III KK 95/25

Sąd Najwyższy2026-01-08
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwakonstytucyjnośćpraworządnośćkpk

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na jego powołanie w składzie ukształtowanym przez ustawę z 2017 r. o KRS, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Obrońca oskarżonego J.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu kasacji. Uzasadnienie wniosku opierało się na sposobie powołania sędziego, wynikającym z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie tej ustawy.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego J. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2024 r. (sygn. akt II AKa 75/24), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2023 r. (sygn. akt III K 153/23). Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, oskarżony złożył wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego SN Antoniego Bojańczyka. Obrońca uzasadnił wniosek okolicznościami związanymi z powołaniem sędziego w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2026 r., uznał go za zasadny. Sąd odwołał się do uchwały składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), zgodnie z którą nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała ta ma moc wiążącą dla wszystkich składów Sądu Najwyższego. W związku z tym, postępowanie prowadzone z udziałem sędziego Antoniego Bojańczyka byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., czego Sąd Najwyższy nie mógł dopuścić.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia taki podlega wyłączeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Taka sytuacja stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

oskarżony J. P.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaoskarżony
Antoni Bojańczykosoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § §1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia SN A. Bojańczyk został powołany na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem wskazanego Sędziego, byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego SN powołanego na podstawie przepisów o Krajowej Radzie Sądownictwa z 2017 r."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sędziów Sądu Najwyższego powołanych w określonym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a konkretnie sposobu powoływania sędziów Sądu Najwyższego, co ma szerokie znaczenie społeczne i polityczne.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu sposobu powołania przez kontrowersyjną KRS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 95/25
POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie wniosku obrońcy oskarżonego
J. P.
o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie,
której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 11 lipca 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 75/24
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 28 grudnia 2023r. o sygn. akt III K 153/23
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2026r.
na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka
od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego J. P., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 95/25.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego J. P.
od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 lipca 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 75/24 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2023r. o sygn. akt III K 153/23.
Po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, oskarżony złożył wniosek o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie m. in. sędziego Sądu Najwyższego
Antoniego Bojańczyka
.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez tzw. Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez skazanego wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym Sędziego SN
Antoniego Bojańczyka
jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)
”.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez obronę wniosek, gdyż
postępowanie prowadzone przez Sąd Najwyższy w składzie z udziałem wskazanego Sędziego, byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej
w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI