIENIE
Dnia 20 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 września 2021 r.,
sprawy
R. S.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka [...]
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. VII Zamiejscowy Wydział Karny w K.
z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt VII K [...].
p o s t a n o w i ł
I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
II.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. M., Kancelaria Adwokacka w Ł., 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote, 80/100), w tym podatek VAT, z tytułu sporządzenia i wniesienia kasacji;
III.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ł. VII Wydział Zamiejscowy Wydział Karny w Kolnie wyrokiem z 8 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt VII K [...], uznał R. S. za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 286 § 1 k.k. stanowiących ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., za które została wymierzona mu kara 6 miesięcy pozbawienia wolności. Oskarżonego zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych.
Sąd Okręgowy w Ł., po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, wyrokiem z 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka [...] zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy, rozstrzygając jednocześnie o kosztach postępowania odwoławczego oraz pomocy prawnej udzielonej z urzędu R. S..
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca R. S., który zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości zarzucił:
1.
rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a konkretnie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 368 k.p.k. w zw. z art. 177 k.p.k. w zw. z art. 366 k.p.k. poprzez nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego złożonego przez obrońcę oskarżonego na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. S., które to zeznania mogłyby potwierdzić wiarygodność twierdzeń oskarżonego w kwestii zbycia przez niego spółki „P.” w maju 2018 r. wraz z przekazaniem rachunku
bankowego i wszelkich umocowań, podczas gdy nie było żadnych przeszkód procesowych, aby wskazana osoba została przesłuchana przed Sądem odwoławczym,
2.
w konsekwencji zarzutu podniesionego w pkt 1 – także rażącą obrazę art. 6 k.p.k. poprzez naruszenie prawa oskarżonego do obrony,
3.
rażącą niewspółmierność orzeczonej względem skazanego kary pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstw, jakich dokonał oraz w relacji do celów, jakie kary te powinny spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w Ł. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Wskazać należy, że zgodnie z art.
art. 523 § 1 k.p.k., warunkiem uwzględnienia kasacji jest stwierdzenie, że w zaskarżonym tą skargą orzeczeniu doszło do jednego z uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub do innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść tego orzeczenia. W orzecznictwie wielokrotnie podnoszono zaś, że dla skuteczności kasacji nie jest wystarczające samo wywiedzenie zarzutu rażącego naruszenia prawa i uzasadnienie jego trafności, ale również konieczne jest wykazanie w sposób rzeczowy, jaki konkretnie istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, wywarło podniesione w kasacji uchybienie.
Analiza zarzutów kasacyjnych prowadzi tymczasem do wniosku, że choć trafnie w pkt. 1 zauważono, że Sąd II instancji zaniechał rozpoznania wniosku dowodowego złożonego przez obrońcę na rozprawie 26 lutego 2020 r., to nie wykazano, aby to uchybienie wywarło jakikolwiek – tym bardziej istotny – wpływ na treść wydanego w tej sprawie orzeczenia.
Dostrzec przede wszystkim należy, że jak wynika z treści omawianego wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka,
M. S. miałby dostarczyć informacji na temat zbycia przez skazanego spółki „P.”. Fakt ten był jednak bezsporny i nie wymagał potwierdzenia zeznaniami wspomnianego świadka, albowiem okoliczność zbycia przez skazanego udziałów tej spółki na rzecz M. S., obrazowała pozyskana przez Sąd i załączona do akt sprawy kserokopia umowy 10 maja 2018 r. Co równie istotne, nie pominął tej okoliczności w swych rozważaniach Sąd Rejonowy, który argumentował wyraźnie, że nie miało to wpływu na kwestię odpowiedzialności R. S. Samo zbycie udziałów w spółce, nie świadczyło bowiem, jak utrzymuje obrońca, że R. S. nie mógł i nie dopuścił się przestępstw oszustwa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało przecież, że skazany dokonał aktywacji konta na portalu allegro za pomocą rachunku bankowego na początku maja 2018 r., tam też widniał jego prywatny numer telefonu oraz numer konta w M., którego wyłącznym pełnomocnikiem był R. S.. Do skazanego należała także jedyna aktywna karta płatnicza, za pomocą której były wypłacane pieniądze. Na to konto wpłynęły również pieniądze od pokrzywdzonych w tej sprawie. Jak podkreślano, w lipcu 2018 r. korzystano z tej karty, dokonując płatności i wypłat w miejscach, w których również ujawniono logowania większości połączeń numeru telefonu R. S.. Widniejący nadto na stronie allegro adres oskarżonego oraz treść prowadzonej przez niego korespondencji obrazowały rzeczywisty cel i intencję jego postępowania. (k. 2-3).
Pomimo więc oczywistości błędu Sądu odwoławczego
należało stwierdzić, że nie wywarł on wpływu na treść wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Bezzasadny okazał się także zarzut z pkt. 2 kasacji. Zwrócić należy uwagę na to, że przepis art. 6 k.p.k., jako że zawiera generalną zasadę procesu karnego – zasadę prawa do obrony, nie może stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej. Skarżący łączy zresztą naruszenie tego przepisu z uchybieniem podniesionym jako zarzut w pkt. 1 kasacji. W tym zakresie aktualne są natomiast wywody z wcześniejszego akapitu, wskazujące na nieskuteczność tego zarzutu, co skutkować musi uznaniem za nieskuteczny także zarzutu z pkt. 2 kasacji. Wbrew twierdzeniom obrońcy nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.k. skoro podjęto wszystkie konieczne czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności tej sprawy przy uwzględnieniu gwarancji procesowych przewidzianych w ustawie procesowej.
Zarzut z pkt. 3 kasacji należało ocenić z kolei jako niedopuszczalny, a to z uwagi na zawarte w art. 523 § 1 zdanie drugie k.p.k. zastrzeżenie,
że kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Możliwość podniesienia w kasacji zarzutu co do kary wynika zatem z możliwości powiązania tego zarzutu z innymi uchybieniami o charakterze materialnym lub procesowym, których zaistnienie skutkowało zarazem wadliwością w zakresie ukształtowania wymiaru kary. Zarzut rażącej niewspółmierności kary podniesiony w niniejszej sprawie nie ma takiego charakteru, gdyż z jego treści nie wynika związek z innymi uchybieniami, jakich miałby się dopuścić Sąd odwoławczy. Okoliczność ta wskazuje więc na samoistność rozważanego zarzutu, a tym samym jego niedopuszczalność.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia kasacji orzeczono jak w pkt I postanowienia, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Postawę przyznania obrońcy kosztów obrony z urzędu stanowił zaś przepis art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2020, poz. 1651), zaś ich wysokość została ustalona na podstawie § 17 ust. 3 pkt 1 i art. § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019, poz. 18).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI